I CA 384/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał apelacje rodziców, K. S. (1) i K. S. (2), od postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku, które ograniczyło ich władzę rodzicielską nad małoletnimi synami, A. S. (2) i S. S. (1), i umieściło ich w rodzinie zastępczej u A. i D. małż. S. Rodzice w apelacjach zarzucali naruszenie prawa materialnego (art. 109 k.r.o.) poprzez błędną wykładnię i pominięcie więzi z dziećmi, a także naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c.) poprzez dowolną ocenę dowodów i pominięcie sprawozdań z monitorowania sytuacji dzieci oraz opinii psychologicznych. Podnosili również, że umieszczenie dzieci w rodzinie zastępczej może negatywnie wpłynąć na ich zdrowie psychiczne, a ojciec poddał się terapii. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe i podzielając jego argumentację prawną. Podkreślono, że dobro dziecka musi być rozpatrywane kompleksowo, a przywiązanie do rodziców biologicznych nie jest wartością absolutną. Wskazano na rażące zaniedbania dzieci, które w momencie umieszczenia w pieczy zastępczej nie mówiły, nie potrafiły czekać na swoją kolej, biły się, najadały "na zapas" i nie korzystały z toalety, co świadczyło o patologii środowiska domowego. Podkreślono również historię przemocy ze strony ojca, jego karalność, problemy z alkoholem i brak współpracy z instytucjami, a także nieporadność życiową i podporządkowanie męża ze strony matki. Sąd uznał, że dalsze przebywanie dzieci z rodzicami w ówczesnym stanie było niebezpieczne i skutkowałoby jedynie przedłużaniem postępowania. W konsekwencji obie apelacje zostały oddalone, a koszty postępowania apelacyjnego rozłożono na uczestników.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie decyzji o umieszczeniu dzieci w rodzinie zastępczej w przypadkach rażących zaniedbań, przemocy i problemów z uzależnieniem rodziców.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale stanowi przykład stosowania zasady dobra dziecka w trudnych sytuacjach rodzinnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umieszczenie małoletnich dzieci w rodzinie zastępczej jest zgodne z dobrem dziecka, pomimo więzi emocjonalnej z rodzicami biologicznymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umieszczenie dzieci w rodzinie zastępczej jest zgodne z dobrem dziecka, gdy rodzice biologiczni wykazują rażące zaniedbania, agresję, problemy z alkoholem i nieporadność życiową, które zagrażają rozwojowi i bezpieczeństwu dzieci.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dobro dziecka wymaga kompleksowej oceny, a przywiązanie do rodziców biologicznych nie jest wartością absolutną. W przypadku rażących zaniedbań, patologii środowiska domowego (przemoc, alkoholizm, brak stymulacji rozwoju) i nieporadności rodziców, umieszczenie w pieczy zastępczej jest uzasadnione dla zapewnienia bezpieczeństwa i prawidłowego rozwoju małoletnich.
Czy sąd powinien dopuścić dowód z opinii biegłego logopedy i psychologa na okoliczność przyczyn problemów rozwojowych dzieci oraz możliwości poprawy postawy rodzicielskiej po terapii?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie dopuścił tych dowodów, uznając, że zmierzałyby jedynie do przedłużenia postępowania, a stan faktyczny został już wystarczająco ustalony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że problemy rozwojowe dzieci były wynikiem zaniedbań wychowawczych i patologii środowiska domowego, a nie tylko wcześniactwa. Poprawa zachowania dzieci po umieszczeniu w pieczy zastępczej potwierdziła tę ocenę. Dopuszczenie kolejnych dowodów byłoby niepotrzebnym przedłużaniem postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. S. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| D. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. S. (2) | osoba_fizyczna | małoletni syn |
| S. S. (1) | osoba_fizyczna | małoletni syn |
| P. N. | inne | adwokat z urzędu |
| M. W. | inne | adwokat z urzędu |
Przepisy (9)
Główne
k.r.o. art. 109
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepis ten stanowi podstawę do ograniczenia władzy rodzicielskiej, w tym poprzez umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, gdy dobro dziecka jest zagrożone.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad swobodnej oceny dowodów przez sąd. Zarzut naruszenia tego przepisu wymaga wykazania konkretnych błędów w ocenie dowodów, a nie tylko przedstawienia własnej wersji wydarzeń.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach o prawa niemajątkowe.
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy sąd odwoławczy przyjmuje ustalenia faktyczne i rozważania prawne sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach postępowania w sprawach, w których strony mają sprzeczne interesy.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 10 pkt 4
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokatów z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 16 ust. 1 pkt 1
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokatów z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 4 ust. 3
Dotyczy uzupełnienia wynagrodzenia o równowartość podatku VAT.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dobro dziecka wymaga umieszczenia w rodzinie zastępczej z uwagi na rażące zaniedbania i patologie w rodzinie biologicznej. • Ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego były prawidłowe i nie budziły wątpliwości. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia zasad oceny dowodów były nieuzasadnione, gdyż nie wykazano konkretnych błędów sądu.
Odrzucone argumenty
Umieszczenie dzieci w rodzinie zastępczej narusza ich więź z rodzicami biologicznymi. • Sąd powinien dopuścić dodatkowe dowody z opinii biegłych. • Ojciec poddał się terapii, co świadczy o jego chęci poprawy.
Godne uwagi sformułowania
dobro dziecka musi mieć charakter kompleksowy, a nie sprowadzać się do powierzchownych, choć zapewne szczerych odczuć małoletnich dzieci. • Przywiązanie dzieci do biologicznych rodziców, choć oczywiście bardzo ważne, nie jest wartością absolutną, nie ulegającą żadnym ograniczeniom. • Dom rodzinny, jaki w ostatnich latach K. S. (2) i K. S. (1) stworzyli swoim dzieciom nie był jedynie domem, w którym czasem dochodziło do awantur, czy istniał problem alkoholowy. Tylko takie powody oczywiście nie są wystarczającą podstawą do umieszczenia dzieci w rodzinnym domu dziecka. Jednak patologiczność środowiska domowego A. i S. była znacznie dalej idąca. • A. S. (2) i S. S. (1) w chwili umieszczenia ich w rodzinie zastępczej byli bowiem radykalnie zaniedbani niemalże na każdym poziomie rozwoju – przejawiali wręcz zachowania atawistyczne - nie mówili, nie potrafili czekać na swoją kolej, bili się, najadali „na zapas”, nie potrafili korzystać z toalety.
Skład orzekający
Katarzyna Powalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji o umieszczeniu dzieci w rodzinie zastępczej w przypadkach rażących zaniedbań, przemocy i problemów z uzależnieniem rodziców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale stanowi przykład stosowania zasady dobra dziecka w trudnych sytuacjach rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje ekstremalne przypadki zaniedbania dzieci i przemocy w rodzinie, co budzi silne emocje i pokazuje, jak sądy interweniują w obronie najsłabszych.
“Dzieci nie mówiły, biły się i nie korzystały z toalety – sąd odebrał je rodzicom. Czy więź z biologicznym rodzicem zawsze jest najważniejsza?”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.