I CA 383/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej na rzecz działki wnioskodawców, która nie miała bezpośredniego dostępu do garażu zlokalizowanego na nieruchomości. Sąd Rejonowy w Łasku oddalił wniosek, argumentując, że brak możliwości dojazdu do garażu, wynikający z własnej zabudowy wnioskodawców, nie uzasadnia ustanowienia służebności, szczególnie gdy nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej. Sąd podkreślił, że właściciel nie może żądać ingerencji w cudzą własność z powodu własnych, nieprzemyślanych decyzji dotyczących zabudowy. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację wnioskodawców, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd Okręgowy potwierdził, że uzasadnienie sądu pierwszej instancji było wystarczające i nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że pojęcie "odpowiedniego dostępu" jest oceną relatywną, a w tym przypadku wnioskodawcy sami stworzyli problem z dostępem do garażu poprzez zabudowę działki na całej szerokości. Sąd Okręgowy wskazał również, że ustanowienie służebności wiązałoby się ze znacznym obciążeniem dla nieruchomości sąsiednich, a interes społeczno-gospodarczy nie przemawiał za ustanowieniem drogi koniecznej, zwłaszcza że wnioskodawcy posiadają inny garaż i ich córka parkuje samochód na ulicy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło na zasadach ogólnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy ustanowienia służebności drogi koniecznej w sytuacji, gdy problem z dostępem wynika z własnej zabudowy wnioskodawcy, a nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej. Podkreślenie konieczności wyważenia interesów stron i wyjątkowego charakteru instytucji służebności drogowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dostępu do garażu wynikającego z własnej zabudowy, przy jednoczesnym istnieniu dostępu do drogi publicznej. Interpretacja pojęcia "odpowiedniego dostępu" w kontekście zabudowy miejskiej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak dostępu do garażu na nieruchomości, wynikający z własnej zabudowy wnioskodawców, uzasadnia ustanowienie służebności drogi koniecznej przez nieruchomość sąsiednią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak dostępu do garażu, który wynika z własnych decyzji wnioskodawców dotyczących zabudowy nieruchomości, nie jest podstawą do ustanowienia służebności drogi koniecznej, zwłaszcza gdy nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawcy sami stworzyli problem z dostępem do garażu poprzez zabudowę działki na całej szerokości, nie przewidując wjazdu od ulicy. Właściciel nie może żądać ingerencji w cudzą własność z powodu własnych, nieprzemyślanych decyzji. Ponadto, ustanowienie służebności wiązałoby się ze znacznym obciążeniem dla nieruchomości sąsiednich, a interes społeczno-gospodarczy nie przemawiał za jej ustanowieniem.
Czy sąd powinien uwzględnić interesy wszystkich stron przy ustanawianiu służebności drogi koniecznej, a jeśli szkoda dla właściciela nieruchomości obciążonej jest większa niż korzyść dla wnioskodawcy, czy można orzec ustanowienie służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli szkoda grożąca właścicielowi nieruchomości, mającej zostać obciążoną drogą konieczną, jest większa niż korzyści, które uzyska żądający drogi, nie można orzec ustanowienia drogi koniecznej. Instytucja ta nie może służyć wygodzie właściciela działki władnącej kosztem ograniczenia prawa właściciela działki obciążonej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił konieczność wyważenia interesów obu stron. W tym przypadku ustanowienie służebności wiązałoby się ze znacznym obciążeniem dla nieruchomości sąsiednich (utrata funkcji rekreacyjnej, obniżenie wartości rynkowej, utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej), co przeważa nad korzyścią wnioskodawców wynikającą z łatwiejszego dostępu do garażu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| W. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. U. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Skarb Państwa - Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w P. | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Skarb Państwa - Starostwo Powiatowe w P. | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Ochotnicza Straż Pożarna w P. | instytucja | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawową przesłanką ustanowienia drogi koniecznej jest brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Brak możliwości dojazdu do garażu zlokalizowanego na nieruchomości nie uzasadnia żądania ustanowienia służebności drogi koniecznej, jeśli nieruchomość ma dostęp do drogi publicznej.
k.c. art. 145 § § 2
Kodeks cywilny
Przy ustanawianiu drogi koniecznej należy brać pod uwagę interesy wszystkich stron, a szkoda grożąca właścicielowi nieruchomości obciążonej nie może być większa niż korzyści dla wnioskodawcy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie orzeczenia musi zawierać wszystkie elementy wymienione w przepisie i jasno wyrażać motywy, jakimi kierował się sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stosuje się do postępowań wszczętych na skutek apelacji.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa rzeczowe oraz w sprawach o zniesienie współwłasności i o dział spadku, jeżeli strony dochodzą od siebie nawzajem zwrotu wydatków, należności lub zwrotu rzeczy, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę osądzi o tych wydatkach, należnościach lub zwrocie rzeczy.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność podlega równej dla wszystkich ochronie prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dostępu do garażu wynikający z własnej zabudowy wnioskodawców nie uzasadnia ustanowienia służebności drogi koniecznej. • Nieruchomość wnioskodawców posiada dostęp do drogi publicznej. • Ustanowienie służebności wiązałoby się ze znacznym obciążeniem dla nieruchomości sąsiednich. • Interes społeczno-gospodarczy nie przemawia za ustanowieniem drogi koniecznej. • Wnioskodawcy mają alternatywne możliwości garażowania i korzystania z nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość wnioskodawców ma nieodpowiedni dostęp do drogi publicznej z powodu zabudowy. • Należy uwzględnić interesy wszystkich stron, w tym wnioskodawców. • Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
brak możliwości dojazdu do garażu zlokalizowanego na nieruchomości miejskiej położonej w linii zwartej zabudowy nie uzasadnia żądania ustanowienia służebności drogi koniecznej • właściciel działki, która ma dostęp do drogi publicznej, nie może żądać ustanowienia drogi koniecznej przez cudzy grunt, tylko dlatego, że nie ma możliwości (względnie ma trudności) w korzystaniu z pewnej części tej nieruchomości lub położonych na niej budynków gospodarczych • nie chodzi bowiem o dostęp do drogi publicznej lub dostęp do należących do tej nieruchomości budynków gospodarczych, lecz o łatwiejsze korzystanie z tych budynków, zaś zorganizowanie łatwiejszego sposobu eksploatacji nieruchomości należy do właściciela • nieodpowiedni dostęp do drogi publicznej wywołany wzniesieniem przez wnioskodawcę budynku na całej szerokości nieruchomości nie uzasadnia żądania ustanowienia w postępowaniu sądowym drogi koniecznej • ocena dopuszczalności ustanowienia służebności drogi koniecznej przez cudzą nieruchomość wymaga zawsze najpierw rozważenia, czyje prawo własności podlega silniejszej ochronie; porównanie to wypada na korzyść właściciela nieruchomości sąsiedniej • instytucja służebności drogi koniecznej nie może służyć wygodzie właścicieli działki władnącej kosztem ograniczenia prawa właściciela działki obciążonej • pojęcie „odpowiedniości” dostępu nieruchomości do drogi publicznej charakteryzuje się znacznym zakresem elastyczności
Skład orzekający
Joanna Składowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy ustanowienia służebności drogi koniecznej w sytuacji, gdy problem z dostępem wynika z własnej zabudowy wnioskodawcy, a nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej. Podkreślenie konieczności wyważenia interesów stron i wyjątkowego charakteru instytucji służebności drogowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dostępu do garażu wynikającego z własnej zabudowy, przy jednoczesnym istnieniu dostępu do drogi publicznej. Interpretacja pojęcia "odpowiedniego dostępu" w kontekście zabudowy miejskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o służebności drogi koniecznej i ilustruje, jak własne decyzje właściciela nieruchomości mogą wpłynąć na możliwość uzyskania takiego prawa. Jest to ciekawy przykład konfliktu sąsiedzkiego i wyważania interesów.
“Czy własna zabudowa może pozbawić Cię prawa do drogi koniecznej? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.