I Ca 357/15

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2015-11-18
SAOSCywilneegzekucja administracyjnaŚredniaokręgowy
tytuł wykonawczynakaz zapłatyodsetki ustawoweumowa o ulgę w spłaciepozbawienie wykonalnościegzekucjaSkarb Państwawierzytelność

Sąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego, pozbawiając tytuł wykonawczy wykonalności w zakresie odsetek ustawowych od kwoty 8919 zł za okres od 26.02.2000 do 15.10.2014, uznając je za spłacone na podstawie umowy o ulgę w spłacie wierzytelności.

Powód A.M. domagał się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, twierdząc, że spłacił zadłużenie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo w większości. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok, pozbawiając tytuł wykonawczy wykonalności w zakresie odsetek ustawowych od kwoty 8919 zł za okres od 26.02.2000 do 15.10.2014, uznając je za spłacone na podstawie umowy o ulgę w spłacie wierzytelności i sposobu rozliczania rat. W pozostałej części powództwo oddalono.

Sprawa dotyczyła powództwa A. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie (...) o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Sąd Rejonowy w Wieluniu oddalił powództwo w części ponad kwotę 4.795,11 zł. Powód zaskarżył to orzeczenie, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i sprzeczność ustaleń z dowodami. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Uznano, że powód spłacił odsetki ustawowe liczone od kwoty 8.919 zł za okres od 26 lutego 2000 roku do 15 października 2014 roku, na podstawie umowy o zastosowanie ulgi w spłacie wierzytelności z dnia 28 września 2006 roku. Zgodnie z § 3 ust. 2 tej umowy, wpłacane raty miały być zaliczane w pierwszej kolejności na skapitalizowane odsetki. Powód wpłacił łącznie znaczną kwotę, która, uwzględniając sposób rozliczania, wygasła należność z tytułu odsetek. W związku z tym, Sąd Okręgowy pozbawił tytuł wykonawczy wykonalności w tym zakresie. W pozostałej części powództwo oddalono, uznając, że umowa o ulgę nie obejmowała wszystkich kosztów (koszty zastępstwa procesowego, koszty sądowe) i nie stanowiła odnowienia zobowiązania w rozumieniu art. 506 k.c. Koszty postępowania w obu instancjach zostały zniesione wzajemnie między stronami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli sposób rozliczania rat w ramach umowy doprowadził do spłaty części należności objętej tytułem wykonawczym, np. odsetek ustawowych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że umowa o ulgę w spłacie wierzytelności, mimo że nie była odnowieniem w rozumieniu art. 506 k.c., mogła prowadzić do częściowego wygaśnięcia zobowiązania (odsetek) ze względu na sposób zaliczania wpłat zgodnie z jej postanowieniami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

A. M. (w części dotyczącej odsetek)

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Wojewoda (...)organ_państwowypozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części, jeżeli po powstaniu tytułu stwierdzającego zobowiązanie upłynął termin, o którym mowa w przepisach o zobowiązaniach lub jeżeli dłużnik nie otrzymał od wierzyciela pisemnego potwierdzenia zawarcia umowy o kredyt konsumencki lub o zmianie tej umowy, a umowa między stronami nie była zawarta na piśmie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżone orzeczenie i orzeka co do istoty sprawy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

W razie oddalenia apelacji sąd drugiej instancji orzeka o kosztach postepowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

W razie wzajemnego zniesienia się skutków czynności procesowych stron lub nie uwzględnienia w całości żądań jednej ze stron, sąd zniesie wzajemnie koszty procesu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka o kosztach procesu w instancji pierwszej i w postępowaniu apelacyjnym.

k.c. art. 506

Kodeks cywilny

Odnowienie następuje, gdy w zamiarze stron istniejące zobowiązanie zgasło i w jego miejsce powstało nowe zobowiązanie dotyczące tej samej osoby jako dłużnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spłata odsetek ustawowych na podstawie umowy o ulgę w spłacie wierzytelności. Naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 328 § 2 k.p.c. (brak podstawy prawnej w uzasadnieniu).

Odrzucone argumenty

Całkowite pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Argumentacja dotycząca naruszenia art. 233 k.p.c. przez pominięcie dokumentów. Argumentacja dotycząca naruszenia art. 329 k.p.c. (przekroczenie terminu do sporządzenia uzasadnienia).

Godne uwagi sformułowania

umowa ta nie jest odnowieniem w rozumieniu art. 506 k.c. wpłacane przez dłużnika raty miały być zaliczane kolejno na skapitalizowane odsetki, należności uboczne, a następnie na należność główną. po powstaniu tytułu egzekucyjnego zaistniało zdarzenie w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2) k.p.c. – częściowa spłata należności stwierdzonej tymże tytułem

Skład orzekający

Iwona Podwójniak

przewodniczący

Elżbieta Zalewska – Statuch

sędzia

Joanna Składowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja sposobu rozliczania wpłat w ramach umowy o ulgę w spłacie wierzytelności i jej wpływu na możliwość pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, zwłaszcza w kontekście odsetek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy o ulgę w spłacie wierzytelności i jej postanowień dotyczących kolejności zaliczania wpłat. Nie stanowi odnowienia zobowiązania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak szczegółowe postanowienia umowy o spłatę zadłużenia mogą wpłynąć na możliwość egzekucji, nawet jeśli umowa nie jest odnowieniem zobowiązania. Jest to praktyczny przykład dla dłużników i wierzycieli.

Czy umowa o spłatę długu może uchronić przed egzekucją odsetek? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 8919 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 357/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 listopada 2015 roku. Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący SSO Iwona Podwójniak Sędziowie SSO Elżbieta Zalewska – Statuch SSO Joanna Składowska Protokolant sekr. Sąd Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa A. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie (...) o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 19 czerwca 2015 roku , sygn. akt I C 748/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w całości na następujący: „1. „pozbawia tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wydany przez Sąd Rejonowy w Kaliszu Sąd Gospodarczy w dniu 14 czerwca 2000 roku, sygn. akt V Ng 1927/00, zaopatrzony w klauzule wykonalności z dnia 13 września 2002 roku w sprawie V GCo 251/02 oraz z dnia 13 czerwca 2003 roku w sprawie VGCo 231/03 Sądu Rejonowego w K. Wydział V Gospodarczy wykonalności w zakresie roszczenia o odsetki ustawowe liczone od kwoty 8 919 (osiem tysięcy dziewięćset dziewiętnaście) złotych od dnia 26 lutego 2000 roku do dnia 15 października 2014 roku; 2. oddala powództwo w pozostałej części; 3. znosi wzajemnie między stronami koszty procesu”; I. oddala apelację w pozostałej części; II. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I Ca 357/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2015 roku Sąd Rejonowy w Wieluniu oddalił powództwo A. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie (...) o pozbawienie w części ponad kwotę 4.795,11 zł wykonalności nakazu zapłaty z dnia 14 czerwca 2000 roku, sygn. akt V Ng 1927/00, wydanego przez Sąd Rejonowy w Kaliszu, (pkt 1.) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt 2.). Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski: Nakazem zapłaty z dnia 14 czerwca 2000 roku sygn. akt V Ng 1927/00 Sąd Rejonowy w Kaliszu zobowiązał A. M. do zapłaty na rzecz przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą (...) Przedsiębiorstwo Handlu (...) w K. kwoty 8.919 zł wraz z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty i kosztami zastępstwa prawnego. Przedsiębiorstwo państwowe w związku z ukończeniem postępowania upadłościowego zostało wykreślone z rejestru przedsiębiorców państwowych postanowieniem Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 26 października 2000 roku sygn. akt PP 38 V Ns Rej. 28/00. Mienie pozostałe po przedsiębiorstwie państwowym na podstawie obowiązujących przepisów prawa przejął Minister Skarbu Państwa, w drodze protokołu zdawczo – odbiorczego sporządzonego w dniu 31 sierpnia 2001 roku, w tym wierzytelność przysługującą od dłużnika w kwocie 14.376,79 zł. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2002 roku Sąd Rejonowy w Kaliszu w sprawie sygn. akt V GCo 251/02 Sąd Rejonowy w Kaliszu nadał przedmiotowemu nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności na rzecz Skarbu Państwa - Ministra Skarbu Państwa, a postanowieniem z dnia 13 czerwca 2003 roku sygn. akt V GCo 231/03 ten sam Sąd nadał klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika – K. M. . W dniu 28 września 2006 roku między powodem a Skarbem Państwa reprezentowanym przez Ministra Skarbu Państwa zawarta została umowa o zastosowaniu ulgi w spłacie wierzytelności. W umowie określono, że łączna wysokość wierzytelności według stanu na dzień zawarcia umowy wynosi 21.235,69 zł, na co składa się należność główna w kwocie 14.376,79 zł, odsetki w kwocie 4.358,90 zł i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 2.500 zł. W umowie powód wyraził zgodę na doliczenie do dnia podpisania umowy zaległych odsetek od sumy dłużnej i zobowiązał się do spłaty całości zadłużenia w 42 ratach po 500 zł każda, przy czym pierwsza rata miała wynieść 235,69 zł. W umowie zaznaczono kolejność wpłat dokonywanych przez powoda. Odsetki miały być w pierwszej kolejności księgowane, a następnie należności uboczne i należność główna. Opóźnienie w spłatach zostało obwarowane odsetkami ustawowymi. Stan zadłużenia powoda i wysokość miesięcznych rat dokonywania spłat przez powoda został jeszcze dwukrotnie regulowany w drodze aneksów z dnia 16 maja 2007 roku i 15 września 2009 roku. Dłużnicy nie wywiązali się z zobowiązania, dlatego wnioskiem z dnia 28 maja 2014 roku wszczęto przeciwko nim egzekucję z całego majątku i wniesiono o wyegzekwowanie kwoty 9.478,80 zł stanowiącej nieuiszczone odsetki ustawowe, nieujęte w umowie o stosowanie ulgi w spłacie wierzytelności z dnia 28 września 2006 roku, kwoty 4 178,40 zł stanowiącej koszty zastępstwa procesowego i koszty sądowe opisane w tytule wykonawczym oraz kwoty 317,20 zł stanowiącej nieobjętą umową z Ministrem Skarbu Państwa cześć kosztów poprzedniego postepowania egzekucyjnego prowadzonego pod sygn. akt Km 2078/05. W oparciu o powyższe ustalenia Sąd uznał, że powództwo podlega oddaleniu. Sąd zwrócił uwagę, że przeciwko dłużnikom zostały wydane dwa tytułu egzekucyjne: nakaz zapłaty z dnia 14 czerwca 2000 roku, sygn. akt V Ng 1927/00 obejmujący należność główną: 8.919 zł, koszty sądowe w kwocie 4 178,40 zł i odsetki ustawowe w wysokości 10.167,52 zł wyliczone od kwoty 8 919,00 zł za okres od 26 lutego 2000 roku do 28 września 2006 roku oraz nakaz zapłaty z dnia 28 marca 2003 roku sygn. akt VII Nc 181/02 obejmujący należność główną 1.076,63 zł, koszty sadowe 21,50 zł i odsetki ustawowe w wysokości 621,83 zł. Następnie Sąd podał, że w umowie o zastosowaniu ulgi w spłacie wierzytelności z dnia 28 września 2006 roku ujęto następujące kwoty: należność główna w kwocie 14 376,79 zł, która stanowiła sumę należnego od dłużnika czynszu dzierżawnego lokalu w kwocie 5.457,79 zł oraz należności głównej wynikającej z nakazu zapłaty z dnia 14 czerwca 2000 rok w kwocie 8 919 zł; odsetki w kwocie 4 358,90 zł wraz z kosztami postepowań egzekucyjnych w kwocie 2 500 zł. Łącznie to stanowiło kwotę 21 235,69 zł. Należność z umowy zaksięgowana w ewidencji księgowej jako należność niewymagalna była pomniejszona o comiesięczne raty, o ile były wpłacane w terminie określonym w umowie. Na dzień 30 września 2014 roku zadłużenie dłużników wynikające z umowy wynosiło 4 795,11 zł. Dłużnik A. M. w umowie o zastosowaniu ulgi w spłacie wierzytelności z dnia 28 września 2006 roku zawarł oświadczenie, że uznaje roszczenie wierzyciela. Dłużnicy posiadali też zadłużenie nieujęte w umowie o zastosowaniu ulgi w spłacie wierzytelności dochodzone w postepowaniu egzekucyjnym Km 1018/14. Należności nieobjęte umową o zastosowaniu ulgi w spłacie wierzytelności wynosiły 9.478,80 zł oraz kosztów z nakazu zapłaty z dnia 14 czerwca 2000 roku w kwocie 4.178,00 zł i kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 317,20 zł. Sąd podkreślił, że wyliczenia przedstawione w odpowiedzi na pozew należało w całości uznać za poprawne. Zdaniem Sądu pozwany w sposób jasny wykazał, jakie kwoty objęte są tytułem wykonawczym, w tym kwoty 9.478,80 zł tytułem zaległych odsetek. W ocenie Sądu umowa, pomimo że nie obejmowała obowiązku zapłaty kosztów postępowania egzekucyjnego, nie skutkowała tym, iż dłużnik został zwolniony z obowiązku ich zapłaty. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się powód, który zaskarżył przedmiotowe rozstrzygnięcie w całości, zarzucając mu: - sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. naruszenie art. 233 k.p.c. przez pominięcie szeregu dokumentów złożonych do akt sprawy jako załączniki, w tym pisma procesowego pełnomocnika pozwanego z dnia 17 lutego 2015 roku, potwierdzających słuszność żądania pozwu; - sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w części opisu stanu faktycznego jako powielenie-przepisanie treści odpowiedzi na pozew pełnomocnika pozwanych z dnia 10 listopada 2014 roku do pkt 4. włącznie; - naruszenie dyspozycji art. 328 § 2 k.p.c. przez brak wskazania w uzasadnieniu niezbędnych jego elementów określonych w powołanym przepisie, brak podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia; - naruszenie dyspozycji art. 329 k.p.c. przez przekroczenie terminu do sporządzenia uzasadnienia orzeczenia. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie żądania określonego w pozwie oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu za obie instancje według norm przepisanych oraz kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, ewentualnie zaś o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i orzeczenie o kosztach przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego jako części kosztów procesu. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja co do zasady zasługuje na uwzględnienie jedynie w części, tj. w zakresie roszczenia o pozbawienie przedmiotowego tytułu wykonawczego wykonalności co do odsetek ustawowych liczonych od kwoty 8.919 zł od dnia 26 lutego 2000 roku do dnia 15 października 2014 roku, choć nie ze względu na podniesioną w niej argumentację. Rozważając poszczególne zarzuty apelacji w pierwszej kolejności należało ustosunkować się do zarzutu najdalej idącego, tj. naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Należy zgodzić się ze skarżącym, że Sąd postąpił wbrew dyspozycji wymienionego przepisu, nie podając podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a więc art. 840 § 1 pkt 2) k.p.c. Naruszenie to nie jest jednak rażące, ponieważ może zostać naprawione przez Sąd drugiej instancji jako Sąd meriti. Sąd Rejonowy odniósł się bowiem do istoty sprawy – roszczenia powoda, które skonfrontował ze stanowiskiem pozwanego. Tym samym zaskarżone orzeczenie poddaje się kontroli instancyjnej, a jego uzasadnienie jedynie co do pewnych elementów podlega skorygowaniu, o czym niżej. Podobnie nie sposób upatrywać wpływu na treść orzeczenia naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 329 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia z przekroczeniem terminu 14 dni. Skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób to uchybienie przekłada się w jego ocenie na prawidłowość zaskarżonego wyroku, co zwalnia sąd odwoławczy z obowiązku ustosunkowywania się do tak skonstruowanego zarzutu. Pogłębiając natomiast rozważania Sądu Rejonowego, trzeba zauważyć w odniesieniu do okoliczności faktycznych, że w chwili zamknięcia rozprawy przed Sądem Rejonowym według pozwanego z należności z umowy o zastosowanie ulgi w spłacie wierzytelności z dnia 28 września 2006 roku powodowi pozostała do spłaty kwota 4.184,63 zł, natomiast z pozostałych należności - poza tą umową - egzekwowanych w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie Km 1018/14 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wieluniu - obejmujących koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego i część kosztów postępowania egzekucyjnego ze sprawy Km 2078/05 – pozostaje do spłaty 4.280,99 zł (k. 138 – 139). Pozwany wierzyciel w oparciu o załączony do akt tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty w postepowaniu nakazowym z 14 czerwca 2000 roku sygn.. akt V Ng 1927/00 Sądu Rejonowego w Kaliszu wszczął jednak egzekucję celem wyegzekwowania kwoty 9 478,80 zł tytułem nieuiszczonych odsetek ustawowych oraz kwoty 4 178 zł wynikających z załączonego tytułu wykonawczego w postaci nakazu, a także 317 zł - stanowiącej nieobjętą umową o zastosowanie ulgi - część kosztów poprzedniego postępowania egzekucyjnego prowadzonego za numerem KM 2078/05. Z tak określonym żądaniem wierzyciela nie można się zgodzić, gdyż należy przypomnieć, że z § 3 ust. 2 umowy o zastosowanie ulgi w spłacie wierzytelności z dnia 28 września 2006 roku wynika, iż wpłacane przez dłużnika raty miały być zaliczane kolejno na skapitalizowane odsetki, należności uboczne, a następnie na należność główną. W niniejszej sprawie apelujący wpłacił na rachunek Funduszu Skarbu Państwa do dnia 30 kwietnia 2012 roku łączną kwotę 20.886,83 zł (k. 113 – 115), natomiast od dnia 1 czerwca 2012 roku do dnia 2 lutego 2015 roku – dodatkowo 3.300 zł (k. 156 – 157). Wobec tego, mając na względzie przytoczony § 3 ust. 2 umowy, należało uznać, że z uwagi na umówiony przez strony sposób rozliczania należności w pierwszej kolejności na odsetki skarżący z pewnością uregulował już odsetki ustawowe liczone od kwoty należności głównej w wysokości 8 919 zł za okres od dnia 26 lutego 2000 roku do dnia wniesienia pozwu, tj. 15 października 2014 roku. Same odsetki ustawowe liczone od kwoty 8919 zł od dnia 26 lutego 2000 roku do dnia 15 października 2014 roku wynoszą bowiem 19.210,98 zł. Jeśli więc powód wpłacił na rachunek Funduszu Skarbu Państwa do dnia 30 kwietnia 2012 roku łączną kwotę 20.886,83 zł i dodatkowo od dnia 1 czerwca 2012 roku do dnia 2 lutego 2015 roku – dodatkowo 3.300 zł to z całą pewnością należność z tytułu skapitalizowanych odsetek ustawowych od zasądzonej w przedmiotowym tytule wykonawczym kwoty 8.919 zł od dnia 26 lutego 2000 roku do dnia 15 października 2014 roku wygasła, a tym samym po powstaniu tytułu egzekucyjnego zaistniało zdarzenie w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2) k.p.c. – częściowa spłata należności stwierdzonej tymże tytułem – wskutek którego należało w tym tylko zakresie częściowo pozbawić wykonalności przedmiotowy nakaz zapłaty. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy w punkcie I.1. sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że pozbawił tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wydany przez Sąd Rejonowy w Kaliszu Sąd Gospodarczy w dniu 14 czerwca 2000 roku, sygn. akt V Ng 1927/00, zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 13 września 2002 roku w sprawie V GCo 251/02 oraz z dnia 13 czerwca 2003 roku w sprawie VGCo 231/03 Sądu Rejonowego w Kaliszu Wydział V Gospodarczy wykonalności w zakresie roszczenia o odsetki ustawowe liczone od kwoty 8 919 zł od dnia 26 lutego 2000 roku do dnia 15 października 2014 roku. Ponadto należy zaznaczyć, że przytoczone przez skarżącego pisma w postaci: pisma Wojewody (...) z dnia 17 lutego 2015 roku (k. 137 – 139), informacji e-ma z Ministerstwa Skarbu Państwa do A. S. Urzędu Wojewódzkiego w P. z dnia 16 lutego 2015 roku (k. 151- 152), notatki służbowej A. S. Inspektora Wojewódzkiego Oddziału Należności Budżetowych z dnia 12 lutego 2015 roku (k. 160), jak również wyjaśnienia powoda (k. 96 – 97), nie świadczą o tym, że skarżący zaspokoił należność pozwanego z objętego pozwem tytułu wykonawczego ponad kwotę 4.795,11 zł. Podniesiona przez pozwanego w odpowiedzi na apelację okoliczność, że powodowi pozostała do spłaty kwota 4.184,63 zł odnosi się bowiem do zobowiązania z umowy, a nie do wszystkich długów skarżącego, w tym niezaspokojonych należności z nakazu zapłaty z dnia 14 czerwca 2000 roku, pozostających poza zakresem tejże umowy. O tym, czy dalej idące odsetki ustawowe zostały uregulowane i w jakiej faktycznej wysokości zostało to uczynione, a także o tym w jakiej wysokości uległa umorzeniu należność główna objęta nakazem zapłaty z 14 czerwca 2000 roku w sprawie V Ng 1927/00 będzie można się wypowiedzieć dopiero po ustaniu obowiązywania stron umowy o zastosowaniu ulgi w spłacie wierzytelności z 28 września 2006 roku. Należało natomiast stwierdzić, że poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o treść odpowiedzi na pozew pełnomocnika pozwanych z dnia 10 listopada 2014 roku samo w sobie nie stanowiło naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. , albowiem część okoliczności w sprawie była bezsporna. Sąd uchybił natomiast art. 233 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie pisma z Ministerstwa Skarbu Państwa z zestawieniem wpłat dokonanych przez powoda do dnia 30 kwietnia 2012 roku w kontekście § 3 ust. 2 umowy. W konsekwencji poczynił niewłaściwe ustalenia faktyczne odnośnie wpłat na rzecz Funduszu Skarbu Państwa, a tym samym naruszył częściowo art. 840 § 1 pkt 2) k.p.c. Na tym etapie postępowania uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na zakres rozstrzygnięcia z uwagi na zawartą umowę o zastosowaniu ulgi w spłacie wierzytelności, która należność główną i część skapitalizowanych odsetek ustawowych obejmuje do czasu trwania tejże umowy innym reżimem rozliczania należności. Dopóki umowa ta wiąże strony to żądanie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w zakresie objętym wnioskiem egzekucyjnym wierzyciela w sprawie KM 1018/14 w części nie objętej punktem I.1 wyroku jest przedwczesne. Powód nie może skutecznie żądać pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w części ponad kwotę 4.795,11 zł w oparciu o rozliczenia rachunkowe wynikające z umowy zawartej w dniu 28 września 2006 roku między powodem a Skarbem Państwa reprezentowanym przez Ministra Skarbu Państwa o zastosowaniu ulgi w spłacie wierzytelności, ponieważ taka argumentacja mogłaby wywołać oczekiwany przez skarżącego skutek tylko sytuacji istnienia podstaw do zakwalifikowania tej umowy jako odnowienia. Tymczasem § 12 tej umowy wprost stanowi, iż umowa ta nie jest odnowieniem w rozumieniu art. 506 k.c. Powyższe oznacza, że zobowiązanie z umowy nie zastąpiło dotychczasowego, skutkując umorzeniem należności z nakazu zapłaty z dnia 14 czerwca 2000 roku, lecz stworzyło dodatkową podstawę prawną, mającą na celu umożliwienie ratalnej spłaty zadłużenia co do kwot określonych w tejże umowie na dogodniejszych dla powodach warunkach, nie eliminując samego tytułu wykonawczego. Wierzyciel zgodził się jedynie na czasowe niewykorzystywanie posiadanego tytułu wykonawczego ze sprawy V Ng 1927/00 tak długo jak długo łączy strony umowa o zastosowanie ulgi w spłacie wierzytelności z dnia 28 września 2006 roku w zakresie objętym tą umową. W takiej sytuacji uprawnionym jest wniosek, że co do należności objętych tą umową, możliwość egzekucji w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy została wstrzymana, ponieważ strony postanowiły rozłożyć je na raty, modyfikując tym samym wymagalność świadczenia. Jednakże nadal pozostają niezaspokojone należności z tytułu wykonawczego w zakresie kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów sądowych, gdyż te pozostawały poza porozumieniem, co do którego nie można stosować skutków wynikających z art. 506 kc. Jeśli zatem umowa zastosowanie ulgi obejmowała tylko koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 2.500 zł, a brakowało w niej wzmianki o kosztach zastępstwa procesowego (4.000 zł) oraz kosztach sądowych (178,40 zł), to powyższa umowa nie stanowiąc odnowienia dotychczasowych zobowiązań powoda, nie pozbawia wierzyciela roszczenia o zapłatę tychże kosztów, wynikających bezpośrednio z nakazu zapłaty z dnia 14 czerwca 2000 roku, które nie zostały zaspokojone. Mając więc na uwadze bezsporną okoliczność, że zadłużenie powoda z tytułu umowy nie zostało w całości uregulowane, jak również omówiony powyżej fakt, zgodnie z którym umowa nie obejmowała wszystkich zobowiązań skarżącego, trzeba stwierdzić, że powód nie wykazał, iż wierzyciel w sposób nieuprawniony prowadził przeciwko niemu egzekucję w sprawie KM 1018/14 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wieluniu także co do kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty z dnia 14 czerwca 2000 roku, sygn. akt V Ng 1927/00. Tym samym co do tych wierzytelności nie została wypełniona dyspozycja art. 840 § 1 pkt 2) k.p.c. W związku z tym należało oddalić powództwo w pozostałej części, o czym Sąd orzekł w punkcie I.2. W rezultacie powyższych rozważań Sąd Okręgowy zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu poniesione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym na podstawie art. 100 k.p.c. , orzekając o tym w punkcie I.3. Sąd uznał takie rozstrzygnięcie za słuszne, gdyż ze względu na wagę podniesionych argumentów obie strony należało uznać w zbliżonym stopniu za przegrywające i wygrywające. Nie ostał się argument powoda odwołujący się do istnienia umowy o zastosowaniu ulgi w spłacie wierzytelności jako okoliczność pozbawiającej tytuł wykonawczy wykonalności, gdyż do skutków związanych z zawarciem tejże umowy nie można stosować instytucji odnowienia, natomiast pozwany jako wierzyciel przegrał proces w zakresie dotyczącym odsetek ustawowych liczonych od kwoty 8.919 zł od dnia 26 lutego 2000 roku do dnia 15 października 2014 roku z uwagi na ich uregulowanie. W związku z powyższym Sąd drugiej instancji w punkcie II oddalił apelację powoda w pozostałym zakresie na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd drugiej instancji orzekł w punkcie III. na podstawie art. 100 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. , znosząc je wzajemnie między stronami przy uwzględnieniu przytoczonych powyżej rozważań.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI