I Ca 453/22

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2022-11-15
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
depozyt sądowynieważność postępowaniaśmierć stronyzawieszenie postępowanianastępstwo prawneapelacjasąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji o wydaniu środków z depozytu sądowego z powodu nieważności postępowania spowodowanej śmiercią wnioskodawczyni w trakcie jego trwania.

Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku, które zezwalało na wydanie środków z depozytu sądowego. Apelacja zarzucała nieważność postępowania z powodu śmierci wnioskodawczyni przed wydaniem postanowienia, co skutkowało brakiem jego zawieszenia i ustalenia spadkobierców. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zawieszenia postępowania w związku ze śmiercią strony.

Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy w Łasku pierwotnie podjął zawieszone postępowanie i orzekł o wydaniu wnioskodawczyni I. S. kwot złożonych do depozytu sądowego przez A. S. Pełnomocnik uczestniczki złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 379 pkt 2 k.p.c., poprzez wydanie orzeczenia mimo śmierci wnioskodawczyni w toku postępowania, co skutkowało jego nieważnością. Sąd Okręgowy przyznał rację skarżącej, wskazując, że śmierć strony w toku postępowania, gdy przedmiotem są prawa przechodzące na następców prawnych, wymaga jego zawieszenia. Brak takiego zawieszenia i kontynuowanie postępowania prowadzi do nieważności, nawet jeśli sąd nie był świadomy śmierci strony. Zgodnie z art. 386 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., sąd uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd pierwszej instancji będzie musiał zawiesić postępowanie, a następnie podjąć je z udziałem następców prawnych lub umorzyć.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć strony w toku postępowania, gdy przedmiotem są prawa przechodzące na następców prawnych, wymaga jego zawieszenia. Brak zawieszenia i kontynuowanie postępowania prowadzi do nieważności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że śmierć strony w trakcie postępowania, którego przedmiotem są prawa przechodzące na następców prawnych, obliguje sąd do jego zawieszenia do czasu ustalenia tych następców. Kontynuowanie postępowania bez takiego zawieszenia stanowi bezwzględną przyczynę nieważności postępowania, zgodnie z art. 379 pkt 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

uczestniczka postępowania (A. S.)

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. S.osoba_fizycznauczestniczka postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 379 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w sprawach cywilnych stosuje się odpowiednio do innych spraw, w których kodeks reguluje postępowanie.

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, sąd drugiej instancji uchyli zaskarżone postanowienie, umorzy postępowanie albo w inny sposób rozstrzygnie o dopuszczalności postępowania.

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zawiesza postępowanie, gdy strony nie mają zdolności procesowej lub sądowej, nie mają należycie podstawionej reprezentacji lub gdy występują inne przyczyny przewidziane w przepisach szczególnych.

k.p.c. art. 180 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Po ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania sąd podejmie je z urzędu lub na wniosek strony.

k.p.c. art. 182 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umorzy postępowanie, jeżeli strony zawarły umowę o mediację po wszczęciu postępowania, lub gdy w innych wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, uchylając lub zmieniając postanowienie sądu pierwszej instancji, orzeka o kosztach postepowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuci pozew, jeżeli brak jest zdolności sądowej lub procesowej, a nie można jej usunąć przez uzupełnienie braków w ciągu wskazanym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć wnioskodawczyni w toku postępowania skutkuje jego nieważnością, jeśli nie zostało ono zawieszone do czasu ustalenia następców prawnych.

Godne uwagi sformułowania

Przyczyny nieważności postępowania wymienione zostały enumeratywnie w art. 379 k.p.c. i stanowią bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem zaskarżonego orzeczenia, niezależnie od ewentualnego wpływu naruszenia na jego treść. Stan nieważności ma miejsce nawet wówczas, gdyby sąd procedował w sprawie, nie wiedząc o tym, iż strona zmarła.

Skład orzekający

Joanna Składowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania cywilnego w przypadku śmierci strony w toku postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania, gdy przedmiotem są prawa przechodzące na następców prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania cywilnego dotyczącą śmierci strony i jej konsekwencji procesowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Śmierć strony w trakcie procesu? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy postępowanie staje się nieważne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 453/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2022 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia Joanna Składowska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 roku w Sieradzu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. S. z udziałem A. S. o wydanie z depozytu sądowego na skutek apelacji uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt I Ns 61/22 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Łasku do ponownego rozpoznania. Sygn. akt I Ca 453/22 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 31 sierpnia 2022 r., wydanym w sprawie z wniosku I. S. z udziałem A. S. o wydanie z depozytu sądowego, pod sygn. akt I Ns 61/22, Sąd Rejonowy w Łasku: 1. podjął zawieszone postępowanie, 2. orzekł o wydaniu wnioskodawczyni I. S. kwoty 26 395 złotych z odsetkami złożonej do depozytu sądowego przez A. S. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt I Ns 687/21, 3. orzekł o wydaniu wnioskodawczyni I. S. kwoty 50 000 złotych z odsetkami złożonej do depozytu sądowego przez A. S. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 29 kwietnia 2022 r. sygn. akt I Ns 5/22. Pełnomocnik uczestniczki postepowania wniósł apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 174 § pkt 1 k.p.c. oraz art. 379 pkt 2 k.p.c. , poprzez wydanie orzeczenia, mimo że w toku postępowania - przed wydaniem postanowienia - wnioskodawczyni zmarła, wskutek czego postępowanie dotknięte było nieważnością, albowiem nie zostało zawieszone do czasu ustalenia spadkobierców. W oparciu o wskazany zarzut skarżący wniósł o: 1. zniesienie postępowania dotkniętego nieważnością i odrzucenie wniosku, 2. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, 3. zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie. Przyczyny nieważności postępowania wymienione zostały enumeratywnie w art. 379 k.p.c. i stanowią bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem zaskarżonego orzeczenia, niezależnie od ewentualnego wpływu naruszenia na jego treść. Przepis art. 379 pkt 2 k.p.c. przewiduje zaś, że nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany; Zdolność sądowa osoby fizycznej trwa od chwili jej urodzenia do chwili śmierci. Wniosek w sprawie przedmiotowej wpłynął 3 lutego 2022r., a wnioskodawczyni zmarła 22 lipca 2022 r. Osoba fizyczna, która nie żyje w chwili wytoczenia powództwa, nie ma zdolności sądowej i brak ten nie może być uzupełniony w żaden sposób. Inna jest natomiast sytuacja, gdy strona będąca osobą fizyczną umiera w toku prowadzonego postępowania, a przedmiotem procesu są prawa i obowiązki, które przechodzą na następców prawnych. Wówczas konieczne jest zawieszenie postępowania do czasu wstąpienia do procesu następców prawnych zmarłego. Brak zawieszenia postępowania i jego kontynuowanie po utracie zdolności sądowej przez stronę, bez wstąpienia w jej miejsce następców prawnych powoduje nieważność postępowania. Stan nieważności ma miejsce nawet wówczas, gdyby sąd procedował w sprawie, nie wiedząc o tym, iż strona zmarła. Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 386 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Brak było natomiast podstaw do odrzucenia wniosku w trybie 199 § 1 pkt 3 k.p.c. , bowiem w chwili jego wniesienia wnioskodawczyni żyła. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy zmieni podstawę zawieszenia na art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. , a następnie podejmie postępowanie w trybie art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. lub umorzy je na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c. Sąd pierwszej instancji winien także orzec o kosztach postępowania apelacyjnego w trybie art. 108 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI