I Ca 340/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, precyzując datę początkową naliczania odsetek od odszkodowania za najem pojazdu zastępczego.
Sprawa dotyczyła odszkodowania za najem pojazdu zastępczego po kolizji drogowej. Sąd Rejonowy zasądził pełną kwotę wraz z odsetkami od daty zgłoszenia szkody. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację pozwanego, zmienił wyrok w zakresie daty początkowej naliczania odsetek, uznając, że powinny być one naliczane od daty doręczenia pozwu pozwanemu, a nie od daty zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi.
Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał sprawę z powództwa T. P. i P. P. przeciwko Polskiemu Biuru Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PBUK) o odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego. Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli zasądził od PBUK na rzecz powodów kwotę 14 850 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 26 czerwca 2015 roku oraz koszty postępowania. Roszczenie wynikało z umowy cesji wierzytelności od poszkodowanej B. D., której pojazd uległ uszkodzeniu w kolizji drogowej. Poszkodowana wynajęła pojazd zastępczy od powodów na okres od 9 lutego 2015 roku do 19 czerwca 2015 roku. Sąd pierwszej instancji uznał, że koszty najmu pojazdu zastępczego są uzasadnione przez cały okres do czasu wypłaty odszkodowania, a opóźnienie w likwidacji szkody obciąża ubezpieczyciela. Pozwany PBUK wniósł apelację, kwestionując zasadność roszczenia oraz datę początkową naliczania odsetek. Sąd Okręgowy, częściowo uwzględniając apelację, zmienił wyrok w punkcie dotyczącym odsetek. Ustalono, że odsetki powinny być naliczane od dnia 7 marca 2017 roku (30 dni od doręczenia pozwu PBUK), a nie od 26 czerwca 2015 roku, ponieważ PBUK nie prowadziło postępowania likwidacyjnego i dowiedziało się o szkodzie z chwilą doręczenia pozwu. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona, a powodom zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należy naliczać od dnia 7 marca 2017 roku, tj. od dnia następującego po upływie 30-dniowego terminu na spełnienie świadczenia przez PBUK, liczonego od dnia doręczenia mu odpisu pozwu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że błędne jest naliczanie odsetek od daty zgłoszenia szkody lub od daty decyzji odmownej ubezpieczyciela, gdy pozwanym jest PBUK, które nie prowadziło postępowania likwidacyjnego. Termin spełnienia świadczenia przez PBUK wynika z ustawy i wynosi 30 dni od zawiadomienia o szkodzie, a w tym przypadku dowiedziało się o niej z chwilą doręczenia pozwu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku częściowo, oddalenie apelacji w pozostałej części
Strona wygrywająca
T. P. i P. P. wspólnicy spółki cywilnej (...) s.c. (...)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. P. i P. P. wspólnicy spółki cywilnej (...) s.c. (...) | spółka | powód |
| Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. | instytucja | pozwany |
| B. D. | osoba_fizyczna | poszkodowana |
Przepisy (14)
Główne
u.u.o. art. 34 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Odpowiedzialność za szkodę komunikacyjną, w tym koszty najmu pojazdu zastępczego.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania - naprawienie szkody w granicach normalnego związku przyczynowego.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Naliczenie odsetek ustawowych za opóźnienie.
u.u.o. art. 14 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Termin spełnienia świadczenia przez PBUK.
u.u.o. art. 125
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Termin spełnienia świadczenia przez PBUK.
Pomocnicze
k.c. art. 817 § 1
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia przez ubezpieczyciela.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
k.c. art. 354 § 1
Kodeks cywilny
Wykonanie zobowiązania zgodnie z jego treścią i celem.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nadużycie prawa podmiotowego.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Miejsce i termin spełnienia świadczenia nieoznaczonego.
k.p.c. art. 385 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty najmu pojazdu zastępczego są uzasadnione przez cały okres do czasu wypłaty odszkodowania, jeśli poszkodowany nie miał środków na zakup nowego pojazdu i naprawę uszkodzonego, a ubezpieczyciel opóźniał likwidację szkody. Odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonego odszkodowania powinny być naliczane od dnia, w którym upłynął 30-dniowy termin na spełnienie świadczenia przez PBUK, licząc od dnia doręczenia mu pozwu.
Odrzucone argumenty
Pozwany kwestionował zasadność roszczenia o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego, twierdząc, że poszkodowana miała możliwość minimalizacji szkody poprzez nabycie nowego pojazdu. Pozwany kwestionował datę początkową naliczania odsetek, domagając się ich liczenia od dnia wyrokowania, a nie od daty zgłoszenia szkody.
Godne uwagi sformułowania
Nie można też uznać, jak twierdzi apelujący, że termin ten upłynął 28 kwietnia 2015 r., kiedy poszkodowana otrzymała wycenę szkody, bo nie stanowiło to o ostatecznym zakończeniu likwidacji, ani wiązało się z wypłatą choćby części odszkodowania. Poza tym sytuacja osobista poszkodowanej będącej matką samotnie wychowującą dzieci przemawiała na jej korzyść w tym sensie, że w tych okolicznościach i bez wypłaty choćby części odszkodowania nie była w stanie zorganizować sobie innego pojazdu. Nie może jednak umknąć uwadze fakt, że ubezpieczyciel nie zaproponował poszkodowanej swojego pojazdu zastępczego przez trwające 4 miesiące postępowanie likwidacyjne, zatem trudno uznać by to po stronie poszkodowanej leżała jakakolwiek zawiniona przyczyna tego, że do chwili otrzymania decyzji o odszkodowaniu korzystała z pojazdu zastępczego, najętego u powodów. Błędne jest stanowisko powodów i Sądu I instancji, że odsetki powinny być naliczone od dnia następującego po wydaniu decyzji odmownej z 25.06.2015 r.
Skład orzekający
Joanna Składowska
przewodniczący
Elżbieta Zalewska-Statuch
sędzia
Ewelina Puchalska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad naliczania odsetek od odszkodowania za najem pojazdu zastępczego w sprawach z udziałem PBUK oraz ocena zasadności kosztów najmu w przypadku trudnej sytuacji finansowej poszkodowanego i opóźnień w likwidacji szkody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PBUK i nie stanowi ogólnej zasady dla wszystkich ubezpieczycieli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z likwidacją szkód komunikacyjnych i naliczaniem odsetek, co jest istotne dla prawników zajmujących się odszkodowaniami. Szczególnie interesujące jest uzasadnienie sądu dotyczące sytuacji osobistej poszkodowanej.
“Kiedy odsetki od odszkodowania naprawdę zaczynają biec? Sąd Okręgowy wyjaśnia w sprawie PBUK.”
Dane finansowe
WPS: 14 850 PLN
odszkodowanie: 14 850 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ca 340/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2017 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Joanna Składowska Sędziowie SSO Elżbieta Zalewska-Statuch SSR del. Ewelina Puchalska Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa T. P. i P. P. wspólników spółki cywilnej (...) s.c. (...) , P. P. z siedzibą w Ł. przeciwko Polskiemu Biuru Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. o odszkodowanie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 9 maja 2017 roku, sygnatura akt I C 185/17 I. zmienia zaskarżony wyrok w pkt 1 w ten tylko sposób, iż ustala początkową datę płatności odsetek na 7 marca 2017 roku w miejsce 26 czerwca 2015 roku, a w pozostałym zakresie powództwo oddala; II. oddala apelację w pozostałej części; III. zasądza od pozwanego Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych w W. solidarnie na rzecz powodów T. P. i P. P. wspólników spółki cywilnej (...) s.c. (...) z siedzibą w (...) 800 (jeden tysiąc osiemset) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I Ca 340/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 09 maja 2017 roku Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli zasądził od pozwanego Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. na rzecz powodów T. P. i P. P. wspólników spółki cywilnej (...) w Ł. kwotę 14 850 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 czerwca 2015 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 5 560 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o ustalony przez Sąd Rejonowy następujący stan faktyczny: W dniu 08 lutego 2015 roku w wyniku kolizji drogowej uszkodzeniu uległ pojazd marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...) stanowiący własność B. D. . Szkoda została zgłoszona V. A. z siedzibą w W. działającego z upoważnienia (...) S.A jako ubezpieczycielowi sprawcy kolizji w zakresie ubezpieczenia OC. W dniu 09 lutego 2015 roku poszkodowana podpisała z T. P. umowę najmu pojazdu zastępczego z wynagrodzeniem za każdy dzień na kwotę 135 zł. Pojazd zwróciła w dniu 19 czerwca 2015 roku. B. D. pomimo uznania szkody jako całkowitej podjęła decyzję o naprawie uszkodzonego pojazdu. Ubezpieczyciel wypłacił poszkodowanej odszkodowanie w dniu 19 czerwca 2015 roku. Do dnia wypłaty odszkodowania B. D. nie posiadała środków umożliwiających jej zakup nowego pojazdu bądź zapłatę za naprawienie uszkodzonego. Roszczenia z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego poszkodowana zbyła w drodze cesji na rzecz powodów. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego Sąd pierwszej instancji uznał, że żądanie pozwu jest uzasadnione na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 361 § 1 k.c. , zatem zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za szkodę komunikacyjną, jaką są także koszty najmu pojazdu zastępczego za okres od wystąpienia zdarzenia do czasu przyznania odszkodowania. W tym konkretnym przypadku Sąd uznał, iż to z winy ubezpieczyciela postępowanie likwidacyjne trwało tak długo, zatem za cały ten okres poszkodowana powinna otrzymać zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowana w tym czasie nie miała natomiast żadnych możliwości by kupić inny pojazd i zakończyć umowę najmu pojazdu zastępczego. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty należności głównej za okres wskazany w pozwie na podstawie art. 817 § 1 k.c. w zw. z art. 481 § 1 k.c. mając na względzie datę zgłoszenia przez poszkodowaną szkody i 30-dniowy termin na zapłatę przez ubezpieczyciela, argumentując, iż pomimo, iż pozwany nie uczestniczył w postępowaniu likwidacyjnym to odpowiada za szkodę która wynikała z ubezpieczenia zielonej karty i odpowiada za nią tak jakby to czynił ubezpieczyciel. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Od wydanego wyroku w całości apelację złożył pozwany zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 361 § 1 k.c. , art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. w zw. z art. 14 ust. 1 cytowanej ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, art. 123 tej ustawy oraz art. 354 § 1 k.c. w zw. z art. 5 k.c. Skarżący wskazał też na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. i art. 321 k.p.c. Apelujący argumentował, że zasądzona wyrokiem kwota nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowo-skutkowym ze zdarzeniem z dnia 8 lutego 2015 roku. Ewentualne zaś odsetki za opóźnienie od odszkodowanie liczyć należy od dnia wyrokowania, a nie od dnia 15 lipca 2009 roku. Nadto wskazywał, że nie odpowiada on za szkodę jak podmiot prowadzący likwidację szkody, zatem nie pozostaje w zwłoce ze spełnieniem świadczenia, jak korespondent likwidujący szkodę. W ocenie apelującego poszkodowana w dacie 28 kwietnia 2015 roku miała pełną wiedzę o charakterze szkody w pojeździe i mimo to nie podjęła działań mających na celu minimalizację szkody poprzez nabycie nowego pojazdu, a zatem okres najmu pojazdu zastępczego przez 130 dni stanowi nadużycie prawa z jej strony. W tym zakresie apelujący zarzucił Sądowi pierwszej instancji nieprawidłową ocenę co do konieczności korzystania przez poszkodowaną z pojazdu zastępczego, podczas gdy, zdaniem skarżącego, brak było działań z jej strony co do nabycia nowego pojazdu po powzięciu wiedzy o szkodzie całkowitej. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu za I i II instancję. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja w znacznej części nie jest uzasadniona. Sąd Okręgowy nie podziela przedstawionego w apelacji zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie z jego brzmieniem sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Zachowanie wymogów określonych tym przepisem wymaga, aby sąd wziął pod uwagę wszystkie dowody przeprowadzone w sprawie, dokonał ich konfrontacji i na tej podstawie wyciągnął logicznie uzasadnione wnioski, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i wiedzy fachowej, jeśli jest ona wymagana w danej sprawie. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wbrew twierdzeniom pozwanego, zarzucanych w świetle zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. pozwala na stwierdzenie, iż po pierwsze nieuprawnionym było uznanie przez ubezpieczyciela jako uzasadnionych kosztów najmu pojazdu zastępczego poszkodowanej przez okres jedynie 20 dni, a więc do czasu oględzin pojazdu, gdy wstępnie miano poinformować poszkodowaną, że prawdopodobnie pojazd zostanie zakwalifikowany jako szkoda całkowita. Tego rodzaju informacja, jak wynika z dokumentów akt sprawy nie była przekazana poszkodowanej w sposób na tyle jednoznaczny, czy sformalizowany, by mogła ona w sposób przekonujący do poszkodowanej dotrzeć. Nie można też uznać, jak twierdzi apelujący, że termin ten upłynął 28 kwietnia 2015 r., kiedy poszkodowana otrzymała wycenę szkody, bo nie stanowiło to o ostatecznym zakończeniu likwidacji, ani wiązało się z wypłatą choćby części odszkodowania, które pozwoliłoby podjąć działania mające na celu nabycie przez poszkodowaną innego pojazdu. Jak wynika bowiem z jej zeznań nie miała ona środków na nabycie innego pojazdu i podjęła decyzję o naprawie pojazdu, ale ciągle czekała na wypłatę odszkodowania, bo nawet na naprawę nie miała pieniędzy. Poza tym sytuacja osobista poszkodowanej będącej matką samotnie wychowującą dzieci przemawiała na jej korzyść w tym sensie, że w tych okolicznościach i bez wypłaty choćby części odszkodowania nie była w stanie zorganizować sobie innego pojazdu. Nie może jednak umknąć uwadze fakt, że ubezpieczyciel nie zaproponował poszkodowanej swojego pojazdu zastępczego przez trwające 4 miesiące postępowanie likwidacyjne, zatem trudno uznać by to po stronie poszkodowanej leżała jakakolwiek zawiniona przyczyna tego, że do chwili otrzymania decyzji o odszkodowaniu korzystała z pojazdu zastępczego, najętego u powodów. Ocenić więc należało, jak uczynił to właściwie Sąd pierwszej instancji, że przed datą wydania decyzji o odszkodowaniu poszkodowana nie miała stworzonej faktycznie obiektywnej możliwości zaprzestania korzystania z pojazdu zastępczego. Zachodzi zatem normalne powiązanie między zachowaniem sprawcy szkody, za jakie odpowiada ubezpieczyciel, a szkodą poniesioną przez poszkodowaną w postaci żądanych pozwem kosztów najmu pojazdu zastępczego w wysokości 14 850 zł w związku ze zdarzeniem z dnia 08 lutego 2015 r. Z tych względów apelacja w części zasądzającej odszkodowanie podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c . Apelacja ma natomiast uzasadnione podstawy jeżeli chodzi o naruszenie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. oraz art. 14 i art. 125 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003 r., a więc w części zasądzającej odsetki od przyznanej kwoty odszkodowania. Błędne jest stanowisko powodów i Sądu I instancji, że odsetki powinny być naliczone od dnia następującego po wydaniu decyzji odmownej z 25.06.2015 r. Decyzję odmowną wydał korespondent ubezpieczyciela, zatem gdyby powództwo było kierowane przeciwko niemu to wówczas żądanie pozwu byłoby uzasadnione. Tymczasem termin spełnienia świadczenia przez pozwanego jakim jest Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wynika z art. 14 i 125 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i jest to co do zasady 30 dni od zawiadomienia o szkodzie. Z okoliczności sprawy tymczasem wynika, że pozwany nawet nie prowadził postępowania likwidacyjnego, a o szkodzie dowiedział się z chwilą doręczenia odpisu pozwu, a więc w dniu 03 lutego 2017 r. Zatem 30-dniowy termin na spełnienia świadczenia upłynął pozwanemu w dniu 06 marca 2017 r., a więc od dnia 07 marca 2017 r. powodowie na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. mogą żądać odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. W tym też zakresie wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. został zmieniony. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , uznając powodów za wygrywających sprawę, gdyż tylko w niewielkiej części apelacja została uwzględniona.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI