I CA 400/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. L. dochodziła od pozwanej M. O. zwrotu kwoty 22.482,46 zł wraz z odsetkami, wskazując, że pozwana, będąc jej opiekunem prawnym i rodziną zastępczą, bez wiedzy i zgody powódki podjęła wszystkie środki pieniężne zgromadzone na jej rachunku bankowym w ramach Programu Akumulacji Kapitału JUNIOR. Pieniądze te nie zostały przeznaczone na potrzeby małoletniej. Pozwana twierdziła, że środki te stanowiły jej własność i obiecała je darować powódce, z czego się wycofała z powodu jej rażącej niewdzięczności. Sąd Rejonowy w Ełku zasądził od pozwanej na rzecz powódki dochodzoną kwotę, uznając środki za własność małoletniej i stwierdzając, że pozwana działała bezprawnie, naruszając obowiązek dbania o dobro dziecka. Pozwana wniosła apelację, kwestionując ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że małoletni posiadacz rachunku bankowego po ukończeniu 13 lat może swobodnie dysponować środkami, o ile nie sprzeciwi się temu przedstawiciel ustawowy, jednakże w przypadku środków zgromadzonych na funduszu inwestycyjnym, opiekun prawny nie mógł ich wypłacić bez zezwolenia sądu opiekuńczego, zwłaszcza gdy nie były one przeznaczone na zaspokojenie uzasadnionych potrzeb małoletniego. Sąd Okręgowy odrzucił również argumentację pozwanej o odwołaniu darowizny z powodu braku wykazania rażącej niewdzięczności oraz formy odwołania darowizny. W konsekwencji, apelacja pozwanej została oddalona, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od pozwanej na rzecz powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu uprawnień opiekuna prawnego do dysponowania środkami finansowymi małoletniego, zwłaszcza zgromadzonymi na rachunkach inwestycyjnych, oraz kwestii własności tych środków.
Dotyczy specyficznej sytuacji małoletniego podopiecznego i programu inwestycyjnego, ale ogólne zasady dotyczące obowiązków opiekuna i ochrony majątku małoletniego są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opiekun prawny małoletniego może swobodnie dysponować środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym małoletniego, założonym w ramach programu inwestycyjnego, bez zezwolenia sądu opiekuńczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opiekun prawny nie może swobodnie dysponować środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym małoletniego, zwłaszcza gdy nie są one przeznaczone na zaspokojenie uzasadnionych potrzeb małoletniego, bez uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 154-156, 161 k.r.o.) oraz Prawo Bankowe (art. 58), wskazując, że choć małoletni powyżej 13 lat może dysponować środkami na rachunku oszczędnościowym, to w przypadku funduszy inwestycyjnych i środków przekraczających zwykły zarząd, wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego. Pobranie środków bez takiego zezwolenia, gdy nie służyły one zaspokojeniu potrzeb małoletniego, jest bezprawne.
Czy środki wpłacone na rachunek bankowy małoletniego w ramach programu inwestycyjnego stanowią własność małoletniego, nawet jeśli wpłat dokonywał opiekun prawny z własnych środków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, środki wpłacone na rachunek bankowy małoletniego w ramach programu inwestycyjnego stanowią własność małoletniego, nawet jeśli wpłat dokonywał opiekun prawny z własnych środków, a umowa została zawarta w imieniu i na rzecz małoletniego.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy i Okręgowy uznały, że umowa o uczestnictwo w Programie Akumulacji Kapitału JUNIOR jednoznacznie wskazuje, że uczestnikiem jest małoletni, a opiekun prawny działa jedynie jako jego przedstawiciel ustawowy. Po wpłacie na konto, środki stają się własnością małoletniego i nie można ich traktować jako obietnicy darowizny.
Czy rażąca niewdzięczność powódki uzasadnia odwołanie darowizny przez pozwaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana nie wykazała przesłanek odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności powódki ani formy odwołania darowizny.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że pozwana nie wykazała rażącej niewdzięczności powódki ani nie dokonała skutecznego odwołania darowizny na piśmie, co jest wymagane przez przepisy Kodeksu cywilnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. O. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odszkodowania za czyn niedozwolony (bezprawne pobranie środków).
Pomocnicze
k.c. art. 898 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności.
k.c. art. 900
Kodeks cywilny
Dotyczy formy odwołania darowizny.
k.r.o. art. 154
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek opiekuna do działania w najlepszym interesie podopiecznego.
k.r.o. art. 156
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek uzyskiwania zezwolenia sądu opiekuńczego w ważniejszych sprawach dotyczących majątku małoletniego.
k.r.o. art. 161
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zobowiązanie opiekuna do złożenia kosztowności, papierów wartościowych i innych dokumentów do depozytu oraz możliwość podejmowania ulokowanej gotówki tylko za zezwoleniem sądu opiekuńczego.
Prawo bankowe art. 58
Ustawa Prawo bankowe
Uprawnienia małoletniego posiadacza rachunku bankowego po ukończeniu 13 lat.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.
ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie pozwanego opłatą od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki zgromadzone na rachunku bankowym małoletniego stanowią jego własność. • Opiekun prawny nie może dysponować środkami małoletniego bez zezwolenia sądu opiekuńczego, jeśli nie służą one zaspokojeniu jego uzasadnionych potrzeb. • Pozwana nie wykazała przesłanek odwołania darowizny ani jej skutecznej formy.
Odrzucone argumenty
Środki zgromadzone na rachunku bankowym stanowiły własność pozwanej. • Pozwana obiecała darowiznę, którą odwołała z powodu rażącej niewdzięczności powódki. • Pozwana była uprawniona do pobrania środków bez zezwolenia sądu, gdyż nie rozpoznano jej wniosku o zabezpieczenie konta.
Godne uwagi sformułowania
środki te nie zostały przeznaczone na potrzeby małoletniej • środki te stanowią własność uczestnika funduszu – M. L. • nie można traktować tego w kategorii obietnicy przyszłej darowizny • działanie pozwanej należało ocenić jako nieprawidłowe • pozwana nie była uprawniona do ich wypłaty bez zezwolenia sądu opiekuńczego
Skład orzekający
Alicja Wiśniewska
przewodniczący
Małgorzata Szostak – Szydłowska
sędzia-sprawozdawca
Aneta Ineza Sztukowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu uprawnień opiekuna prawnego do dysponowania środkami finansowymi małoletniego, zwłaszcza zgromadzonymi na rachunkach inwestycyjnych, oraz kwestii własności tych środków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małoletniego podopiecznego i programu inwestycyjnego, ale ogólne zasady dotyczące obowiązków opiekuna i ochrony majątku małoletniego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ochrony majątku dziecka przed nieuczciwym opiekunem, co ma silny wymiar ludzki i edukacyjny dla rodziców oraz opiekunów.
“Opiekun prawny pobrał ponad 22 tys. zł z konta dziecka – sąd zdecydował o zwrocie pieniędzy!”
Dane finansowe
WPS: 22 482,46 PLN
zwrot środków pieniężnych: 22 482,46 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.