I Ca 365/18

Sąd Okręgowy w SuwałkachSuwałki2018-10-15
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniaokręgowy
odszkodowanieszkodakolizjaubezpieczeniekosztorysnaprawabiegłyapelacja

Sąd Okręgowy obniżył zasądzoną przez Sąd Rejonowy kwotę odszkodowania za szkodę komunikacyjną, uznając, że nie wszystkie wskazane przez biegłego części powinny zostać uwzględnione w kosztorysie naprawy.

Powód dochodził odszkodowania za uszkodzenie samochodu w kolizji drogowej. Sąd Rejonowy zasądził kwotę 14.995,79 zł. Pozwany w apelacji zarzucił błąd w ocenie dowodów z opinii biegłego, wskazując, że system komputerowy automatycznie uwzględnił części, które nie zostały uszkodzone. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji, obniżając odszkodowanie do 10.845,28 zł i wzajemnie znosząc koszty procesu w pierwszej instancji, a zasądzając koszty postępowania apelacyjnego od powoda na rzecz pozwanego.

Powód P. S. domagał się od (...) Spółki Akcyjnej w W. odszkodowania w kwocie 19.294,78 zł z ustawowymi odsetkami, wskazując, że jego samochód został uszkodzony w kolizji drogowej z dnia 13 stycznia 2015 r. Pozwany odmówił wypłaty odszkodowania, kwestionując okoliczności zdarzenia i zakres uszkodzeń. Sąd Rejonowy w Ełku wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 14.995,79 zł z odsetkami, opierając się na opinii biegłego sądowego, który ustalił koszt naprawy pojazdu na tę kwotę, uwzględniając oryginalne części zamienne. Sąd Rejonowy uznał, że skoro system komputerowy automatycznie generuje potrzebę wymiany pewnych części, to należy je uwzględnić. Pozwany wniósł apelację, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. poprzez błędną ocenę opinii biegłego i art. 361 § 1 i 2 k.c. przez błędne ustalenie wysokości szkody. Pozwany wskazał, że biegły sam stwierdził, iż maksymalny uzasadniony koszt naprawy wynosi 10.845,28 zł, a system komputerowy automatycznie uwzględnił części, które nie zostały uszkodzone. Sąd Okręgowy w Suwałkach, rozpoznając apelację, uznał ją za uzasadnioną. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy wadliwie uznał, iż należy uwzględniać koszty wymiany części, które nie uległy uszkodzeniu, nawet jeśli system komputerowy je automatycznie wskazał. Sąd Okręgowy odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym odszkodowanie nie może obejmować kosztów części, które nie zostały zniszczone. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, obniżając zasądzoną kwotę odszkodowania do 10.845,28 zł i wzajemnie znosząc koszty procesu między stronami w pierwszej instancji. Jednocześnie zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 658 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kosztorys naprawy nie powinien obejmować wymiany części, które nie uległy zniszczeniu w wyniku zdarzenia, nawet jeśli system komputerowy je automatycznie wskazał.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wadliwa jest ocena Sądu Rejonowego, który uwzględnił w kosztorysie naprawy części nieuszkodzone, jedynie wskazane przez program komputerowy. Sąd odwołał się do orzecznictwa SN, zgodnie z którym odszkodowanie ma pokrywać rzeczywistą szkodę, a nie hipotetyczne koszty naprawy obejmujące nieuszkodzone elementy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Pozwany (...) Spółka Akcyjna w W. (w zakresie apelacji)

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez błędne przyjęcie, że uzasadnione koszty naprawy wynoszą 14.995,79 zł, podczas gdy z opinii biegłego wynika, że maksymalny uzasadniony koszt to 10.845,28 zł.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 361 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Błędne zastosowanie przepisu przez przyjęcie, że wysokość szkody wynosi 14.995,79 zł, podczas gdy uzasadnione koszty naprawy to 10.845,28 zł.

Pomocnicze

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.c. art. 436

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 278

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 822 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 363 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodu z opinii biegłego, który uwzględnił w kosztorysie naprawy części nieuszkodzone. Naruszenie art. 361 § 1 i 2 k.c. przez błędne ustalenie wysokości szkody, która powinna być ograniczona do kosztów naprawy faktycznie uszkodzonych elementów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Rejonowy wadliwie uznał, iż w sytuacji kiedy program komputerowy, którym posługuje się biegły, automatycznie wskazuje określone części do wymiany należy je uwzględniać przy ustalaniu szkody, pomimo tego, iż biegły stwierdził że w konkretnym wypadku części nie mogły ulec uszkodzeniu i powinny być pominięte przy ustalaniu szkody. Skoro koszt hipotetycznej restytucji nie może obejmować części które nie uległy zniszczeniu nie było podstaw do uwzględniania ich wartości przy ustalaniu wartości szkody.

Skład orzekający

Aneta Ineza Sztukowska

przewodniczący

Mirosław Krzysztof Derda

sprawozdawca

Alicja Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania w szkodach komunikacyjnych, zwłaszcza w kontekście kosztorysów sporządzanych przy użyciu programów komputerowych i uwzględniania jedynie faktycznie uszkodzonych części."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której system komputerowy automatycznie sugeruje wymianę części, które nie zostały uszkodzone w zdarzeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy z wyceną szkód komunikacyjnych i rolę biegłych oraz systemów komputerowych w tym procesie. Jest to istotne dla prawników zajmujących się odszkodowaniami.

Czy program komputerowy może zawyżyć kosztorys naprawy Twojego samochodu po wypadku?

Dane finansowe

WPS: 19 294,78 PLN

odszkodowanie: 10 845,28 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. aktI.Ca 365/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2018r. Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Aneta Ineza Sztukowska Sędziowie: SO Mirosław Krzysztof Derda (spr.) SO Alicja Wiśniewska Protokolant: sekr. sądowy Ewa Andryszczyk po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 roku w Suwałkach na rozprawie sprawy z powództwa P. S. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. od wyroku Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt I C 963/15 I. Zmienia zaskarżony wyrok w pkt. I w ten sposób, że zasądzoną kwotę odszkodowania obniża do kwoty 10 845,28 zł (dziesięć tysięcy osiemset czterdzieści pięć złotych 28/100) i dodaje pkt IV do zaskarżonego wyroku o treści : „Wzajemnie znosi koszty procesu między stronami”. II. Zasądza od powoda P. S. na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 658 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym, w tym kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. SSO Aneta Ineza Sztukowska SSO Mirosław Krzysztof Derda SSO Alicja Wiśniewska Sygn. akt I Ca 365/18 UZASADNIENIE Powód P. S. wystąpił z pozwem przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. , w którym domagał się zasądzenia kwoty 19.294,78 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu podane zostało, że 13 stycznia 2015 r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został samochód należący do powoda. Pozwany ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za sprawcę szkody, jednak odmówił on wypłacenia odszkodowania, podnosząc, iż analiza uszkodzeń wskazuje, że nie mogły powstać w wyniku wskazanej wyżej kolizji drogowej. Pozwany (...) Spółka Akcyjna w W. w odpowiedzi na pozew domagał się oddalenia powództwa oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz pozwanego. Uzasadniając powyższe stanowisko pełnomocnik pozwanego podkreślił, iż kwestionuje zaistnienie zdarzenia drogowego w okolicznościach wskazanych przez powoda. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy w Ełku zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda P. S. kwotę 14 995,79 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 października 2015 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. oraz z ustawowymi odsetkami za późnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, a także kwotę 2.000,00 zł z tytułu częściowego zwrotu kosztów postępowania, w pozostałym zakresie powództwo oddalił i nie obciążył żadnej ze stron postępowania brakującymi kosztami sądowymi. Sąd Rejonowy ustalił, iż 13 stycznia 2015 r. w E. doszło do wypadku komunikacyjnego, w wyniku którego uszkodzony został samochód osobowy V. (...) nr rejestracyjny (...) stanowiący własność powoda P. S. . W wypadku tym uczestniczył jeszcze samochód V. (...) nr rejestracyjny (...) , którym kierował A. N. . Samochód V. (...) korzystał z ubezpieczenia obowiązkowej odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w związku z umowa zawartą z pozwanym (...) Spółka Akcyjna w W. . Pozwany odmówił przyjęcia odpowiedzialności za zaistniałe zdarzenie komunikacyjne, kwestionując zakres uszkodzeń w samochodzie powoda. Powód zlecił sporządzenie prywatnej ekspertyzy rzeczoznawcy, który oszacował koszt naprawy pojazdu powoda na 19.294,78 zł. Sprawca szkody i świadek zdarzenia złożyli na potrzeby postępowania likwidacyjnego zeznania, z których wynikało, iż kierujący samochodem V. (...) spowodował kolizję, jednak pozwany tego nie zaakceptował. Przesłuchani świadkowie w niniejszej sprawie A. N. i K. S. potwierdzili, iż do zdarzenia doszło w warunkach określanych przez powoda, a A. N. potwierdził, iż to on ponosi odpowiedzialność za to zdarzenie komunikacyjne. Zeznania te są spójne, konsekwentne i nawzajem się uzupełniają, wobec czego Sąd dał im wiarę. Sąd Rejonowy stwierdził, iż roszczenie dochodzone pozwem opiera się o art. 415 k.c. w zw. z art. 436 k.c. Aby wyjaśnić okoliczności zdarzenia komunikacyjnego, Sąd powołał biegłego z zakresu ruchu drogowego i techniki samochodowej. Nie udało się ustalić, gdzie obecnie znajduje się samochód V. (...) stanowiący własność K. B. , wobec czego biegły nie mógł dokonać oględzin tego pojazdu i opinię sporządził na podstawie akt sprawy. Zresztą i tak nie wiadomo, czy po tak długim czasie od zdarzenia komunikacyjnego oględziny wniosłyby wiele do sprawy, ponieważ samochód uczestniczy w ruchu komunikacyjnym i podlega zużyciu; nie zawsze też można ustalić, co jest normalnym zużyciem wskutek korzystania z samochodu, a co jest spowodowane nieprawidłową jego eksploatacją. W swojej obszernej opinii biegły sądowy uznał, iż mogło dojść do zdarzenia w okolicznościach wskazywanych przez powoda i świadków, a w wyniku zdarzenia w samochodzie powoda zostały wgniecione i pogięte drzwi przednie i tylne lewe, zgnieciony i pogięty błotnik tylny lewy, rozbita szyba drzwi przednich lewych, przełamane listwy ozdobne dolne drzwi przednich i tylnych lewych, zgniecione klamki drzwi przednich i tylnych lewych. Biegły wyliczył koszt naprawy na kwotę 14.995,79 zł. brutto przy uwzględnieniu oryginalnych części zamiennych i na kwotę 10.845,28 zł. przy potrąceniu części nieuszkodzonych, ale ujętych automatycznie przez system (...) . Biegły wyjaśnił też szczegółowo, jakie uszkodzenia nie zostały przez niego ujęte w opinii, które wynikały z eksploatacji pojazdu powoda. Samochód powoda stał zaparkowany, a kierujący samochodem V. (...) A. N. wykonując manewr cofania nie zauważył stojącego pojazdu z tyłu i uderzył w lewy bok samochodu V. (...) . W ocenie Sądu Rejonowego należy przyjąć wariant I z opinii biegłego i zasądzić kwotę 14.995,79 zł. Skoro system automatycznie generuje w związku z uszkodzeniami w pojeździe dokonanie napraw, to znaczy, że są one konieczne do całkowitej naprawy pojazdu. Odsetki zasądzono od daty żądanej w pozwie. Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Sąd Rejonowy wskazał art. 100 k.p.c. W złożonej apelacji pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 20.06.2918 r. w sprawie sygn. akt I C963/15, w części uwzględniającej powództwo co do kwoty 4.150,51 zł, tj. ponad kwotę 10.845,28 zł oraz w części rozstrzygającej o kosztach procesu. Sądowi I instancji zarzucił: 1) naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. poprzez nadużycie zasady swobodnej oceny dowodów przy ocenie dowodu z opinii biegłego sądowego i błędne przyjęcie, że uzasadnione koszty naprawy uszkodzonego pojazdu wynoszą 14.995,79, podczas gdy z opinii biegłego posiadającego wiadomości specjalne z zakresu naprawy pojazdów jednoznacznie wynika, że maksymalny uzasadniony koszt naprawy uszkodzonego pojazdu wynosi 10.845.28 zł 2) naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 361 § 1 i 2 k.c. przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wysokość szkody poniesionej przez poszkodowanego opiewa na kwotę 14.995,79 zł podczas gdy z opinii biegłego wynika, że uzasadnione koszty naprawy pojazdu wynoszą 10.845.28 zł, a więc wysokość szkody poniesionej przez poszkodowanego winna zostać ustalona w kwocie 10.845,28 zł. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa również co do kwoty 4.150,51 zł; 2) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu za I i II instancję w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się uzasadniona. W świetle art. 233 § 1 k.p.c. sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału zachodzi jedynie wtedy, gdy powstaje dysharmonia pomiędzy materiałem zgromadzonym w sprawie, a konkluzją, do jakiej dochodzi sąd na jego podstawie. Jeżeli natomiast sąd z określonego materiału dowodowego wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać. Do naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. zasadom logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 r., sygn. akt IV CK 387/04, LEX nr 177263). Mając to na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, że dokonana przez Sąd I instancji ocena zgromadzonych w tej sprawie dowodów, w części obejmującej opinię biegłego, była wadliwa i naruszała granice wynikające z art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy wadliwie uznał, iż w sytuacji kiedy program komputerowy, którym posługuje się biegły, automatycznie wskazuje określone części do wymiany należy je uwzględniać przy ustalaniu szkody, pomimo tego, iż biegły stwierdził że w konkretnym wypadku części nie mogły ulec uszkodzeniu i powinny być pominięte przy ustalaniu szkody. Biegły w opinii zasadniczej, jak i uzupełniającej (k. 232 v. i 243 oraz 272 v.), wyraźnie wskazał, że system automatycznie uwzględnił części, które w tym konkretnym wypadku nie zostały uszkodzone. Oznacza to, że odszkodowanie winno być pomniejszone o wartość tych części. Jakkolwiek obowiązek ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej polega na zapłacie odszkodowania, a więc na spełnieniu świadczenia pieniężnego ( art. 822 § 1 KC ), to jednak judykatura przyjmuje, że poszkodowany może, według swojego wyboru, żądać od ubezpieczyciela zapłaty kosztów hipotetycznej restytucji albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej ustalonej zgodnie z metodą różnicy. Przepis art. 822 § 1 KC modyfikuje normę wynikającą z art. 363 § 1 KC bowiem jedynie w ten sposób, że roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego przekształca w roszczenie o zapłatę kosztów restytucji. Powstanie tego roszczenia, a tym samym zakres odszkodowania, nie zależą od tego, czy poszkodowany dokonał restytucji i czy w ogóle ma taki zamiar – Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 12 kwietnia 2018 r. II CNP 41/17. Skoro koszt hipotetycznej restytucji nie może obejmować części które nie uległy zniszczeniu nie było podstaw do uwzględniania ich wartości przy ustalaniu wartości szkody. Z powyższych względów orzeczenie zmieniono na podstawie przepisu art. 385 kpc . O kosztach procesu przed Sądem I instancji orzeczono na podstawie przepisu art. 100 kpc , a przed Sądem II instancji w oparciu o przepis art. 98 kpc . SSO Mirosław Krzysztof Derda SSO Aneta Ineza Sztukowska SSO Alicja Wiśniewska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI