I Ca 35/15

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2015-02-25
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniaokręgowy
odszkodowaniezadośćuczynienieodsetkiubezpieczenieodpowiedzialność in solidumapelacjakoszty procesu

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu niższej instancji, obniżając zasądzoną kwotę odsetek i korygując datę ich naliczania, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania apelacyjnego od powódki.

Sprawa dotyczyła odszkodowania za złamanie kości przedramienia, gdzie powódka dochodziła zadośćuczynienia i odsetek od dwóch pozwanych: sprawcy szkody (spółka z o.o.) oraz jego ubezpieczyciela (S.A.). Sąd Rejonowy zasądził odsetki od obu pozwanych, ale Sąd Okręgowy uznał apelację spółki z o.o. za zasadną. Zmienił wyrok, obniżając zasądzoną kwotę odsetek od spółki z o.o. i korygując datę ich naliczania, uznając, że odpowiedzialność pozwanych za odsetki była dwukrotnie zasądzona w części pokrywającej się. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania apelacyjnego od powódki.

Powódka dochodziła odszkodowania i zadośćuczynienia w kwocie 5 000 zł od dwóch pozwanych: (...) Sp. z o.o. w P. (sprawcy szkody) oraz (...) S.A. w S. (ubezpieczyciela sprawcy). Szkoda powstała w wyniku poślizgnięcia się na oblodzonym chodniku, co spowodowało złamanie kości przedramienia. Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli zasądził od pozwanego (...) S.A. kwotę 373,97 zł tytułem odsetek ustawowych od kwoty 5 000 zł za okres od 18 kwietnia 2014 r. do 14 listopada 2014 r. oraz od pozwanego (...) Sp. z o.o. kwotę 443,42 zł tytułem odsetek ustawowych za okres od 11 marca 2014 r. do 14 listopada 2014 r. Odpowiedzialność obu pozwanych za zapłatę odsetek została określona na zasadzie in solidum. Pozwany (...) Sp. z o.o. zaskarżył wyrok w części dotyczącej zasądzonych od niego odsetek, zarzucając naruszenie art. 481 § 1 k.c. poprzez podwójne zasądzenie odsetek za ten sam okres. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację, uznał ją za uzasadnioną. Zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym odsetek zasądzonych od (...) Sp. z o.o., obniżając kwotę do 69,45 zł i korygując datę naliczania odsetek do 17 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że odpowiedzialność pozwanych in solidum obejmuje okres od 18 kwietnia 2014 r., a odsetki za okres wcześniejszy (od 11 marca do 17 kwietnia 2014 r.) obciążają wyłącznie sprawcę szkody. Zasądzono również od powódki na rzecz pozwanego (...) Sp. z o.o. kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podwójne zasądzenie odsetek za ten sam okres opóźnienia od różnych dłużników odpowiadających in solidum jest nieuzasadnione i pozbawione podstaw prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że odpowiedzialność pozwanych in solidum za odsetki obejmuje okres od 18 kwietnia 2014 r. Odsetki za okres wcześniejszy, kiedy w opóźnienie popadł wyłącznie sprawca szkody (do 17 kwietnia 2014 r.), powinny obciążać tylko sprawcę, ale w kwocie wynikającej z tego okresu, a nie powielać odsetek już zasądzonych w ramach odpowiedzialności solidarnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

(...) Sp. z o.o. w P.

Strony

NazwaTypRola
G. S.osoba_fizycznapowódka
(...) Spółka z o.o.spółkapozwany
(...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

Pomocnicze

k.c. art. 476

Kodeks cywilny

Określa, kiedy dłużnik popada w opóźnienie, gdy termin zapłaty nie jest oznaczony.

k.c. art. 817 § § 1

Kodeks cywilny

Określa termin zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela (30 dni od zgłoszenia szkody).

k.c. art. 368

Kodeks cywilny

Pozwala na solidarną odpowiedzialność dłużników, nawet jeśli są zobowiązani w sposób odmienny.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów procesu według zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podwójne zasądzenie odsetek za ten sam okres opóźnienia od różnych pozwanych odpowiadających in solidum jest nieuzasadnione. Odpowiedzialność sprawcy szkody za odsetki za okres przed powstaniem wspólnej odpowiedzialności in solidum jest odrębna od odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Odrzucone argumenty

Apelacja jest bezzasadna, ponieważ zapłata odsetek przez ubezpieczyciela spowodowała zwolnienie z odpowiedzialności obu pozwanych.

Godne uwagi sformułowania

Solidarność jednak sięga tylko do poziomu najniższego długu, za który odpowiadają wszyscy dłużnicy. W tym przypadku odpowiedzialność obu pozwanych in solidum, z tytułu opóźnienia w zapłacie, obejmuje okres od 18 kwietnia do 14 listopada 2014 roku. Trzeba zatem zgodzić się z zarzutem apelującego, że w ten sposób, w wyroku jego odpowiedzialność z tytułu zapłaty odsetek za okres od 18 kwietnia do 14 listopada 2014 roku jest dwukrotna, co należy uznać za nieuzasadnione i pozbawione podstaw prawnych.

Skład orzekający

Antoni Smus

przewodniczący

Iwona Podwójniak

sędzia

Ewelina Puchalska

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad odpowiedzialności in solidum w kontekście naliczania odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania oraz unikanie podwójnego zasądzania odsetek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności dwóch podmiotów za szkodę i naliczania odsetek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na szczegółową analizę zasad odpowiedzialności in solidum i naliczania odsetek, co jest częstym problemem w praktyce.

Uwaga na podwójne naliczanie odsetek! Sąd Okręgowy koryguje wyrok w sprawie odszkodowania.

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

odsetki: 69,45 PLN

odsetki: 373,97 PLN

odsetki: 443,42 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 35/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Antoni Smus Sędziowie SO Iwona Podwójniak SR(del.) Ewelina Puchalska Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa G. S. przeciwko (...) Spółka z o.o. w (...) S.A. w S. o odszkodowanie na skutek apelacji pozwanego (...) z o.o. w P. od wyroku Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt I C 823/14 I. zaskarżony wyrok w punkcie 2 w ten sposób zmienia, że zasądzoną kwotę 443,42 złotych obniża do kwoty 69,45 (sześćdziesiąt dziewięć 45/100) złotych a datę ”14 listopada 2014 roku” zastępuje datą „17 kwietnia 2014 roku”; II. zasądza od powódki G. S. na rzecz pozwanego (...) z o.o. w P. kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu przed Sądem drugiej instancji. Sygn. akt I Ca 35/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 03 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w sprawie z powództwa G. S. przeciwko (...) S.A. w S. oraz (...) Sp. z o.o. w P. o odszkodowanie zasądził od pozwanego (...) S.A. w S. na rzecz powódki kwotę 373,97 zł tytułem odsetek ustawowych od kwoty 5 000 zł wypłaconej z tytułu odszkodowania, za okres od 18 kwietnia 2014 roku do dnia 14 listopada 2014 roku, a także zasądził od pozwanego (...) Sp. z o.o. w P. na rzecz powódki kwotę 443,42 zł tytułem odsetek ustawowych od kwoty 5 000 zł wypłaconej z tytułu odszkodowania, za okres od 11 marca 2014 roku do dnia 14 listopada 2014 roku. Sąd nadto, w zakresie zasądzonej kwoty 373,97 zł, określił odpowiedzialność obu pozwanych względem powódki na in solidum. Kosztami procesu Sąd solidarnie obciążył obu pozwanych na rzecz powódki. Powyższy wyrok zapadł na podstawie poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy co do zasady podzielił i przyjął za własne, a z których, w zakresie objętym zarzutami apelacyjnymi, wynika co następuje. Powódka, w związku z doznanym złamaniem kości przedramienia prawego, na skutek poślizgnięcia się na oblodzonym chodniku, zgłosiła roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 5 000 zł do obu pozwanych. Jako pierwszego do zapłaty wezwała pozwanego (...) Sp. z o.o. w P. zakreślając termin zapłaty do dnia 10 marca 2014 roku. W odpowiedzi na wezwanie (...) Sp. z o.o. w P. wskazała, iż w dacie postania szkody spółka posiadała ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w (...) S.A. w S. i w dniu 17 marca 2014 roku szkoda została zgłoszona ubezpieczycielowi. Ubezpieczyciel poinformował z kolei, iż nie wydał w sprawie decyzji, bowiem spółka nie przesłała mu umowy zawartej z zarządcą nieruchomości. W dniu 14 listopada 2014 roku, już po wytoczeniu powództwa pozwane (...) S.A. w S. wypłaciło powódce kwotę 5 000 zł tytułem odszkodowania. Stan faktyczny między stronami był niesporny. W świetle powyższych ustaleń Sąd Rejonowy uznał powództwo ograniczone ostatecznie, na skutek dokonanej zapłaty należności głównej, co do zapłaty odsetek i kosztów postępowania, za uzasadnione. Sąd wskazał, jako podstawę prawną roszczenia o zapłatę odsetek ustawowych art. 481 § 1 k.c. Dodał, iż w przypadku, gdy termin zapłaty nie jest oznaczony, dłużnik popada w opóźnienie gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela, co wynika z art. 476 k.c. W przypadku zaś ubezpieczyciela termin zapłaty odszkodowania wynosi 30 dni od zgłoszenia szkody, co wynika z art. 817 § 1 k.c. W ocenie Sądu Rejonowego powódka mogła dochodzić zapłaty odsetek co najmniej od dnia 18 kwietnia 2014 roku. Wobec powyższego, Sąd zasądził od pozwanego ubezpieczyciela odsetki ustawowe od dnia 18 kwietnia 2014 roku do dnia 14 listopada 2014 roku. W przypadku pozwanego (...) Sp. z o.o. w P. Sąd zasądził odsetki od dnia 11 marca 2014 roku, a więc od dnia kiedy w opóźnienie popadł faktyczny sprawca szkody, który swoimi działaniami przyczynił się do nieterminowej zapłaty odszkodowania. Odpowiedzialność obu pozwanych za zapłatę odsetek Sąd ustalił na in solidum . Powyższy wyrok w zakresie pkt. 2, tj. odsetek zasądzonych wyłącznie od pozwanego (...) Sp. z o.o. w P. zaskarżył tenże pozwany, przy czym co do kwoty 373,97 zł za okres od dnia 18 kwietnia 2014 roku do dnia 14 listopada 2014 roku. Apelujący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisu art. 481 § 1 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie i zasądzenie od pozwanego odsetek za ten sam okres opóźnienia dwukrotnie tj. w pkt. 3 w zw. z pkt. 1 wyroku oraz w pkt. 2 wyroku. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 2 poprzez zasądzenie od niego na rzecz powódki kwoty 69,45 zł tytułem odsetek ustawowych od kwoty 5 000 zł za okres od dnia 11 marca 2014 roku do dnia 17 kwietnia 2014 roku oraz zasądzenie kosztów procesu za II instancję. Powódka, w odpowiedzi na apelację, wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Powódka wskazała, iż pozwany ubezpieczyciel po wydaniu wyroku dokonał zapłaty na jej rzecz kwoty 373,97 zł tytułem odsetek, zaś wyrok, co do kwoty 69,45 zł, uprawomocnił się bowiem powódka go nie zaskarżyła w tym zakresie. Wskazała, iż w pozostałej, skarżonej części, wobec dokonanej zapłaty, apelacja jest bezprzedmiotowa i bezzasadna. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest uzasadniona. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego art. 481 § 1 k.c. jest trafny. Wskazać należy, iż roszczenie powódki o zapłatę odsetek za opóźnienie w wypłacie zadośćuczynienia należy analizować przez pryzmat odpowiedzialności pozwanych za szkodę, a w szczególności terminu wymagalności zapłaty zadośćuczynienia. Obaj pozwani w niniejszej sprawie ponoszą odpowiedzialność na zasadzie in solidum za szkodę wyrządzoną powódce. Każdy z nich w innym czasie popadł w opóźnienie w terminie zapłaty zadośćuczynienia. Najwcześniej, bo w dniu 11 marca 2014 roku w opóźnienie popadł pozwany (...) Sp. z o.o. w P. , natomiast ubezpieczyciel (...) S.A. w S. w opóźnienie popadł po upływie 30-dniowego okresu od dnia zgłoszenia szkody, czyli pozostawał w zwłoce od dnia 18 kwietnia 2014 roku. To, że obaj pozwani ponoszą odpowiedzialność w różnych datach, nie stoi na przeszkodzie przyjęcia ich odpowiedzialność na zasadzie in solidum , co wynika z mającego odpowiednie zastosowanie do tej odpowiedzialności przepisu art. 368 k.c. , zgodnie z którym zobowiązanie może być solidarne, choćby każdy z dłużników był zobowiązany w sposób odmienny. Solidarność jednak sięga tylko do poziomu najniższego długu, za który odpowiadają wszyscy dłużnicy. W tym przypadku odpowiedzialność obu pozwanych in solidum, z tytułu opóźnienia w zapłacie, obejmuje okres od 18 kwietnia do 14 listopada 2014 roku. Wysokość odsetek ustawowych za ten okres, liczona od kwoty 5 000 zł, wynosi 373,97 zł. Prawidłowo więc Sąd I instancji zasądził odsetki ustawowe w tej wysokości w pkt. 1 wyroku, określając w pkt. 3 odpowiedzialność obu pozwanych za ich zapłatę na in solidum . Natomiast zasądzone w pkt. 2 wyroku wyłącznie od apelującego (...) Sp. z o.o. w P. odsetki ustawowe, mające określać jego własną odpowiedzialność za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia nie są prawidłowe zarówno co do wysokości, jak i terminu zapłaty. Wskazać bowiem należy, co prawidłowo ustalił Sąd I instancji, że pozwany (...) Sp. z o.o. w P. popadł w opóźnienie w zapłacie od dnia 11 marca 2014 roku (następnego po wyznaczonym przez powódkę terminie do zapłaty). Należy jednak należy podkreślić, że do dnia 17 kwietnia 2014 roku odpowiada sam za to opóźnienie, jego odpowiedzialność nie jest objęta wypadkiem ubezpieczeniowym, za który odpowiada ubezpieczyciel, gdyż dopiero od dnia 18 kwietnia 2014 roku powstaje wspólna odpowiedzialność obu pozwanych. Z tego względu za okres opóźnienia, za który odpowiada wyłącznie sprawca należało zasądzić odsetki ustawowe jedynie od pozwanego (...) Sp. z o.o. w P. , ale do dnia poprzedzającego powstanie wspólnej (in solidum) odpowiedzialność obu pozwanych za szkodę, a więc do dnia 17 kwietnia 2014 roku. Tymczasem Sąd I instancji zasądzając w pkt. 2 wyroku odsetki wyłącznie od pozwanego (...) Sp. z o.o. w P. objął obowiązkiem zapłaty ponownie okres, za który wspólnie ponoszą odpowiedzialność obaj pozwani, o którym orzekł już w pkt. 1 w zw. z pkt. 3 wyroku. Trzeba zatem zgodzić się z zarzutem apelującego, że w ten sposób, w wyroku jego odpowiedzialność z tytułu zapłaty odsetek za okres od 18 kwietnia do 14 listopada 2014 roku jest dwukrotna, co należy uznać za nieuzasadnione i pozbawione podstaw prawnych. Twierdzenia powódki zawarte w odpowiedzi na apelację, iż zapłata przez ubezpieczyciela odsetek orzeczonych w pkt. 1 wyroku spowodowała, że podstawa do uwzględnienia apelacji odpadła, nie są słuszne. Zapłata odsetek orzeczonych w pkt. 1 wyroku spowodowała zwolnienie z odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela, a także pozwanego (...) Sp. z o.o. w P. , ale jedynie do wysokości dokonanej zapłaty. Drugi pozwany, apelujący w niniejszej sprawie, nadal ponosi odpowiedzialność za zapłatę odsetek, przy czym jak trafnie wskazuje apelujący, ich wysokość jest inna, niż orzeczona w pkt. 2 wyroku. Sama powódka z resztą podkreśla w odpowiedzi na apelację, iż aktualnie jej jedynym roszczeniem wobec pozwanego (...) Sp. z o.o. w P. jest roszczenie o zapłatę odsetek w wysokości 69,45 zł. Stwierdzenie to, w kontekście poczynionych rozważań jest słuszne i taką właśnie kwotę powinien zasądzić Sąd I instancji w pkt. 2 wyroku. Wynika ona z odpowiedzialności pozwanego (...) Sp. z o.o. w P. za opóźnienie, w jakie popadł sam, pozostając w zwłoce z zapłatą kwoty 5 000 zł tytułem zadośćuczynienia w okresie od dnia od 11 marca 2014 roku do dnia 17 kwietnia 2014 roku (w istocie stanowi różnicę między kwotą 443,42 zł a kwotą 373,97 zł). Wobec powyższego, uznając zarzuty apelacji za uzasadnione, Sąd II instancji zmienił zaskarżony wyrok zarówno do kwoty, jak i okresu, do którego naliczone mogły być odsetki, o czym orzekł w pkt. 1 wyroku. O kosztach orzeczono w pkt. 2 na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI