I Ca 360/17

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2017-10-04
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
czesnestudiaprzedawnienieroszczeniakodeks cywilnyprawo o szkolnictwie wyższymumowa o świadczenie usług

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, potwierdzając, że roszczenie o zapłatę czesnego przedawnia się w dwuletnim terminie na podstawie art. 751 pkt 2 k.c., a nie dziesięcioletnim terminie z art. 118 k.c.

Powód dochodził zapłaty nieuregulowanego czesnego wraz z odsetkami, kwestionując zastosowanie przez Sąd Rejonowy dwuletniego terminu przedawnienia. Apelacja powoda opierała się na zarzucie obrazy prawa materialnego, w szczególności art. 118 k.c., argumentując, że powinien mieć zastosowanie dziesięcioletni termin przedawnienia. Sąd Okręgowy uznał jednak, że umowa o studia zawarta przed wejściem w życie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. nie podlegała art. 160 ust. 3 tej ustawy, a należy ją traktować jako umowę podobną do zlecenia (art. 750 k.c.), do której stosuje się dwuletni termin przedawnienia z art. 751 pkt 2 k.c.

Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił apelację powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku, który oddalił powództwo o zapłatę kwoty 1 431,97 złotych z tytułu nieuregulowanego czesnego. Powód zarzucił Sądowi Rejonowemu obrazę prawa materialnego, w szczególności art. 118 k.c., twierdząc, że do przedawnienia roszczenia o opłatę za studia powinien mieć zastosowanie dziesięcioletni termin przedawnienia, a nie dwuletni. Sąd Okręgowy nie zgodził się z tym stanowiskiem, wskazując, że uchwała Sądu Najwyższego (III CZP 67/15) powoływana przez apelującego nie odnosi się do stanu faktycznego sprawy, ponieważ umowa między pozwanym a uczelnią została zawarta w 2003 roku, a więc przed wejściem w życie art. 160 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. Sąd podkreślił zasadę niedziałania prawa wstecz (art. 3 k.c.) oraz przepisy przejściowe ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, które stanowiły, że do studiów rozpoczętych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, umowa łącząca uczelnię i studenta nie była umową nazwaną z Prawa o szkolnictwie wyższym, lecz umową nieuregulowaną innymi przepisami, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.), w tym dwuletni termin przedawnienia z art. 751 pkt 2 k.c. Sąd Okręgowy uznał, że roszczenia przedawniły się z upływem dwuletniego terminu, co skutkowało koniecznością oddalenia powództwa, zgodnie z zarzutem podniesionym przez pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Do roszczeń o zapłatę czesnego za studia, wynikających z umów zawartych przed wejściem w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r., stosuje się dwuletni termin przedawnienia przewidziany w art. 751 pkt 2 k.c. (odpowiednio do przepisów o zleceniu), a nie dziesięcioletni termin z art. 118 k.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa o studia zawarta w 2003 r. nie podlegała przepisom Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. (w tym art. 160 ust. 3), ze względu na przepisy przejściowe i zasadę niedziałania prawa wstecz. Umowa ta została zakwalifikowana jako nieuregulowana umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, w tym dwuletni termin przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

R. Z.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
R. Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Zastosowany do umowy o świadczenie usług edukacyjnych, jako umowy nieuregulowanej przepisami szczególnymi, podobnej do umowy zlecenia.

k.c. art. 751 § pkt. 2

Kodeks cywilny

Przepis określający dwuletni termin przedawnienia dla roszczeń z tytułu nauki, który został zastosowany do roszczeń o czesne.

Ustawa o szkolnictwie wyższym

Ustawa z dnia 12 września 1990 r., pod rządami której powstał stosunek prawny między studentem a uczelnią.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Sąd odrzucił argumentację powoda o zastosowaniu tego przepisu do roszczeń o czesne.

k.c. art. 3

Kodeks cywilny

Zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), podkreślająca, że przepisy nowej ustawy nie mają zastosowania do umów zawartych przed jej wejściem w życie, jeśli przepisy przejściowe tego nie stanowią.

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym art. 160 § ust. 3

Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania do umowy zawartej w 2003 r.

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym art. 277

Przepis określający datę wejścia w życie art. 160 ust. 3.

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym art. 269 § ust. 1 i 2

Przepisy przejściowe dotyczące studentów przyjętych na studia przed wejściem w życie ustawy.

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym art. 257 § ust. 2

Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych do studiów rozpoczętych przed wejściem w życie ustawy.

k.c. art. 117 § § 2

Kodeks cywilny

Skutek podniesienia zarzutu przedawnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o zapłatę czesnego przedawnia się w dwuletnim terminie na podstawie art. 751 pkt 2 k.c. jako umowa podobna do zlecenia. Umowa o studia zawarta przed wejściem w życie Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. nie podlega przepisom tej ustawy, w tym art. 160 ust. 3, ze względu na przepisy przejściowe i zasadę niedziałania prawa wstecz. Podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanego skutkuje oddaleniem powództwa.

Odrzucone argumenty

Do przedawnienia roszczenia o opłatę za studia powinien mieć zastosowanie dziesięcioletni termin z art. 118 k.c., nawet do umów zawartych pod rządami ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r.

Godne uwagi sformułowania

nie odnosi się do stanu faktycznego i prawnego sprawy przedmiotowej nie ma w niej bowiem zastosowania art. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym zasady niedziałania prawa wstecz ( lex retro non agit ) nie można więc wywodzić, iż zawarta przez pozwanego z uczelnią umowa była umową nazwaną określoną w odrębnych przepisach należy zakwalifikować jako nieuregulowaną innymi przepisami umowę, której przedmiotem było świadczenie usług i do której, z mocy art. 750 k.c., należy stosować odpowiednio przepisy o zleceniu, a zatem również art. 751 pkt. 2 k.c. termin „nauka” jest w istocie pojęciem wieloznacznym, w ocenie Sądu Okręgowego, chodzi o termin „nauka” w znaczeniu synonimicznym do pojęcia „kształcenie”.

Skład orzekający

Joanna Składowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz kwalifikacja umów o studia jako umów podobnych do zlecenia, co wpływa na termin przedawnienia roszczeń o czesne."

Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. i specyfiki roszczeń o czesne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia roszczeń, tym razem w kontekście opłat za studia, co może być interesujące dla studentów i uczelni. Interpretacja przepisów przejściowych i kwalifikacja umowy są kluczowe.

Czy roszczenie o czesne za studia przedawnia się po 2 latach? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1431,97 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I Ca 360/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2017 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Składowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 roku w Sieradzu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko R. Z. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 20 czerwca 2017 roku sygn. akt I C 657/15 oddala apelację. Sygn. akt I Ca 360/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 20 czerwca 2017 r., wydanym w sprawie sygn. akt I C 657/15, Sąd Rejonowy w Łasku oddalił powództwo (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko R. Z. o zapłatę kwoty 1 431,97 złotych z tytułu nieuregulowanego czesnego wraz ze skapitalizowanymi odsetkami. Od wyroku Sądu Rejonowego wniósł apelację pełnomocnik strony powodowej, zaskarżając orzeczenie w całości i podnosząc zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 118 k.c. , poprzez jego niezastosowanie w zakresie przewidującym ogólny termin przedawnienia roszczeń do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i przyjęcie, że roszczenie o zapłatę za studia przedawnia po upływie lat dwóch ( art. 751 k.c. ), względnie trzech ( art. 118 k.c. , działalność gospodarcza), podczas gdy do przedawnienia roszczenia o opłatę za studia, w okresie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2014, poz. 1198), miał zastosowanie dziesięcioletni termin przewidziany w art.118 k.c. , także do umów zawartych pod rządami ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r. W oparciu o wskazany zarzut, skarżący wnosił o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: a. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1 431,97 złotych wraz z ustawowymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz b. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych; 1. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, a wbrew stanowisku apelującego, powoływana przez skarżącego uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2015r. (III CZP 67/15, LEX nr 1814298, www.sn.pl, Biul.SN 2015/10/8), stanowiąca, że do przedawnienia roszczenia o opłatę za studia określoną w umowie zawartej na podstawie art. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 października 2009 r. (Dz. U. z 2005r., Nr 164, poz. 1365), w okresie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014r., poz. 1198), miał zastosowanie dziesięcioletni termin przewidziany w art. 118 k.c. , nie odnosi się do stanu faktycznego i prawnego sprawy przedmiotowej. Jak bowiem prawidłowo przyjął Sąd Rejonowy, nie ma w niej bowiem zastosowania art. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym , skoro zgodnie z art. 277 wskazanego aktu prawnego, wszedł on w życie z dniem 1 września 2005r., zaś umowa pomiędzy pozwanym a uczelnią została zawarta w roku 2003. Wynika to z wyrażonej w art. 3 k.c. zasady niedziałania prawa wstecz ( lex retro non agit ), uważanej za fundamentalną dla demokratycznego porządku prawnego. Stanowisko to wzmacnia przepis art. 269 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym , wedle którego studenci przyjęci na studia przed dniem wejścia w życie ustawy oraz w roku akademickim 2005/2006 wnoszą opłaty za zajęcia dydaktyczne na dotychczasowych zasadach do końca okresu studiów przewidzianego w programie studiów, a umowy, o których mowa w art. 160 ust. 3 ustawy, obowiązują od roku akademickiego 2006/2007 oraz art. 257 ust. 2, zgodnie z którym do studiów rozpoczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65 z 1990r., poz. 385 ze zm.), pod rządami której doszło do powstania stosunku prawnego między R. Z. a cedentem i roszczeń z niego wynikających, nie tylko nie zawierała odpowiednika art. 160 ust. 3 obecnie obowiązującej ustawy z 2005 r., lecz w ogóle nie przewidywała uregulowań, o jakich mowa w tej ustawie, a dotyczących umowy łączącej uczelnię i studenta. W świetle powyższego, nie można więc wywodzić, iż zawarta przez pozwanego z uczelnią umowa była umową nazwaną określoną w odrębnych przepisach. Łączący strony stosunek prawny należy zatem zakwalifikować jako nieuregulowaną innymi przepisami umowę, której przedmiotem było świadczenie usług i do której, z mocy art. 750 k.c. , należy stosować odpowiednio przepisy o zleceniu, a zatem również art. 751 pkt. 2 k.c. Choć określone w powołanym przepisie pojęcie „nauki” jest w istocie pojęciem wieloznacznym, w ocenie Sądu Okręgowego, chodzi o termin „nauka” w znaczeniu synonimicznym do pojęcia „kształcenie”. W słownikach języka polskiego termin „kształcić” oznacza przekazywać komuś pewien zasób wiedzy, umiejętności, wiadomości w jakiejś dziedzinie, a także uczyć kogoś. Pojęcie „nauki” oznacza zaś nie tylko ogół wiedzy ludzkiej ułożonej w system zagadnień, lecz również uczenie się lub uczenie kogoś. W polskiej tradycji oraz potocznie nauka oznacza przyswajanie jakichkolwiek treści (wiedzy), nabywanie umiejętności oraz to, czego się uczy lub naucza. Osobą zawodowo trudniącą się określonymi usługami jest taka, która świadczy te usługi w ramach wykonywanej działalności profesjonalnej. Zawodowe wykonywanie czynności oznacza, że są one przedmiotem działalności zarobkowej danego podmiotu, wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły, przy wykorzystaniu ewentualnie wymaganych kwalifikacji zawodowych i wiedzy. W świetle powyższych rozważań, zakwalifikowanie wyższej uczelni, jako „osoby trudniącej się zawodowo takimi czynnościami”, a roszczenia wynikającego z umowy zawartej między tą uczelnią a studentem, jako „roszczenia z tytułu nauki” nie budzi w ocenie Sądu Okręgowego wątpliwości. W tym stanie rzeczy zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że dochodzone pozwem roszczenia przedawniają się z upływem 2 - letniego terminu na podstawie art. 751 pkt. 2 k.c. Zestawienie tej konstatacji z datą wymagalności roszczeń - maj 2005 r. i styczeń 2006 r. oraz datą wniesienia pozwu - 21 kwietnia 2015 r. prowadzi do oczywistego wniosku, że przed wszczęciem niniejszego procesu doszło do przedawnienia, a podniesienie stosownego zarzutu - w świetle art. 117 § 2 k.c. - skutkowało koniecznością oddalenia powództwa. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia ar. 118 k.c. Przepis ten miałby bowiem zastosowanie wyłącznie wówczas, gdyby roszczenie powoda nie było objęte hipotezą przepisu szczególnego. Z powyższych względów - na podstawie art. 385 k.p.c. - Sąd Okręgowy oddalił apelację.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI