I CA 365/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. K. (1) o ustanowienie rozdzielności majątkowej z jego żoną B. K., argumentując trwałą separacją od 2012 roku i brakiem możliwości porozumienia w zarządzaniu wspólnym majątkiem. Sąd Rejonowy w Sieradzu wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 roku ustanowił rozdzielność majątkową między małżonkami z dniem wniesienia pozwu, znosząc wzajemnie koszty procesu. Pozwana wniosła apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 233 K.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów i nieuwzględnienie istotnych okoliczności, a także naruszenie prawa materialnego (art. 52 § 2 kro i art. 5 K.c.) poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację, w całości podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty naruszenia art. 233 K.p.c. są chybione, ponieważ ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, a pominięte dowody (stenogramy, raport detektywistyczny) nie wnosiły istotnych okoliczności. Sąd podkreślił, że trwała separacja faktyczna, która uniemożliwia współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, stanowi ważny powód do zniesienia wspólności majątkowej zgodnie z art. 52 § 2 kro. Sąd Okręgowy stwierdził również, że ustanowienie rozdzielności majątkowej nie stanowi nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 K.c., ponieważ nie naraża pozwanej ani jej niepełnosprawnej córki na utratę środków do życia ani mieszkania, a zasądzone alimenty w wysokości 5000 zł miesięcznie wraz z innymi dochodami pozwanej i córki zapewniają im odpowiednie zabezpieczenie materialne. Sąd uznał, że w sytuacji trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego, gdy związek istnieje jedynie formalnie, utrzymywanie wspólności majątkowej nie służy już rodzinie i nie ma podstaw do jej kontynuowania. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej jako bezzasadną i zasądził od niej na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej w przypadku trwałej separacji faktycznej, nawet gdy jeden z małżonków jest winny rozkładu pożycia.
Każda sprawa o ustanowienie rozdzielności majątkowej jest oceniana indywidualnie pod kątem konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy trwała separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, stanowi ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, trwała separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, stanowi ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że separacja faktyczna, która trwa od 2012 roku i uniemożliwia małżonkom porozumienie się w kwestiach majątkowych, stanowi uzasadnioną podstawę do zniesienia wspólności majątkowej, gdyż wspólność ta nie spełnia już swojej funkcji ochronnej i stabilizującej.
Czy żądanie ustanowienia rozdzielności majątkowej przez małżonka, który był uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego, może stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 K.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie ustanowienia rozdzielności majątkowej przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego nie stanowi nadużycia prawa, jeśli jego uwzględnienie nie naraża drugiego małżonka na utratę środków do życia lub mieszkania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustanowienie rozdzielności majątkowej nie naraża pozwanej na utratę podstaw materialnych egzystencji ani mieszkania, a zasądzone alimenty i posiadany majątek zapewniają jej zabezpieczenie, dlatego żądanie powoda nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Czy sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z datą wcześniejszą niż data wytoczenia powództwa?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko wówczas, gdy w tej wcześniejszej dacie zaistniały ważne przyczyny do zniesienia wspólności.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy stwierdził brak podstaw do ustanowienia rozdzielności z datą wsteczną, uznając, że choć powód wyprowadził się w styczniu 2012r., separacja nabrała cech trwałości później, a ważną przyczyną jest obecna sytuacja uniemożliwiająca współdziałanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| B. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.r.o. art. 52 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ustawodawca nie definiuje pojęcia „ważnych powodów”, pozostawiając to orzecznictwu. Do takich sytuacji powszechnie w judykaturze zalicza się istnienie między małżonkami faktycznej długotrwałej separacji i prowadzenie odrębnych gospodarstw domowych.
k.r.o. art. 52 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ważnym powodem zniesienia przez sąd wspólności majątkowej małżeńskiej jest sam fakt separacji faktycznej małżonków, uniemożliwiającej im współdziałanie w zarządze majątkiem wspólnym.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Oddalenie powództwa z uwagi na okoliczności wskazujące na nadużycie prawa może nastąpić tylko zupełnie wyjątkowo, gdy wystąpienie z takim żądaniem ma w danych okolicznościach znamiona nadużycia prawa.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
O kosztach postępowania orzeka się znosząc je wzajemnie lub zasądzając od jednej strony na rzecz drugiej.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga także o kosztach.
k.r.o. art. 36 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym wymaga od małżonków udzielania sobie informacji o stanie majątku, o wykonywaniu nim zarządu oraz zaciąganych zobowiązaniach obciążających ten majątek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trwała separacja faktyczna małżonków uniemożliwiająca współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym stanowi ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej. • Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie stanowi nadużycia prawa, gdy nie naraża drugiego małżonka na utratę środków do życia lub mieszkania. • Brak możliwości porozumienia się małżonków w kwestiach zarządu majątkiem wspólnym uzasadnia jego zniesienie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 K.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów i nieuwzględnienie istotnych okoliczności. • Naruszenie art. 52 kro poprzez błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie istnienia ważnych powodów do ustanowienia rozdzielności majątkowej. • Niezastosowanie art. 5 K.c. mimo istnienia podstaw do uznania roszczenia powoda za nadużycie prawa.
Godne uwagi sformułowania
W tym stanie rzeczy konkluzja Sądu Rejonowego co do niemożności porozumienia się stron w kwestii zarządu majątkiem wspólnym jest w pełni uprawniona. • W martwym i tylko formalnie istniejącym związku małżeńskim wspólność majątkowa nie spełnia już swojej funkcji. • Wina małżonka żądającego zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej oraz wzgląd na dobro rodziny lub pozwanego małżonka powinny być brane pod uwagę jedynie przy ocenie żądania zniesienia wspólności z punktu widzenia zasad współżycia społecznego na podstawie art. 5 K.c.
Skład orzekający
Elżbieta Zalewska – Statuch
przewodniczący
Joanna Składowska
sędzia
Robert Pabin
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej w przypadku trwałej separacji faktycznej, nawet gdy jeden z małżonków jest winny rozkładu pożycia."
Ograniczenia: Każda sprawa o ustanowienie rozdzielności majątkowej jest oceniana indywidualnie pod kątem konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o ustrojach majątkowych małżeństw w sytuacji długotrwałej separacji, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.
“Trwała separacja to już powód do rozdzielności majątkowej? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.