I Ca 358/18

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2018-10-17
SAOSCywilneubezpieczeniaŚredniaokręgowy
ubezpieczenie OCwznowienie umowyciągłość ochronyobowiązki ubezpieczycielaklauzula prolongacyjnaustawa o ubezpieczeniach obowiązkowychSąd Okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, uwzględniając powództwo ubezpieczyciela o zapłatę 178 zł, uznając, że umowa ubezpieczenia OC wznowiła się z mocy prawa mimo niedopełnienia przez ubezpieczyciela obowiązków informacyjnych.

Sąd Rejonowy oddalił powództwo ubezpieczyciela o zapłatę, uznając, że umowa ubezpieczenia OC nie wznowiła się z powodu naruszenia przez ubezpieczyciela obowiązków informacyjnych wobec ubezpieczonego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok, zasądzając dochodzoną kwotę. Sąd II instancji uznał, że klauzula prolongacyjna w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych ma na celu zapewnienie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej i nie może być wyłączona z powodu niedopełnienia przez ubezpieczyciela obowiązków informacyjnych, gdyż ustawa nie przewiduje takiej sankcji.

Sprawa dotyczyła powództwa Towarzystwa (...) w W. przeciwko M. S. o zapłatę. Sąd Rejonowy w Sieradzu oddalił powództwo, wskazując na naruszenie przez ubezpieczyciela obowiązków wynikających z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK, w szczególności art. 28 ust. 1a i 1b. Ubezpieczyciel nie potwierdził zawarcia umowy dokumentem w terminie 14 dni ani nie wysłał informacji o kolejnym okresie ubezpieczenia. Sąd I instancji uznał, że umowa nie wznowiła się skutecznie. Powód wniósł apelację, zarzucając obrazę prawa materialnego. Sąd Okręgowy w Sieradzu uznał apelację za uzasadnioną. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wznowiła się z mocy prawa na kolejne 12 miesięcy, zapewniając ciągłość ochrony. Sąd podkreślił, że ustawa nie przewiduje sankcji w postaci wyłączenia klauzuli prolongacyjnej w przypadku niedopełnienia przez ubezpieczyciela obowiązków informacyjnych. Uznanie umowy za nieskuteczną naraziłoby ubezpieczonego na konsekwencje finansowe, takie jak opłata karna za brak OC czy konieczność pokrycia odszkodowania z własnej kieszeni. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 178 zł wraz z odsetkami oraz koszty procesu w pierwszej instancji. Kosztów postępowania apelacyjnego nie obciążono pozwanej, kierując się zasadami współżycia społecznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie obowiązków informacyjnych przez ubezpieczyciela nie skutkuje nieważnością wznowienia umowy ubezpieczenia OC z mocy prawa.

Uzasadnienie

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych przewiduje klauzulę prolongacyjną (art. 28 ust. 1), która ma na celu zapewnienie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej. Ustawodawca nie przewidział sankcji w postaci wyłączenia tej klauzuli w przypadku niedopełnienia przez ubezpieczyciela obowiązków informacyjnych. Uznanie umowy za nieskuteczną naraziłoby ubezpieczonego na negatywne konsekwencje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

Towarzystwo (...) w W.

Strony

NazwaTypRola
Towarzystwo (...) w W.instytucjapowód
M. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

u.u.o. art. 28 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Klauzula prolongacyjna zapewnia automatyczne wznowienie umowy ubezpieczenia na kolejne 12 miesięcy, mając na celu ciągłość ochrony ubezpieczeniowej.

Pomocnicze

u.u.o. art. 28 § ust. 1a

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Obowiązek ubezpieczyciela potwierdzenia zawarcia umowy dokumentem w terminie 14 dni.

u.u.o. art. 28 § ust. 1b

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Obowiązek ubezpieczyciela poinformowania ubezpieczonego o ubezpieczeniu na kolejny okres.

k.p.c. art. 505^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność zarzutów apelacyjnych w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 505^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi uzasadnienia wyroku w postępowaniu uproszczonym, gdy sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego.

k.c. art. 98

Kodeks cywilny

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez sąd I instancji art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Klauzula prolongacyjna ma na celu zapewnienie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej i nie może być wyłączona z powodu niedopełnienia przez ubezpieczyciela obowiązków informacyjnych, gdyż ustawa nie przewiduje takiej sankcji. Uznanie umowy za nieskuteczną naraziłoby ubezpieczonego na negatywne konsekwencje finansowe (opłata karna za brak OC, konieczność pokrycia odszkodowania z własnej kieszeni).

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu I instancji, że naruszenie obowiązków informacyjnych przez ubezpieczyciela skutkuje nieważnością wznowienia umowy ubezpieczenia OC.

Godne uwagi sformułowania

klauzula prolongacyjna ma na celu automatyczne zapewnienie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej ustawodawca nie zastrzegł jednak, na wypadek naruszenia obowiązków przez ubezpieczyciela, sankcji w postaci wy exclusion klauzuli prolongacyjnej pozostawienie pozwanej bez ochrony ubezpieczeniowej jest sprzeczne ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa

Skład orzekający

Katarzyna Powalska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w kontekście wznowienia umowy OC i obowiązków informacyjnych ubezpieczyciela."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia umowy OC posiadaczy pojazdów mechanicznych i nie obejmuje innych rodzajów ubezpieczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd drugiej instancji koryguje błąd sądu pierwszej instancji, chroniąc konsumenta przed negatywnymi konsekwencjami braku ubezpieczenia, mimo niedociągnięć ubezpieczyciela. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa ubezpieczeniowego.

Czy błąd ubezpieczyciela pozbawi Cię ochrony OC? Sąd Okręgowy wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 178 PLN

zapłata: 178 PLN

zwrot kosztów procesu: 143 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 90 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 358/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2018 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Katarzyna Powalska Protokolant : st. sekr. sąd. Iwona Bartel po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa Towarzystwa (...) w W. przeciwko M. S. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 8 czerwca 2018 r., sygnatura akt I C 357/18 I .zmienia zaskarżony wyrok w całości na następujący: 1. zasądza od pozwanej M. S. na rzecz powoda Towarzystwa (...) w W. kwotę 178 (sto siedemdziesiąt osiem ) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 marca 2017 roku do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanej M. S. na rzecz powoda Towarzystwa (...) w W. kwotę 143 (sto czterdzieści trzy) złote tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 90 (dziewięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; II. nie obciąża pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I Ca 358/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 08 czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy w Sieradzu w sprawie o sygnaturze akt I C 357/18 oddalił powództwo Towarzystwa (...) w W. przeciwko M. S. o zapłatę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż przyczyną oddalenia powództwa było naruszenie przez ubezpieczyciela obowiązków wynikających z art. 28 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych . Apelację od powyższego wyroku w ustawowym terminie wywiódł pełnomocnik powoda, który zaskarżył orzeczenie w całości i zarzucił mu obrazę przepisów prawa materialnego - art. 28 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1a i ust. 1b ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uzależnieniu zawarcia umowy ubezpieczenia na kolejne 12 miesięcy od wypełnienia przez ubezpieczyciela obowiązków ustawowych, polegających na: potwierdzeniu przez ubezpieczyciela zawarcia umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, wysłaniu ubezpieczonemu w terminie 14 dni przed upływem 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta informacji o ubezpieczeniu na kolejny okres ubezpieczenia, podczas gdy wznowienie umowy ubezpieczenia w trybie art. 28 ust. 1 ww. ustawy ma na celu ochronę interesu konsumenta i nie może być uznane za nieskuteczne poprzez niedochowanie przez ubezpieczyciela obowiązków wynikających z ustawy. W oparciu o tak sformułowany zarzut pełnomocnik powoda wniósł o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz o zwrot kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja strony powodowej była w pełni uzasadniona, co skutkować musiało zmianą zaskarżonego wyroku w kierunku postulowanym w środku odwoławczym. Zgodnie z treścią art. 505 9 §11 k.p.c. w postępowaniu uproszczonym apelację można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, czy na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast w oparciu o art. 505 13 § 2 jeżeli Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych statuuję zasadę zawarcia z mocy samego prawa następnej umowy ubezpieczenia na kolejne 12 miesięcy. Wskazana klauzula prolongacyjna ma na celu automatyczne zapewnienie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej, co pozwala na zagwarantowanie poszkodowanemu najszybszej i stabilnej możliwości uzyskania odszkodowania bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń, a także chroni ubezpieczonego przed sankcjami związanymi z przerwą w okresie ubezpieczenia, tj. opłatą karną za brak OC komunikacyjnego oraz obowiązkiem wypłaty z „własnej kieszeni” wysokiego odszkodowania na wypadek spowodowania wypadku czy kolizji. Kolejne ustępy wskazanego przepisu regulują obowiązki zakładu ubezpieczeń, polegające m.in. na konieczności poinformowania ubezpieczonego o ubezpieczeniu na kolejny okres ubezpieczenia i potwierdzeniu zawarcia umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od jej zawarcia. Ustawodawca nie zastrzegł jednak, na wypadek naruszenia obowiązków przez ubezpieczyciela, sankcji w postaci wyłączenia klauzuli prolongacyjnej. Gdyby wolą ustawodawcy było każdorazowe nieprzedłużanie stosunków ubezpieczenia w przypadku niedopełnienia przez ubezpieczyciela obowiązków wynikających z ww. ustępów, to taką sankcję ustawodawca wskazałby wprost w przepisach powołanej ustawy. Wobec braku takiej regulacji uznać należy, iż prolongowanie umowy ubezpieczenia w przypadku braku jej wypowiedzenia jest niezależne od dopełnienia przez ubezpieczyciela obowiązków wynikających z ust. 1 a i 1b art. 28 ww. ustawy. W przekonaniu Sądu II instancji wyrok Sądu I instancji nie jest prawidłowy i stoi w oczywistej sprzeczności z celem wynikającym z regulacji zawartej w ustępie 1 art. 28 ww. ustawy oraz naraża ubezpieczonego na poniesienie konsekwencji finansowych ze strony Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w postaci opłaty karnej za brak OC komunikacyjnego, a także obowiązku pokrycia ewentualnego odszkodowania na wypadek zaistnienia podstaw odpowiedzialności. Należy bowiem zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie pozwana zawarła umowę ubezpieczenia na okres od 16 października 2015 roku do 15 października 2016 roku, a zbyła pojazd będący przedmiotem ubezpieczenia w dniu 20 października 2016 roku, tj. już w okresie obowiązywania umowy ubezpieczenia, którą Sąd I instancji uznał za niezawartą. W postępowaniu przed Sądem I instancji powód wykazał, iż na datę zbycia pojazdu pozwana posiadała ubezpieczenie OC jedynie u powoda. Uznanie, iż umowa ubezpieczenia nie wznowiła się skutecznie prowadzi do sytuacji, w której pozwana nie posiadała ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych od dnia 16 października 2016 roku. Pozostawienie pozwanej bez ochrony ubezpieczeniowej jest sprzeczne ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa, którego w niniejszej sprawie emanację stanowi art. 28 ust. 1 ustawy. Z tych też względów należało zmienić zaskarżony wyrok Sądu I instancji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. , powództwo uwzględnić i zasądzić od pozwanej M. S. na rzecz powoda Towarzystwa (...) w W. kwotę 178 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 marca 2017 r. do dnia zapłaty . Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wynikająca z art. 98 k.c. Sąd zasądził od pozwanej M. S. na rzecz powoda Towarzystwa (...) w W. kwotę 143 złote tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 90 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję. Mając na względzie całokształt okoliczności ( wysokość dochodzonej należności w relacji do wysokości kosztów ) uznać należało, że zasady współżycia społecznego powinny przemawiać za odstąpieniem od odciążenia pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI