I CA 461/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. O. zakupił od pozwanego P. D. samochód za 30 000 zł, zapewniany o braku wad. Po kilku miesiącach użytkowania ujawniła się istotna wada silnika, która uniemożliwiała dalsze korzystanie z pojazdu. Powód odstąpił od umowy i wezwał pozwanego do zwrotu pieniędzy. Pozwany nie zareagował, a w rozmowie telefonicznej wprowadził powoda w błąd co do doręczenia oświadczenia o odstąpieniu. W tej sytuacji powód, działając w przekonaniu o konieczności naprawy i braku skutecznego odstąpienia, zlecił naprawę silnika, ponosząc koszty w wysokości 11 576,66 zł. Sąd Rejonowy w Suwałkach zasądził tę kwotę od pozwanego, uznając odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne. Pozwany złożył apelację, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczącą prawa powoda do naprawy pojazdu po odstąpieniu od umowy. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił apelację, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji i uznając, że powód działał w usprawiedliwionym błędzie co do skuteczności odstąpienia, wywołanym przez pozwanego. Sąd podkreślił, że pozwany nie zareagował na oświadczenie o odstąpieniu i wprowadził powoda w błąd, co uzasadniało podjęcie przez powoda działań naprawczych i dochodzenie zwrotu kosztów. Sąd Okręgowy uznał również, że żądanie zwrotu kosztów naprawy można traktować jako żądanie obniżenia ceny lub jako szkodę poniesioną w wyniku zawarcia umowy z wadliwym towarem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o rękojmi w kontekście wprowadzenia kupującego w błąd przez sprzedawcę co do skuteczności odstąpienia od umowy, a także odpowiedzialność sprzedawcy za koszty naprawy poniesione przez kupującego.
Dotyczy sytuacji, gdy sprzedawca (przedsiębiorca) wprowadza kupującego (konsumenta) w błąd co do doręczenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kupujący, który odstąpił od umowy sprzedaży wadliwego pojazdu, może dochodzić od sprzedawcy zwrotu kosztów naprawy tego pojazdu, jeśli sprzedawca wprowadził go w błąd co do skuteczności odstąpienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kupujący może dochodzić zwrotu kosztów naprawy, jeśli działał w usprawiedliwionym błędzie co do skuteczności odstąpienia, wywołanym przez sprzedawcę, który nie zareagował na oświadczenie o odstąpieniu i wprowadził kupującego w błąd.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany sprzedawca, wprowadzając powoda w błąd co do doręczenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy i nie reagując na nie, spowodował u powoda usprawiedliwione przekonanie o konieczności naprawy pojazdu i dalszym prawie do jego własności. W związku z tym, powód miał prawo dochodzić zwrotu kosztów naprawy jako formy obniżenia ceny lub odszkodowania za szkodę poniesioną w wyniku zawarcia umowy z wadliwym towarem.
Jaki jest zakres odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej, zwłaszcza w kontekście kosztów naprawy poniesionych przez kupującego po odstąpieniu od umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprzedawca ponosi odpowiedzialność za wady fizyczne rzeczy sprzedanej. Kupujący, który odstąpił od umowy, może żądać zwrotu kosztów naprawy, jeśli były one uzasadnione i stanowiły szkodę poniesioną w wyniku zawarcia umowy z wadliwym towarem, a także jeśli sprzedawca nie wykazał, że szkoda wynikła z okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach k.c. o rękojmi (art. 556 i nast.) oraz o odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 k.c.). Podkreślono, że sprzedawca odpowiada za wady, a kupujący ma wybór uprawnień. W przypadku odstąpienia od umowy, jeśli sprzedawca wprowadza kupującego w błąd co do jego skuteczności, kupujący może dochodzić zwrotu kosztów naprawy jako formy obniżenia ceny lub odszkodowania w ramach negatywnego interesu umownego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. O. | osoba_fizyczna | powód |
| P. D. | osoba_fizyczna | pozwanym prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) P. D. |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 556
Kodeks cywilny
Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia). Wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową.
k.c. art. 556¹
Kodeks cywilny
Rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli m.in. nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia, nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, czy nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia, co do takiego jej przeznaczenia.
k.c. art. 556²
Kodeks cywilny
Jeżeli kupującym jest konsument, a wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej, domniemywa się, że wada lub jej przyczyna istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego.
k.c. art. 560
Kodeks cywilny
Kupujący może w oparciu o art. 560–561 k.c. skorzystać z czterech podstawowych uprawnień: do odstąpienia od umowy albo do obniżenia ceny oraz do żądania wymiany rzeczy wolnej od wad albo usunięcia wady. Obniżona cena powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość rzeczy z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady.
k.c. art. 561
Kodeks cywilny
k.c. art. 566
Kodeks cywilny
Jeżeli z powodu wady fizycznej rzeczy sprzedanej kupujący złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny, może on żądać naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady, choćby szkoda była następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności, a w szczególności może żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł korzyści z tych nakładów.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.
Pomocnicze
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
k.c. art. 221
Kodeks cywilny
k.c. art. 563
Kodeks cywilny
k.c. art. 363
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.c. art. 385
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód działał w usprawiedliwionym błędzie co do skuteczności odstąpienia od umowy, wywołanym przez pozwanego. • Pozwany wprowadził powoda w błąd co do doręczenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. • Koszty naprawy pojazdu poniesione przez powoda stanowią uzasadniony zwrot kosztów lub szkodę podlegającą naprawieniu. • Sprzedawca ponosi odpowiedzialność z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej.
Odrzucone argumenty
Po odstąpieniu od umowy własność pojazdu przeszła na pozwanego, co uniemożliwiało powodowi dokonanie jego naprawy i dochodzenie zwrotu kosztów. • Katalog uprawnień kupującego z tytułu rękojmi jest zamknięty i nie przewiduje uprawnienia do naprawy wadliwej rzeczy przez kupującego z zachowaniem prawa do refundacji kosztów. • Naprawienie szkody w reżimie odpowiedzialności z tytułu rękojmi może obejmować jedynie tzw. negatywny interes umowny. • Pozwany wykazał, że szkoda jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności (wypadek losowy, błąd wykonawcy remontu).
Godne uwagi sformułowania
Pozwany zatem, pomimo, że zapoznał się z treścią oświadczenia powoda o odstąpieniu od umowy sprzedaży, umyślnie wprowadził powoda w błąd, twierdząc, że oświadczenie to nie dotarło do adresata. • Powód zlecił w lipcu 2018 r. ekspertyzę rzeczoznawcy oraz podjął naprawę pojazdu działał w mylnym - lecz wywołanym przez pozwanego - przekonaniu, iż złożone przez niego oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy nie zostało złożone skuteczne, gdyż nie dotarło ono do pozwanego i nie miał on możliwości zapoznania się z jego treścią. • Wierzyciela nie obciąża jednak obowiązek udowodnienia winy dłużnika w niewykonaniu bądź nienależytym wykonaniu zobowiązania, ponieważ konstrukcja odszkodowawczej odpowiedzialności kontraktowej oparta jest na zasadzie winy domniemanej i to dłużnika obciąża ciężar udowodnienia, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.
Skład orzekający
Małgorzata Szostak - Szydłowska
przewodniczący-sprawozdawca
Aneta Ineza Sztukowska
sędzia
Elżbieta Iwona Cembrowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o rękojmi w kontekście wprowadzenia kupującego w błąd przez sprzedawcę co do skuteczności odstąpienia od umowy, a także odpowiedzialność sprzedawcy za koszty naprawy poniesione przez kupującego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sprzedawca (przedsiębiorca) wprowadza kupującego (konsumenta) w błąd co do doręczenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne informowanie przez sprzedawcę i jak jego działania (wprowadzanie w błąd) mogą wpłynąć na ocenę sytuacji prawnej i odpowiedzialność. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o rękojmi i odpowiedzialności kontraktowej.
“Sprzedawca wprowadził kupującego w błąd co do odstąpienia od umowy. Sąd: musi zwrócić koszty naprawy!”
Dane finansowe
WPS: 11 576,66 PLN
koszty naprawy: 11 576,66 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem II instancji: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.