I CA 411/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację powodów I. P. i S. B. (wspólników spółki cywilnej) od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę kwoty stanowiącej różnicę w kosztach najmu samochodu zastępczego, uznając roszczenie za przedawnione na podstawie art. 118 k.c. Powodowie domagali się zapłaty od (...) S.A. w W. jako ubezpieczyciela sprawcy wypadku, po tym jak M. B. przeniósł na nich wierzytelność o zwrot kosztów najmu. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ ograniczył się jedynie do zarzutu przedawnienia, pomijając kluczowy przepis art. 819 § 4 k.c. Przepis ten stanowi, że bieg przedawnienia roszczenia wobec ubezpieczyciela przerywa się przez zgłoszenie roszczenia lub zdarzenia, a rozpoczyna się na nowo od dnia otrzymania przez zgłaszającego pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia. Sąd pierwszej instancji nie ustalił, kiedy powodowie otrzymali takie oświadczenie, co było kwestią sporną między stronami (powodowie twierdzili, że 21 stycznia 2020 r., pozwany sugerował 9 lutego 2016 r.). Sąd Okręgowy uznał, że ocena dowodów w tym zakresie należy do sądu pierwszej instancji, aby uniknąć pozbawienia stron jednej instancji merytorycznej. W związku z tym, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., uchylono wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawiając Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie istoty nierozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji, zwłaszcza w kontekście przedawnienia roszczeń ubezpieczeniowych i stosowania art. 819 § 4 k.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedawnieniem roszczeń wobec ubezpieczyciela i koniecznością badania otrzymania pisemnego oświadczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, oddalając powództwo z powodu przedawnienia roszczenia, nie badając jednocześnie przepisów szczególnych dotyczących przerwania biegu przedawnienia roszczeń wobec ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ pominął art. 819 § 4 k.c. i nie poczynił ustaleń dotyczących otrzymania przez powodów pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia, co jest kluczowe dla ustalenia początku biegu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że oddalenie powództwa z powodu przedawnienia, bez zbadania przepisów szczególnych (art. 819 § 4 k.c.) i bez poczynienia ustaleń faktycznych w tym zakresie, stanowi nierozpoznanie istoty sprawy. Kwestia otrzymania pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela jest sporna i wymaga oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji.
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego od ubezpieczyciela i czy bieg tego terminu został prawidłowo ustalony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia roszczenia o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego od ubezpieczyciela jest regulowany przez przepisy ogólne (art. 118 k.c.) oraz przepisy szczególne (art. 819 § 4 k.c.). Sąd Rejonowy błędnie zastosował jedynie art. 118 k.c., nie badając wpływu art. 819 § 4 k.c. na bieg terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że bieg przedawnienia roszczenia wobec ubezpieczyciela przerywa się przez zgłoszenie roszczenia lub zdarzenia, a rozpoczyna na nowo od dnia otrzymania pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela. Sąd Rejonowy pominął ten przepis, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie, czy roszczenie uległo przedawnieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. P. i S. B. wspólnicy spółki cywilnej (...) . P. S. (...) s.c. | spółka | powodowie |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
| M. B. | osoba_fizyczna | podmiot pierwotnie zgłaszający szkodę/wierzyciel |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 819 § § 4
Kodeks cywilny
Przepis szczególny dotyczący przerwania biegu przedawnienia roszczeń wobec ubezpieczyciela. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy powinien był go zastosować i poczynić ustalenia w zakresie otrzymania przez powodów pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy zastosował ten przepis do ustalenia trzyletniego okresu przedawnienia, uznając, że upłynął on przed wytoczeniem powództwa.
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy oddalił powództwo na podstawie tego przepisu z uwagi na upływ terminu przedawnienia.
k.c. art. 509 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przelewu wierzytelności, na podstawie którego M. B. przeniósł roszczenie o zwrot kosztów najmu na powodów.
u.u.o. art. 34 § punkt 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Podstawa zobowiązania pozwanego do odszkodowania wobec M. B.
u.u.o. art. 14 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis określający wymagalność roszczenia zgodnie z ustawą.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach procesu przez Sąd Rejonowy.
k.p.c. art. 233 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut apelacji dotyczący przekroczenia swobodnej oceny dowodów przez Sąd Rejonowy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 819 § 4 k.c. poprzez jego niezastosowanie i brak ustaleń co do otrzymania przez powodów pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia. • Naruszenie art. 233 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów.
Odrzucone argumenty
Roszczenie ubezpieczeniowe uległo przedawnieniu na podstawie art. 118 k.c. (argument sądu pierwszej instancji).
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy • obowiązkiem sądu jest rozpoznanie istoty sprawy, a z obowiązku tego Sąd Rejonowy w sprawie przedmiotowej się nie wywiązał • do nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji dojdzie w szczególności w razie oddalenia powództwa z uwagi na przyjęcie przedawnienia roszczenia, prekluzji lub braku legitymacji procesowej strony, której ocena sądu drugiej instancji nie podziela • Sąd pierwszej instancji zupełnie pominął brzmienie tego przepisu [art. 819 § 4 k.c.], nie czyniąc jakichkolwiek ustaleń, czy i kiedy powodowie (...) otrzymali na piśmie od ubezpieczyciela kończące postępowanie likwidacyjne oświadczenie o przyznaniu lub odmowie świadczenia.
Skład orzekający
Joanna Składowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie istoty nierozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji, zwłaszcza w kontekście przedawnienia roszczeń ubezpieczeniowych i stosowania art. 819 § 4 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedawnieniem roszczeń wobec ubezpieczyciela i koniecznością badania otrzymania pisemnego oświadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zastosowanie przepisów proceduralnych i materialnych, a błąd w tym zakresie może prowadzić do uchylenia wyroku i konieczności ponownego rozpoznania sprawy. Podkreśla znaczenie art. 819 § 4 k.c. w sprawach ubezpieczeniowych.
“Błąd w przedawnieniu: Sąd Okręgowy uchyla wyrok i każe badać sprawę od nowa!”
Dane finansowe
WPS: 8364 PLN
częściowa wypłata roszczenia: 2066,4 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.