I CA 437/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawców na rzecz (...) SA w L. Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności za wynagrodzeniem, podczas gdy uczestnik postępowania wniósł o oddalenie wniosku, podnosząc zarzut zasiedzenia służebności. Sąd Rejonowy w Sieradzu oddalił wniosek, uznając, że służebność przesyłu została zasiedziana przez poprzednika prawnego uczestnika, przedsiębiorstwo energetyczne, które korzystało z nieruchomości od 1972 roku. Sąd pierwszej instancji uznał, że okres posiadania przez poprzedników prawnych, w tym Skarb Państwa, należy zaliczyć do okresu wymaganego do zasiedzenia, które nastąpiło z dniem 1 lipca 2002 roku. Wnioskodawcy zaskarżyli to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 285 k.c. w zw. z art. 292 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 roku, kiedy to wprowadzono odrębne regulacje dotyczące służebności przesyłu. Podnoszono również zarzuty naruszenia art. 3 k.c. (zasada niedziałania prawa wstecz), art. 305¹ k.c. (niezastosowanie), art. 5 k.c. (nadużycie prawa) oraz art. 6 k.c. w zw. z art. 176 k.c. i art. 292 k.c. (brak formalnego przeniesienia posiadania). Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podkreślił ugruntowaną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego dopuszczającą nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu, nawet przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu. Podkreślono, że choć państwowe osoby prawne nie mogły nabywać własności nieruchomości przed 1989 rokiem, mogły zaliczyć okres posiadania Skarbu Państwa do okresu zasiedzenia, jeśli nastąpiło przeniesienie posiadania, co w tej sprawie zostało wykazane. Sąd odwoławczy uznał również, że zarzut zasiedzenia nie stanowi nadużycia prawa, a nabycie następuje z mocy prawa. Wobec powyższego, apelacja wnioskodawców została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu przed 2008 rokiem oraz interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia przez przedsiębiorstwa państwowe.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed nowelizacji kodeksu cywilnego wprowadzającej służebność przesyłu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest zasiedzenie służebności gruntowej w treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego przed dniem 3 sierpnia 2008 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest zasiedzenie służebności gruntowej w treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego przed dniem 3 sierpnia 2008 roku, poprzez doliczenie okresu posiadania przez poprzedników prawnych.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, która dopuszcza zasiedzenie służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu. Podkreślono, że państwowe osoby prawne mogły zaliczyć okres posiadania Skarbu Państwa do okresu zasiedzenia, jeśli nastąpiło przeniesienie posiadania.
Czy zarzut zasiedzenia służebności przez przedsiębiorstwo przesyłowe stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut zasiedzenia służebności nie stanowi nadużycia prawa, gdyż nabycie następuje z mocy prawa po upływie określonego terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nabycie służebności w drodze zasiedzenia jest faktem prawnym, którego sąd nie może pominąć, a złożenie zarzutu w tym zakresie przez uprawnionego nie ma znaczenia dla jego uwzględnienia.
Czy do zasiedzenia służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 roku można doliczyć okres posiadania sprzed tej daty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można doliczyć okres posiadania sprzed 3 sierpnia 2008 roku, nawet jeśli służebność przesyłu nie mogła być zasiedziana przed tą datą.
Uzasadnienie
Sąd podzielił koncepcję dynamicznej wykładni przepisów o służebnościach gruntowych w nowych realiach gospodarczych, uznając, że stany faktyczne istniejące przed 3 sierpnia 2008 roku są prawnie istotne dla zasiedzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) SA w L. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 285
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 305² § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 176
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 348
Kodeks cywilny
k.c. art. 351
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ugruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego dopuszczająca zasiedzenie służebności przesyłu przed 2008 rokiem. • Możliwość zaliczenia okresu posiadania Skarbu Państwa do okresu zasiedzenia przez przedsiębiorstwo państwowe po przeniesieniu posiadania. • Zarzut zasiedzenia nie stanowi nadużycia prawa.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 285 k.c. w zw. z art. 292 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 roku. • Naruszenie art. 3 k.c. poprzez niezastosowanie, co doprowadziło do uwzględnienia zarzutu zasiedzenia, podczas gdy bieg terminu mógł biec dopiero od 3 sierpnia 2008 roku. • Naruszenie art. 305¹ k.c. poprzez niezastosowanie. • Naruszenie art. 5 k.c. poprzez uwzględnienie zarzutu zasiedzenia, który jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. • Naruszenie art. 6 k.c. w zw. z art. 176 k.c. w zw. z art. 292 k.c. poprzez błędne zastosowanie i uwzględnienie zarzutu zasiedzenia, gdy nie nastąpiło formalne przeniesienie posiadania urządzeń. • Naruszenie art. 285 § 1 i 2 k.c. poprzez niewłaściwą interpretację i zastosowanie wykładni rozszerzającej.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia tego przepisu zaproponowana przez skarżącego nie odpowiada aktualnym realiom życia społeczno-gospodarczego. • Ukształtowała się ostatecznie jednolita linia orzecznictwa Sądu Najwyższego, przyjmująca dopuszczalność nabycia w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu. • Nabycie służebności w drodze zasiedzenia następuje z mocy prawa, po upływie określonego terminu. • Z tych wszystkich względów apelacja pełnomocnika wnioskodawców z mocy art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Skład orzekający
Barbara Bojakowska
przewodniczący
Antoni Smus
sędzia
Joanna Składowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu przed 2008 rokiem oraz interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia przez przedsiębiorstwa państwowe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed nowelizacji kodeksu cywilnego wprowadzającej służebność przesyłu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zasiedzenia służebności przesyłu, który ma istotne znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych, a także porusza kwestie konstytucyjne.
“Czy można zasiedzieć służebność przesyłu, zanim powstała? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.