I Ca 376/15

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2015-11-25
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
depozyt sądowyzłożenie świadczeniawykonanie zobowiązaniakwestionowanie długusądowe postępowanie cywilnekodeks cywilnyapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni, potwierdzając, że złożenie świadczenia do depozytu sądowego nie jest możliwe, gdy dłużnik kwestionuje istnienie długu.

Wnioskodawczyni S. K. chciała złożyć do depozytu sądowego kwotę 200,27 zł, której zapłaty domagała się od niej spółka z o.o. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że instytucja depozytu sądowego służy dłużnikom chcącym spełnić świadczenie, a nie tym, którzy kwestionują dług. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając apelację i podkreślając, że niemożność spełnienia świadczenia musi wynikać z okoliczności niezależnych od dłużnika, a nie z jego przekonania o nieistnieniu długu.

Sprawa dotyczyła wniosku S. K. o złożenie do depozytu sądowego kwoty 200,27 zł, którą miała zapłacić (...) Spółce z o.o. w W. Wnioskodawczyni chciała złożyć pieniądze do depozytu, ponieważ kwestionowała istnienie długu i domagała się, aby pieniądze zostały wydane dopiero po przedstawieniu prawomocnego nakazu zapłaty. Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli oddalił ten wniosek, wyjaśniając, że instytucja złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego (art. 467-470 k.c.) stanowi formę zastępczego wykonania zobowiązania, dopuszczalną tylko wtedy, gdy dłużnik z przyczyn od niego niezależnych nie może spełnić świadczenia bezpośrednio wierzycielowi (np. nie wie komu lub gdzie świadczyć, wierzyciel odmawia przyjęcia, istnieje spór o to kto jest wierzycielem). Sąd Rejonowy uznał, że wątpliwości dłużnika co do istnienia długu nie mogą stanowić podstawy do złożenia świadczenia do depozytu, zwłaszcza gdy wierzyciel domaga się zapłaty. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację wnioskodawczyni, w pełni podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Podkreślił, że art. 467 pkt 4 k.c. dotyczy sytuacji, gdy świadczenie nie może być spełnione z powodu okoliczności dotyczących wierzyciela, a nie z powodu kwestionowania przez dłużnika istnienia długu. Sąd Okręgowy stwierdził, że wnioskodawczyni mogła zapłacić dochodzoną kwotę, a brak zapłaty wynikał z jej przekonania, że dług nie istnieje. Oddalono apelację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że instytucja depozytu sądowego służy zwolnieniu się z długu, a nie deponowaniu przedmiotu sporu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dłużnik nie może złożyć przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, jeśli kwestionuje istnienie długu. Instytucja ta służy dłużnikom, którzy chcą świadczenie spełnić, aby zwolnić się z długu, a nie do deponowania przedmiotu sporu.

Uzasadnienie

Złożenie świadczenia do depozytu sądowego jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy dłużnik z przyczyn od niego niezależnych nie może spełnić świadczenia bezpośrednio wierzycielowi (art. 467 k.c.). Kwestionowanie istnienia długu przez dłużnika nie jest taką okolicznością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
(...) Spółki z o.o. w W.spółkauczestnik
A. P.osoba_fizycznaWiceprezes Zarządu ds. Sprzedaży i Logistyki nc+

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 467

Kodeks cywilny

Dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego, jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela; wierzyciel nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych ani przedstawiciela uprawnionego do przyjęcia świadczenia; powstał spór, kto jest wierzycielem; z powodu innych okoliczności dotyczących osoby wierzyciela świadczenie nie może być spełnione.

k.c. art. 467 § pkt 4

Kodeks cywilny

Warunkiem złożenia świadczenia do depozytu sądowego jest niemożność spełnienia świadczenia uwarunkowana okolicznościami dotyczącymi wierzyciela.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Niedopuszczalne jest nadużywanie prawa podmiotowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest ona bezzasadna.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w sprawach o zapłatę należności pieniężnych stosuje się odpowiednio do innych spraw, w których przedmiotem sporu jest ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, dochodzenia lub ustalenia wierzytelności lub określenia jej wysokości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy dokonał właściwej wykładni przepisów prawa materialnego dotyczących możliwości złożenia świadczenia do depozytu sądowego i prawidłowo przepisy te zastosował. Przesłanki ustawowe uwzględnienia wniosku o złożenie świadczenia do depozytu sądowego nie zostały spełnione, ponieważ niemożność spełnienia świadczenia nie wynikała z okoliczności niezależnych od dłużnika, a z jego przekonania o nieistnieniu długu. Instytucja złożenia świadczenia do depozytu sądowego służy dłużnikom, którzy chcą świadczenie spełnić w tym celu, aby zwolnić się z długu, a nie deponowaniu przedmiotu sporu do czasu jego rozstrzygnięcia. Art. 5 k.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy uwzględnienia wniosku.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 467 pkt 4 k.c. w zw. z art. 5 k.c., poprzez przyjęcie, że sytuacji, w jakiej znalazła się wnioskodawczyni, nie da się rozwiązać poprzez skuteczne złożenie do depozytu sądowego.

Godne uwagi sformułowania

instytucja złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego (...) stanowi jedną z form tzw. zastępczego wykonania zobowiązania. dłużnik nie może skutecznie wykonać zobowiązania w sposób zastępczy, jeżeli istnieje możliwość wykonania zobowiązania w formie podstawowej, tj. bezpośrednio wierzycielowi. przesłanką złożenia świadczenia do depozytu sądowego nie jest wola wnioskodawczyni zwolnienia się z zobowiązania, ale chęć uniknięcia negatywnych konsekwencji związanych z odmową spełnienia świadczenia instytucja złożenia świadczenia do depozytu sądowego służy dłużnikom, którzy chcą świadczenie spełnić w tym celu aby zwolnić się z długu, nie zaś deponowaniu przedmiotu sporu do czasu jego rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Antoni Smus

przewodniczący

Iwona Podwójniak

sędzia

Joanna Składowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości złożenia świadczenia do depozytu sądowego w sytuacji kwestionowania długu przez dłużnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dłużnik kwestionuje istnienie długu, a nie gdy występują inne przesłanki z art. 467 k.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną praktyczną kwestię dotyczącą możliwości złożenia świadczenia do depozytu sądowego, co jest częstym dylematem w obrocie prawnym. Wyjaśnia, kiedy taka możliwość jest wyłączona.

Czy można złożyć pieniądze do depozytu sądowego, gdy nie chce się zapłacić długu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 376/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2015 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Antoni Smus Sędziowie SO Iwona Podwójniak SO Joanna Składowska Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z wniosku S. K. z udziałem (...) Spółki z o.o. w W. o złożenie do depozytu sadowego na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 30 września 2015 roku, sygnatura akt I Ns 1160/15 postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt I Ca 376/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2015r., wydanym w sprawie sygn. akt I Ns 1160/15, Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli oddalił wniosek S. K. o złożenie świadczenia do depozytu sądowego. Rozstrzygnięcie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach: W piśmie z dnia 24 sierpnia 2015r. S. K. wniosła o wyrażenie zgody na złożenie do depozytu sądowego kwoty 200,27 złotych, której zapłaty domaga się od niej (...) Sp. z o.o. w W. z tym zastrzeżeniem, że przedmiot świadczenia będzie wydany A. P. – Wiceprezesowi Zarządu ds. Sprzedaży i Logistyki nc+ po przedstawieniu prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli, zasądzającego w/w należność od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, instytucja złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego uregulowana przepisami art. 467 – 470 kc stanowi jedną z form tzw. zastępczego wykonania zobowiązania. Wykonanie zobowiązania pieniężnego w sposób odbiegający od ogólnej zasady obowiązku świadczenia do rąk wierzyciela w miejscu jego zamieszkania ( art. 454 § 1 kc ), jest dla dłużnika dopuszczalne tylko wówczas gdy, najogólniej mówiąc, z przyczyn od niego niezależnych nie może spełnić świadczenia bezpośrednio wierzycielowi ( art. 467 kc ). Tak więc dotyczy tych sytuacji, w których dłużnik nie kwestionuje swojego długu i obowiązku świadczenia i chce wykonać zobowiązanie, a z przyczyn od siebie niezależnych nie może uczynić zadość swemu obowiązkowi albowiem: nie wie komu ma świadczyć, nie wie gdzie jest wierzyciel, wierzyciel nie posiada zdolności do przyjęcia świadczenia, istnieje spór między wierzycielami o to, który z nich jest uprawniony do odbioru świadczenia, wierzyciel odmawia przyjęcia świadczenia. Co oczywiste, dłużnik nie może skutecznie wykonać zobowiązania w sposób zastępczy, jeżeli istnieje możliwość wykonania zobowiązania w formie podstawowej, tj. bezpośrednio wierzycielowi. W rozpoznawanej sprawie S. K. nie tylko nie wykazała aby spełnienie świadczenia pieniężnego do rąk uczestnika było niemożliwe, lecz przyznała wprost, że nie chce tego uczynić albowiem uważa, że świadczenie to uczestnikowi się nie należy. Tak więc, przesłanką złożenia świadczenia do depozytu sądowego nie jest wola wnioskodawczyni zwolnienia się z zobowiązania, ale chęć uniknięcia negatywnych konsekwencji związanych z odmową spełnienia świadczenia (np. w zakresie zapłaty odsetek za zwłokę) na wypadek gdyby sąd w wydanym orzeczeniu uznał, że S. K. zobowiązana jest jednak zapłacić sporną kwotę uczestnikowi. W ocenie Sądu Rejonowego, wątpliwości dłużnika co do tego czy po jego stronie istnieje dług, a zatem czy obowiązany jest świadczyć na rzecz wierzyciela nie mogą stanowić podstawy do skutecznego złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, o ile wierzyciel nie odmawia jego przyjęcia. Tym bardziej jeżeli, jak w sprawie niniejszej, chodzi o świadczenie, którego spełnienia wierzyciel od dłużnika żąda. Dlatego też wniosek podlegał oddaleniu. S. K. wniosła apelację od powyższego rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie art. 467 pkt 4 kc w zw. z art. 5 kc , poprzez przyjęcie, że sytuacji, w jakiej znalazła się wnioskodawczyni, nie da się rozwiązać poprzez skuteczne złożenie do depozytu sądowego. W oparciu o wskazany zarzut domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest oczywiście bezzasadna. Sąd Rejonowy dokonał właściwej wykładni przepisów prawa materialnego dotyczących możliwości złożenia świadczenia do depozytu sądowego i prawidłowo przepisy te zastosował. Przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia rozważania i argumenty Sąd Okręgowy w pełni podziela. Art. 467 kc stanowi, że poza wypadkami przewidzianymi w innych przepisach dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego: 1)jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela; 2)jeżeli wierzyciel nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych ani przedstawiciela uprawnionego do przyjęcia świadczenia; 3)jeżeli powstał spór, kto jest wierzycielem; 4)jeżeli z powodu innych okoliczności dotyczących osoby wierzyciela świadczenie nie może być spełnione. Pkt 4 wskazanego unormowania, na który powołuje się skarżąca wyraźnie stanowi, że warunkiem określającym możliwość złożenia przez dłużnika świadczenia do depozytu sądowego jest niemożność spełnienia świadczenia i to uwarunkowana okolicznościami dotyczącymi wierzyciela. W sprawie zaś przedmiotowej, po pierwsze S. K. może zapłacić na rzecz (...) Spółki z o.o. w W. dochodzoną przez podmiot tę kwotę, a po wtóre brak zapłaty jest następstwem przekonania wnioskodawczyni, że dług nie istnieje. Nie może budzić zatem żadnych wątpliwości, że przesłanki ustawowe uwzględnienia wniosku nie zostały spełnione. Podsumowując, należy jeszcze raz, w ślad za Sądem pierwszej instancji podkreślić, że instytucja złożenia świadczenia do depozytu sądowego służy dłużnikom, którzy chcą świadczenie spełnić w tym celu aby zwolnić się z długu, nie zaś deponowaniu przedmiotu sporu do czasu jego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 kc , wskazać zaś należy, że przepis ten stanowi podstawę obrony przed realizacją (wykonywaniem) prawa podmiotowego, jeśli pozostaje ona w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa, nie może natomiast stanowić samodzielnej podstawy dochodzonego roszczenia. Stąd też niemożliwe jest uwzględnienie żądania w oparciu o zasady współżycia społecznego. Wobec powyższego, na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 kpc Sąd Okręgowy oddalił apelację.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI