Orzeczenie · 2016-10-05

I CA 392/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Sieradzu
Miejsce
Sieradz
Data
2016-10-05
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniaokręgowy
zadośćuczynienieodpowiedzialność deliktowauszkodzenie ciałakonflikt sąsiedzkiprzemoc fizycznaapelacjakoszty postępowania

Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał sprawę z powództwa A. T. przeciwko E. C. o zadośćuczynienie, rozpoznając apelacje obu stron od wyroku Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda 6000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Sprawa wynikała z konfliktu sąsiedzkiego, w wyniku którego pozwany E. C. uderzył powoda A. T. kamieniem w głowę, powodując obrażenia. Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny, w tym fakt popełnienia przestępstwa przez pozwanego, i na tej podstawie zasądził zadośćuczynienie, opierając się na przepisach o odpowiedzialności deliktowej (art. 415 k.c. w zw. z art. 444 i 445 k.c.). Powód w apelacji domagał się podwyższenia zadośćuczynienia do 10 000 zł, zarzucając naruszenie art. 445 § 1 k.c. Pozwany z kolei zaskarżył wyrok w zakresie zasądzenia kwoty ponad 500 zł, zarzucając rażące zawyżenie zadośćuczynienia, naruszenie art. 362 k.c. (niezastosowanie przepisu o przyczynieniu się poszkodowanego do szkody) oraz naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje. Uznano, że kwota 6000 zł jest odpowiednia i spełnia funkcję kompensacyjną, a zarzuty powoda dotyczące jej zaniżenia nie są uzasadnione. W odniesieniu do apelacji pozwanego, Sąd Okręgowy przyznał rację co do niektórych zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych (art. 233 § 1 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c.) w zakresie ustaleń dotyczących ślepoty oka prawnego, kłopotów z pamięcią i wymiotów, wskazując, że ustalenia te powinny być oparte na opinii biegłego, a nie tylko na zeznaniach stron. Jednakże, mimo tych uchybień, Sąd Okręgowy uznał, że nie spowodowały one naruszenia prawa materialnego w stopniu uzasadniającym zmianę wyroku w zakresie wysokości zadośćuczynienia. Podkreślono, że powód doznał wstrząśnienia mózgu, stłuczenia i rany głowy, co spowodowało naruszenie czynności ośrodkowego układu nerwowego na czas dłuższy niż 7 dni, a umyślny charakter przestępstwa również uzasadnia zasądzone zadośćuczynienie. Zarzut naruszenia art. 362 k.c. uznano za chybiony, gdyż sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że używanie słów wulgarnych przez powoda nie stanowiło przyczynienia się do szkody w rozumieniu tego przepisu. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając powoda kosztami poniesionymi przez pozwanego, uznając to za sprzeczne z zasadą słuszności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia w sprawach o uszkodzenie ciała, ocena przyczynienia się poszkodowanego do szkody, znaczenie opinii biegłego w sprawach o uszczerbek na zdrowiu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki konfliktu między stronami. Ustalenia dotyczące stanu zdrowia powoda zostały zakwestionowane z proceduralnego punktu widzenia.

Zagadnienia prawne (3)

Jaka kwota zadośćuczynienia jest odpowiednia za doznane obrażenia ciała w wyniku uderzenia kamieniem, uwzględniając cierpienia fizyczne i psychiczne, umyślny charakter czynu oraz sytuację materialną stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwota 6000 zł jest odpowiednia i spełnia funkcję kompensacyjną, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy ustalił, że obrażenia powoda (stłuczenie głowy ze wstrząśnieniem mózgu) uzasadniają zasądzenie 6000 zł zadośćuczynienia, biorąc pod uwagę umyślny charakter czynu i sytuację materialną stron. Sąd Okręgowy, mimo pewnych zastrzeżeń co do ustaleń faktycznych, uznał tę kwotę za trafną.

Czy zachowanie powoda polegające na używaniu słów wulgarnych wobec pozwanego stanowiło przyczynienie się do powstania szkody w rozumieniu art. 362 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, używanie słów wulgarnych przez powoda nie stanowiło przyczynienia się do powstania szkody w rozumieniu art. 362 k.c., ponieważ nie pozostaje w normalnym związku przyczynowym z atakiem kamieniem.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że konflikt graniczny i wzajemne słowne obrzucanie się nie usprawiedliwia ataku na zdrowie i życie przeciwnika. Powód był stroną atakującą w końcowej fazie zdarzenia, a uderzenie kamieniem nastąpiło w odwecie za stwierdzenie, że zdarzenie nie zostanie darowane.

Czy ustalenia sądu pierwszej instancji dotyczące stanu zdrowia powoda (ślepoty oka, kłopotów z pamięcią, wymiotów) były prawidłowe, jeśli oparto je głównie na zeznaniach stron, a nie na opinii biegłego?

Odpowiedź sądu

Ustalenia te były wadliwe, ponieważ powinny być oparte na opinii biegłego, a nie tylko na zeznaniach stron, zwłaszcza gdy objawy nie zostały potwierdzone w dokumentacji medycznej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy naruszył art. 233 § 1 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c., dokonując ustaleń dotyczących stanu zdrowia powoda w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i bez opinii biegłego. Powód wycofał wniosek o powołanie biegłego, co doprowadziło do uchylenia postanowienia w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy (obie apelacje oddalone)

Strony

NazwaTypRola
A. T.osoba_fizycznapowód
E. C.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.c. art. 444

Kodeks cywilny

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

Określenie "odpowiedniego zadośćuczynienia" jako sumy przedstawiającej odczuwalną wartość ekonomiczną, przynoszącą równowagę emocjonalną, ale nie nadmierną.

Pomocnicze

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

Przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody wymaga oceny obiektywnych okoliczności, w tym winy obu stron i rozmiaru krzywdy. Samo używanie słów wulgarnych nie jest wystarczające do uznania przyczynienia.

k.p.c. art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisu poprzez oparcie ustaleń faktycznych na zeznaniach stron bez opinii biegłego, wbrew zasadom doświadczenia życiowego.

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisu poprzez poczynienie ustaleń wymagających wiedzy specjalnej (stan zdrowia powoda) bez opinii biegłego.

k.p.c. art. 328 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach postępowania apelacyjnego, nieobciążanie powoda kosztami poniesionymi przez pozwanego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwota 6000 zł zadośćuczynienia jest odpowiednia i spełnia funkcję kompensacyjną. • Używanie słów wulgarnych przez powoda nie stanowi przyczynienia się do szkody w rozumieniu art. 362 k.c. • Ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące stanu zdrowia powoda (ślepoty, kłopotów z pamięcią) były wadliwe z proceduralnego punktu widzenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty powoda dotyczące zaniżenia zadośćuczynienia (żądanie 10 000 zł). • Zarzuty pozwanego dotyczące rażącego zawyżenia zadośćuczynienia (żądanie oddalenia powództwa ponad 500 zł). • Zarzut naruszenia art. 328 § 1 k.p.c. przez wybiórcze przedstawienie faktów w uzasadnieniu.

Godne uwagi sformułowania

Suma zadośćuczynienia powinna przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, przynoszącą poszkodowanemu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpnie psychiczne i fizyczne, nie będącą jednak wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, co wynika z kompensacyjnego charakteru zadośćuczynienia. • Ustalenie wysokości zadośćuczynienia należy do dyskrecjonalnej władzy sędziego, a sąd odwoławczy może tylko wtedy ingerować w jego wysokość gdy jest ono rażąco zawyżone lub zaniżone. • Samo przyczynienie ma charakter obiektywny, a elementy subiektywne mają znaczenie dopiero na etapie "miarkowania" odszkodowania. • Nie wystarcza zatem, aby zachowanie to było warunkiem (conditio sine qua non) powstania szkody. • Nie jest także słuszny zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. polegający na sporządzeniu go w sposób wybiórczy, bez oceny wszystkich dowodów.

Skład orzekający

Barbara Bojakowska

przewodniczący

Elżbieta Zalewska-Statuch

sędzia

Mirosław Chojnacki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia w sprawach o uszkodzenie ciała, ocena przyczynienia się poszkodowanego do szkody, znaczenie opinii biegłego w sprawach o uszczerbek na zdrowiu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki konfliktu między stronami. Ustalenia dotyczące stanu zdrowia powoda zostały zakwestionowane z proceduralnego punktu widzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia zadośćuczynienie za obrażenia ciała w wyniku konfliktu sąsiedzkiego, ale zawiera też istotne uwagi dotyczące procedury dowodowej i oceny dowodów.

Sąsiadzki konflikt zakończony kamieniem – ile warte jest ludzkie zdrowie?

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 6000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst