I Ca 303/14

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2014-11-05
SAOSCywilneochrona konsumentówŚredniaokręgowy
bankowośćkredyttytuł egzekucyjnyklauzule abuzywnekonsumentwcześniejsza spłatakoszty procesu

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, pozbawiając wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny z powodu nieskutecznej spłaty kredytu przez konsumenta.

Powód domagał się pozbawienia wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego, twierdząc, że spłacił cały kredyt. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie dopełnił formalności związanych z wcześniejszą spłatą. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok, stwierdzając, że bank jako profesjonalista powinien był prawidłowo rozliczyć wpłatę dokonaną przez konsumenta, a brak precyzyjnej informacji ze strony banku uniemożliwił skuteczną wcześniejszą spłatę.

Sprawa dotyczyła powództwa A. G. przeciwko Bankowi (...) S.A. o pozbawienie wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego. Powód zawarł umowę kredytu w 2005 roku, a następnie w 2009 roku dokonał wpłaty 19 605 złotych na poczet spłaty kredytu, co stanowiło równowartość około 35 rat. Bank wypowiedział umowę kredytu w 2012 roku i wystawił bankowy tytuł egzekucyjny. Sąd Rejonowy w Łasku oddalił powództwo, uznając, że powód nie powiadomił banku o zamiarze wcześniejszej spłaty zgodnie z umową. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy uznał, że wpłata dokonana przez powoda jednoznacznie ujawniała jego wolę całkowitej spłaty kredytu. Podkreślono, że bank, jako profesjonalista, miał obowiązek prawidłowo rozliczyć tę wpłatę, wyliczając należność na dzień najbliższej raty i informując powoda o dokładnej kwocie potrzebnej do całkowitego rozliczenia kredytu. Brak precyzyjnej informacji ze strony banku, mimo wpłaty znaczącej kwoty, uniemożliwił skuteczną wcześniejszą spłatę. Sąd Okręgowy stwierdził, że zaliczanie wpłaconej sumy na kolejne raty i naliczanie odsetek stanowiło nadużycie, a tym samym pozbawiono wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wcześniejsza spłata może być uznana za skuteczną, jeśli konsument wykazał wolę spłaty, a bank jako profesjonalista nie dopełnił obowiązku prawidłowego rozliczenia wpłaty i precyzyjnego poinformowania konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wpłata znaczącej kwoty przez konsumenta jednoznacznie ujawniała jego wolę spłaty. Brak precyzyjnej informacji ze strony banku o kwocie potrzebnej do całkowitego rozliczenia kredytu oraz zaliczanie wpłaty na kolejne raty stanowiło nadużycie, uniemożliwiając skuteczną wcześniejszą spłatę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

A. G.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznapowód
Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, gdy do powstania obowiązku stwierdzonego w tytule nie doszło.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nadużycie prawa jako podstawa argumentacji powoda.

k.c. art. 385¹ § § 1, 3 i 4

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące klauzul niedozwolonych w umowach z konsumentami.

k.c. art. 385³ § pkt 8, 9, 11

Kodeks cywilny

Przykłady klauzul niedozwolonych.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń.

k.c. art. 355 § § 2

Kodeks cywilny

Określenie należytej staranności przy uwzględnieniu zawodowego charakteru działalności.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 6 § pkt 4 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bank jako profesjonalista powinien był prawidłowo rozliczyć wpłatę dokonaną przez konsumenta. Brak precyzyjnej informacji ze strony banku o kwocie potrzebnej do całkowitego rozliczenia kredytu. Zaliczanie wpłaconej sumy na kolejne raty i naliczanie odsetek pomimo zwrotu kredytu stanowiło nadużycie. Wpłata znaczącej kwoty przez konsumenta jednoznacznie ujawniała wolę całkowitej spłaty kredytu.

Odrzucone argumenty

Powód nie powiadomił banku o zamiarze wcześniejszej spłaty zgodnie z wymogami umowy. Wpłata dokonana przez powoda nie była formalnie uznana przez bank.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób interpretować zapisów § 8 i 13 umowy kredytowej w ten sposób, iż przyjęcie wcześniejszej spłaty uzależnione było od uznania Banku. w sytuacji gdy wpłata nie nastąpiła w terminie płatności raty kredytu, obowiązkiem Banku jako profesjonalisty było dokonanie wyliczenia należności na dzień płatności najbliższej, czyli lipcowej raty, po odjęciu odsetek należnych po tej dacie. Prawidłowe zrealizowanie tego obowiązku wymagało przesłania powodowi pisma, w którym wyraźnie kwota należna zostałaby podana, ze wskazaniem ewentualnej sumy brakującej, terminu jej dopłaty i skutków jej braku w postaci zaliczania wpłaconej kwoty na kolejne raty kredytu, należne zgodnie z kalendarzem spłat. Zaliczanie wpłaconej sumy na kolejne raty i naliczanie odsetek pomimo zwrotu kredytu stanowiło natomiast istotne nadużycie w sytuacji, kiedy powód nie uzyskał rzetelnej i precyzyjnej informacji. Sąd Rejonowy oddalając powództwo dopuścił się naruszenia art. 840 § 1 pkt 1 kpc , bowiem okoliczności mniejszej sprawy uzasadniały przyjęcie, że do powstania obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym nie doszło.

Skład orzekający

Barbara Bojakowska

przewodniczący

Joanna Składowska

sędzia

Mirosław Chojnacki

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków banku jako profesjonalisty w zakresie rozliczania wcześniejszych spłat kredytu przez konsumentów oraz konsekwencji braku precyzyjnej informacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zapisów umowy kredytowej. Wymaga analizy konkretnych postanowień umownych i działań banku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozliczenie wpłat przez banki i jak konsument może wygrać z bankiem, gdy ten nie dopełni swoich obowiązków, nawet jeśli formalnie konsument popełnił błąd.

Konsument wygrał z bankiem o spłatę kredytu – kluczowa była niedbałość banku!

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 900 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 303/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska Sędziowie SSO Joanna Składowska SSR (del.) Mirosław Chojnacki Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa A. G. przeciwko Bankowi (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 31 marca 2014 r. sygn. akt I C 847/13 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że pozbawia w całości wykonalności tytuł wykonawczy w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) z 7 listopada 2012 roku, wystawionego przez Bank (...) SA w K. , zaopatrzonego w sądową klauzę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Łasku z 15 listopada 2012 roku, sygn. akt I Co 1815/12; 2. zasądza od pozwanego Banku (...) SA w K. na rzecz powoda A. G. 900 (dziewięćset) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym; 3. nakazuje pobrać od pozwanego Banku (...) SA w K. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Łasku 660 (sześćset sześćdziesiąt) złotych z tytułu opłat od pozwu i apelacji, od których uiszczenia powód był zwolniony. Sygn. akt. I Ca 303/14 UZASADNIENIE Pozwem z 2 października 2013r. skierowanym do Sądu Rejonowego w Łasku przeciwko Bankowi (...) w K. (następcy prawnemu (...) Bank S.A. w G. ) powód A. G. domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego z 7 listopada 2012r., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z 15 listopada 2012r. Pozwany powództwa nie uznawał i wnosił o jego oddalenie. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 marca 2014r. wydanym w sprawie sygn. akt I C 847/13 Sąd Rejonowy oddalił powództwo, nie obciążając powoda kosztami procesu. Rozstrzygnięcie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach: 31 marca 2005r. powód zawarł z (...) Bank S.A. w G. umowę kredytu na zakup pojazdu. W § 8 umowy ustalono, że kredytobiorca zobowiązuje się powiadomić bank o zamiarze wcześniejszej spłaty całości kredytu najpóźniej 3 dni przed jej dokonaniem. Wcześniejsza spłata całości kredytu może być dokonana wyłącznie w terminie płatności raty kredytu i nie wymaga zawarcia aneksu do umowy. W takim przypadku bank naliczy odsetki od faktycznie wykorzystanego kredytu. Wcześniejsza spłata kredytu wymaga złożenia przez kredytobiorcę wniosku, o którym mowa w § 13 ust. 2, w przeciwnym razie spłata ta nie będzie wpływać na ustaloną wysokość odsetek i będzie zaliczana przez bank na spłatę kolejnych rat kredytu, należnych opłat, zgodnie z obowiązującym kalendarzem spłat. Spłata miała nastąpić w 96 ratach określonych w kalendarzu spłat. Następnie, 12 czerwca 2009r. powód zawarł umowę pożyczki gotówkowej z Bankiem (...) S.A. w W. . W umowie tej przewidziano, że udostępnienie pożyczki nastąpi w formie wpłaty kwoty 19 605 złotych na rachunek (...) Bank S.A. w G. tytułem spłaty kredytu w tym banku. Powód nie powiadomił banku o zamiarze wcześniejszej spłaty całości kredytu i nie złożył stosownego wniosku. 20 września 2012r. Bank (...) wypowiedział umowę kredytu, a w dniu 7 listopada 2012r. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny, który na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z 15 listopada 2012r. został zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Podstawę prawna powództwa stanowi art. 840 § 1 kpc . W rozpoznawanej sprawie powód oparł swoje żądanie na twierdzeniu, że nie było podstaw do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, gdyż wcześniej spłacił całość zadłużenia. Takie stanowisko powoda nie znajduje zdaniem Sądu Rejonowego oparcia w materiał dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Skoro powód nie zawiadomił banku o zamiarze wcześniejszej spłaty kredytu, zgodnie z wymogami § 8 zawartej umowy, bank miał prawo zaliczyć wpłatę 19 605 złotych dokonaną 12 czerwca 2009r. na spłatę kolejnych rat kredytu i należnych opłat, zgodnie z obowiązującym kalendarzem spłat. Nie powodowało to natomiast zaprzestania naliczania odsetek od poszczególnych rat kredytu. Nietrafny jest również zarzut przedawnienia. Termin wypowiedzenia umowy upłynął 30 października 2012r. Wtedy też roszczenie stało się wymagalne i rozpoczął bieg 3 letni termin przedawnienia. Powód wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego, zaskarżając orzeczenie w części oddalającej powództwo, zarzucając naruszenie: a): art. 840 § 1 pkt 1 kpc w zw. z art. 5 kc - poprzez nieuwzględnienie, że fakt niewyjaśnienia sprawy spłaty poprzednikowi prawnemu pozwanego kwoty 19 605 złotych przez Bank (...) S.A. w W. tytułem spłaty kredytu - stanowi nadużycie prawa i nie korzysta z ochrony; b): art. 385 1 § 1, 3 i 4 kc w zw. z art. 385 3 pkt 8, 9, 11 kc , znowelizowanym przez art. 18 pkt 4 i 5 Ustawy z dnia 02 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny - poprzez nieuwzględnienie, że umowa powoda z poprzednikiem prawnym pozwanego miała charakter umowy konsumenckiej, a zatem § 8 i 13 umowy kredytowej są niedozwolonymi klauzulami umownymi, gdyż uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli banku, przyznając mu uprawnienie do dokonywania wiążącej interpretacji umowy i wyłączne uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia z umową; c): art. 118 kc - poprzez nieuwzględnienie podniesionego zarzutu przedawnienia. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono m. in., iż Bank nie podjął próby wyjaśnienia, jaka jest rzeczywista wola kredytobiorcy, a trudno przecież przypuszczać, że Bank (...) S.A. w W. przelewając do (...) Bank S.A. kwotę 19 605 złotych nie wskazał, że dotyczy ona całkowitej spłaty kredytu z 31 marca 2005r. i trudno przypuszczać, że (...) Bank S.A. nie zorientował się, że ma ona dotyczyć spłaty całego kredytu. Nawet jeśli ściśle się trzymać § 8 i § 13 ust 2 umowy, gdzie jest mowa o 3 dniowym uprzednim terminie do powiadomienia Banku o zamiarze spłaty całego kredytu, to przecież gdyby Bank poinformował powoda o konieczności złożenia takiego wniosku całkowita spłata nie nastąpiłaby w czerwcu 2009r., tylko w lipcu 2009r., z miesięcznym opóźnieniem. Tymczasem Bank wolał sprawę przemilczeć, zamiast ją wyjaśnić. Pozwany domagał się oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Cześć z podniesionych przez skarżącego zarzutów jest zasadna. Warunkiem powstania uprawnienia do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, którego dotyczy żądanie w niniejszej sprawie, było wykazanie, że nie doszło do wcześniejszej spłaty kredytu przez powoda. A. G. wykazał bowiem i nie było to przez pozwanego kwestionowane, iż w czerwcu 2009r. wpłacona została na konto kredytującego Banku kwota 19 605 złotych (przy racie miesięcznej w wysokości ok. 560 złotych). Należy zgodzić się ze skarżącym, że nie sposób interpretować zapisów § 8 i 13 umowy kredytowej w ten sposób, iż przyjęcie wcześniejszej spłaty uzależnione było od uznania Banku. Zauważenia wymaga, że w ust. 1 § 8 mowa jest o „powiadomieniu” o zamiarze wcześniejszej spłaty na trzy dni przed jej dokonaniem. Brak jest jakiegokolwiek wymogu co do formy tego powiadomienia. Obowiązek złożenia wniosku dotyczył natomiast wcześniejszej spłaty części kredytu (§ 8 ust. 3 umowy). Wpłata jaka miała miejsce w czerwcu 2009r. w sposób jednoznaczny ujawniała wolę kredytobiorcy, skoro obejmowała swoją wysokością ok. 35 miesięcznych rat kredytu. Rację ma apelujący, iż w sytuacji gdy wpłata nie nastąpiła w terminie płatności raty kredytu, obowiązkiem Banku jako profesjonalisty było dokonanie wyliczenia należności na dzień płatności najbliższej, czyli lipcowej raty, po odjęciu odsetek należnych po tej dacie. Jedynie bowiem kredytujący bank miał właściwe ku temu narzędzia. Prawidłowe zrealizowanie tego obowiązku wymagało przesłania powodowi pisma, w którym wyraźnie kwota należna zostałaby podana, ze wskazaniem ewentualnej sumy brakującej, terminu jej dopłaty i skutków jej braku w postaci zaliczania wpłaconej kwoty na kolejne raty kredytu, należne zgodnie z kalendarzem spłat. W istniejącym stosunku prawnym powód był konsumentem, a więc stroną obiektywnie słabszą, nie mającą wpływu na treść zapisów umownych, natomiast należytą staranność Banku należało określać przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej działalności ( art. 355 § 2 kc ). Jak wynikało z twierdzeń pozwanego, powód otrzymał pismo z 01 lipca 2009r., w którym znalazła się informacja o przedpłacie, brak było jednak w nim określenia konkretnej wpłaty jaką należy dokonać, aby całkowicie rozliczyć kredyt. Następnie to powód kontaktował się z call center dwukrotnie – 28 lipca 2009r. i 01 października 2009r. i otrzymał informację, że aby rozliczyć kredyt musi wpłacić – odpowiednio – 603, 67 złotych i 1 279,86 złotych. Jak wyjaśnił powód, w miejscowości, w której mieszkał nie było palcówki Banku, a przez telefon trudno mu było się porozumieć . Pomimo zobowiązania do złożenia kopii pisma i nagrań przeprowadzonych z powodem rozmów, także w postępowaniu apelacyjnym, nie zostały one nadesłane. Stąd w pełni zasadne jest przyjęcie, iż pozwany nie wywiązał się ze swoich obowiązków powstałych na skutek dokonanej przez powoda wpłaty i brak jest podstaw do uznania, że nie doszło do skutecznej wcześniejszej spłaty całości kredytu. Tym bardziej, że również w toku niniejszego procesu nie zostało przedłożone wyliczenie należności na dzień wpłaty. Zaliczanie wpłaconej sumy na kolejne raty i naliczanie odsetek pomimo zwrotu kredytu stanowiło natomiast istotne nadużycie w sytuacji, kiedy powód nie uzyskał rzetelnej i precyzyjnej informacji. Sąd Rejonowy oddalając powództwo dopuścił się naruszenia art. 840 § 1 pkt 1 kpc , bowiem okoliczności mniejszej sprawy uzasadniały przyjęcie, że do powstania obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym nie doszło. Mając powyższe na uwadze, nie będąc związany wnioskami apelacji, przy stwierdzeniu braku podstaw do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, Sąd Okręgowy na zasadzie art. 386 § 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok uwzględniając powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc oraz 6 pkt 4 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie...” z dnia 28 września 2002r. (Dz.U. Nr 163, poz.1348), zasądzając od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 900 złotych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI