I Ca 363/13

Sąd Okręgowy w OstrołęceOstrołęka2013-10-24
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
prawo własnościksięga wieczystazasiedzenieumowa sprzedażynieruchomośćpowództwo windykacyjneapelacjapostępowanie cywilne

Sąd Okręgowy oddalił apelacje pozwanych, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego nakazujący wydanie nieruchomości powodowi, uznając jego prawo własności mimo istnienia prywatnej umowy z lat 70. i kolejnych wniosków o zasiedzenie.

Powód L. Ż. domagał się wydania nieruchomości od pozwanych T. G. i J. G. (1). Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając prawo własności powoda wynikające z księgi wieczystej. Pozwani w apelacjach powoływali się na umowę z 1974 r. i toczące się postępowania o zasiedzenie. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje, stwierdzając, że umowa z 1974 r. nie przeniosła własności z powodu niezachowania formy, a wnioski o zasiedzenie nie stanowiły podstawy do zawieszenia postępowania.

Sprawa dotyczyła żądania wydania nieruchomości przez powoda L. Ż. od pozwanych T. G. i J. G. (1). Sąd Rejonowy w Wyszkowie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r. (sygn. akt I C 18/08) uwzględnił powództwo w całości, orzekając zaocznie wobec J. G. (1). Pozwany T. G. złożył apelację, zarzucając pominięcie umowy z 1974 r., która miała przenieść własność na jego ojca. Pozwany J. G. (1) wniósł sprzeciw od wyroku zaocznego, a następnie Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r. utrzymał wyrok zaoczny w mocy. J. G. (1) również złożył apelację, powołując się na umowę z 1974 r. i nowe postępowanie o zasiedzenie. Sąd Okręgowy w Ostrołęce, rozpoznając obie apelacje, oddalił je, uznając za bezzasadne. Sąd podkreślił, że umowa z 1974 r. nie przeniosła własności z powodu niezachowania wymaganej formy (art. 158 k.c.). Prawo własności powoda wynikało z księgi wieczystej i nie zostało podważone przez pozwanych. Sąd uznał również, że nie było podstaw do ponownego zawieszania postępowania, wskazując na możliwość nadużywania tego środka procesowego przez pozwanych w celu sparaliżowania działań powoda.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka umowa jest bezskuteczna i nie może przenieść własności nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 158 k.c. umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Brak tej formy czyni umowę nieważną w zakresie przeniesienia własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód L. Ż.

Strony

NazwaTypRola
L. Ż.osoba_fizycznapowód
J. G. (1)osoba_fizycznapozwany
T. G.osoba_fizycznapozwany
K. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 222 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna do żądania wydania rzeczy przez właściciela od osoby, która faktycznie włada rzeczą bez jego zgody.

Pomocnicze

k.c. art. 158

Kodeks cywilny

Przepis określający wymóg formy aktu notarialnego dla umów przenoszących własność nieruchomości, co czyni umowę z 1974 r. bezskuteczną w tym zakresie.

k.p.c. art. 177 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zawieszenia postępowania, której sąd odmówił zastosowania w tej sprawie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo własności powoda wynikające z księgi wieczystej. Nieważność umowy z 1974 r. z powodu niezachowania formy aktu notarialnego. Brak skutecznego tytułu prawnego do nieruchomości po stronie pozwanych. Faktyczne władanie nieruchomością bez zgody właściciela. Brak podstaw do zawieszenia postępowania w sytuacji potencjalnego nadużywania tego środka procesowego.

Odrzucone argumenty

Skuteczność umowy z 1974 r. jako podstawy do kwestionowania własności powoda. Konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowania o zasiedzenie. Niewłaściwość powoda do dochodzenia wydania nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Przeciwstawianie mu umowy prywatnej z dnia 15 października 1974r było oczywiście bezskuteczne, ponieważ wobec niezachowania wymaganej formy ( art. 158 k.c. ) umowa ta nie mogła przenieść własności nieruchomości. Zawieszenie postępowania jest wyłomem od zasady szybkiego rozpoznania sprawy sądowej i powinno być stosowane w granicach ściśle wykładanych podstaw prawnych. Istniała uzasadniona obawa, że wszczynając, bądź inspirując, kolejne podobne sprawy pozwani dążą do sparaliżowania akcji windykacyjnej powoda.

Skład orzekający

Marianna Kwiatkowska

przewodniczący

Barbara Chojnowska

sędzia

Jerzy Dymke

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu formy aktu notarialnego dla przeniesienia własności nieruchomości oraz zasady dotyczące zawieszania postępowań w kontekście prób przedłużania sporów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z umową z lat 70. i kolejnymi postępowaniami o zasiedzenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formy czynności prawnych (akt notarialny) i jak sądy podchodzą do prób przedłużania postępowań poprzez kolejne wnioski o zasiedzenie. Jest to ciekawy przykład z praktyki prawa rzeczowego.

Umowa z lat 70. nieważna? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie chroni przed wydaniem nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 363/13, I Ca 148/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący - SSO Marianna Kwiatkowska Sędziowie: SO Barbara Chojnowska, SO Jerzy Dymke - spr. Protokolant: sekr. sąd. Marta Mrozek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013r. w Ostrołęce na rozprawie sprawy z powództwa L. Ż. przeciwko J. G. (1) i T. G. o wydanie nieruchomości na skutek apelacji pozwanego T. G. od wyroku Sądu Rejonowego w Wyszkowie z dnia 19 stycznia 2012r., sygn. akt I C 18/08 i na skutek apelacji pozwanego J. G. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Wyszkowie z dnia 11 stycznia 2013r., sygn. akt I C 18/08 orzeka: oddala obie apelacje. UZASADNIENIE W sprawie wszczętej pozwem z dnia 28 stycznia 2008 r. powód L. Ż. żądał od pozwanych: K. G. , T. G. i J. G. (1) , aby wydali mu nieruchomość położoną w P. , oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr (...) o pow. 0,16 ha, i usunęli z niej rzeczy do nich należące, a ponadto zwrócili koszty procesu. Sąd Rejonowy w Wyszkowie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. I C 18/08 powództwo w całości uwzględnił, przy czym wobec pozwanego J. G. (1) orzekł zaocznie. Wyrok został zaskarżony apelacją przez pozwanego T. G. , natomiast pozwany J. G. (1) wniósł od niego sprzeciw. W pisemnym uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że powództwo w stosunku do pozwanego T. G. wymagało uwzględnienia na podstawie art. 222 par. 1 k.c. Nie ulegało bowiem wątpliwości, że opisana w pozwie nieruchomość stanowi własność powoda, o czym stanowiła treść prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Wyszkowie księgi wieczystej nr (...) . Pozwany nie zakwestionował legitymacji materialnej powoda, potwierdził aktualność korzystania przez niego ze spornej działki, i należało uznać, że pozbawił właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą. Głoszona przez niego okoliczność, że podjął przeciwko powodowi kroki prawne, zmierzające do przeniesienia na niego własności nieruchomości w trybie art. 231 par.l k.c. nie uzasadniała zawieszenia postępowania w sprawie na mocy art. 177 par. 1 k.p.c. , choćby dlatego, że ewent. orzeczenie w tym ostatnim przedmiocie będzie mogło rzutować na sferę stosunków właścicielskich wyłącznie na przyszłość. Zaskarżając wyrok z dnia 19 stycznia 2012 r. w całości pozwany T. G. zarzucił pominięcie, że umową z dnia 15 października 1974 r. poprzednicy prawni powoda sprzedali działkę nr (...) jego ojcu K. G. , wobec czego powód nie jest już jej właścicielem i nie może żądać jej wydania. W konkluzji apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa. Po przeprowadzeniu postępowania wywołanego sprzeciwem pozwanego J. G. (1) od wydanego wobec niego wyroku zaocznego Sąd Rejonowy w Wyszkowie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. I C 18/08, utrzymał w mocy wyrok zaoczny. W pisemnym uzasadnieniu wskazał, że powód legitymuje się aktualnym tytułem własności spornej nieruchomości, wynikającym z księgi wieczystej. Pozwany J. G. (1) nie zaprzeczył twierdzeniu powoda, że nieruchomość tę posiada. Jego zarzut, że powód utracił własność wskutek zasiedzenia przez członków rodziny pozwanego był bezzasadny, bo w sprawie SR w Wyszkowie sygn. I Ns 189/08 wniosek jego brata T. G. o stwierdzenie zasiedzenia został prawomocnie oddalony. W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy nie było podstaw do zawieszania postępowania w uwagi na złożenie kolejnego wniosku o zasiedzenie, tym razem przez J. G. (2) ( matkę pozwanego). W apelacji zaskarżającej powyższy wyrok w całości pozwany J. G. (1) wniósł o jego zmianę przez oddalenie powództwa. Powołał się na umowę z dnia 15 października 1974 r. oraz na fakt wszczęcia nowej sprawy o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, co, jego zdaniem, uzasadniało zawiedzenie postępowania w tej sprawie na podstawie art. 177 par. 1 pkt 1 k.p.c. Po skierowaniu apelacji od wyroków z dnia 19 stycznia 2012 r. i dnia 11 stycznia 2013 r. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy w Ostrołęce zważył, co następuje: Obydwie apelacje były bezzasadne I podlegały oddaleniu. Powielały w istocie taką samą argumentacją i były skierowane przeciwko zasadniczo takiemu samemu rozstrzygnięciu Sądu I instancji, toteż zostaną omówione łącznie. Wbrew apelacjom, aktualność przymiotu właściciela po stronie powoda nie budziła wątpliwości. Przeciwstawianie mu umowy prywatnej z dnia 15 października 1974r było oczywiście bezskuteczne, ponieważ wobec niezachowania wymaganej formy ( art. 158 k.c. ) umowa ta nie mogła przenieść własności nieruchomości. Z twierdzeń apelujących pozwanych wynikało, że dopiero ubiegają się (bądź ich krewni) o uzyskanie tytułu własności spornej działki w drodze zasiedzenia lub wykupu gruntu, ale w /g stanu w chwili orzekania w niniejszej sprawie tytułem takim jeszcze nie dysponują, co w powiązaniu z niezakwestionowanym w apelacjach ustaleniem, że faktycznie władają nieruchomością bez zgody powoda było wystarczające do uwzględnienia powództwa wydobywczego w stosunku do nich obydwu na podstawie art. 222 par. 1 k.c. Należało również zgodzić się z Sądem Rejonowym, że nie było podstaw do ponownego zawieszania postępowania w tej sprawie. Było ono już raz zawieszone na wniosek pozwanego T. G. w okresie od 25 marca 2008 r. do 7 października 2011 r. do czasu zakończenia sprawy z jego wniosku o stwierdzenie zasiedzenie. Zawieszenie postępowania jest wyłomem od zasady szybkiego rozpoznania sprawy sądowej i powinno być stosowane w granicach ściśle wykładanych podstaw prawnych przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego . Przywołana w apelacjach podstawa z art. 177 par.l pkt 1 k.p.c. ma charakter fakultatywny, pozostawiając celowość zawieszenia postępowania ocenie sądu orzekającego. W realiach tej sprawy istniała uzasadniona obawa, że wszczynając, bądź inspirując, kolejne podobne sprawy pozwani dążą do sparaliżowania akcji windykacyjnej powoda, który ma zrozumiały interes w uzyskaniu szybkiej sądowej ochrony przysługującego mu prawa własności. Można dodać, że w nowej sprawie o zasiedzenie z wnioskiem na swoją rzecz ma występować osoba trzecia oraz że, formalnie biorąc, zawieszenie postępowania wchodzi w rachubę jedynie wówczas, gdy drugie postępowanie cywilne jest już w toku, co in concreto nie zostało przez apelujących wykazane. Ze wszystkich wyłuszczonych względów Sad Okręgowy orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 385 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI