I Ca 296/21

Sygn. akt I Ca 296/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2021 roku. Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia Katarzyna Powalska Protokolant Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2021 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa J. G. przeciwko K. R. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 7 kwietnia 2021 roku, sygn. akt I C 697/18 I. zmienia zaskarżony wyrok w całości na następujący : „1. zasądza od pozwanego K. R. na rzecz powoda J. G. 9 209,17 ( dziewięć tysięcy dwieście dziewięć 17/100 ) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie poczynając od 24 października 2017 roku do dnia zapłaty; 2. oddala powództwo w pozostałej części ; 3. zasądza od pozwanego K. R. na rzecz powoda J. G. 1 143,45 ( jeden tysiąc sto czterdzieści trzy 45/100 ) złote tytułem zwrotu kosztów procesu; 4. nakazuje pobrać od pozwanego K. R. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wieluniu 3 971 ( trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt jeden ) złotych tytułem brakujących wydatków; 5. nakazuje ściągnąć z zasądzonego na rzecz powoda roszczenia kwotę 1911,46 ( jeden tysiąc dziewięćset jedenaście 46/100) złotych tytułem poniesionych wydatków na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wieluniu.”; II. oddala apelację w pozostałej części; III. zasądza od pozwanego K. R. na rzecz powoda J. G. 1 136 ( jeden tysiąc sto trzydzieści sześć ) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I Ca 296/21 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 7 kwietnia 2021 r. wydanym w sprawie I C 697/18 z powództwa J. G. przeciwko K. R. o zapłatę oddalono powództwo (pkt 1.), przy zasądzeniu od powoda na rzecz pozwanego 4.617,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, w tym 3.600 zł kosztów zastępstwa prawnego (pkt. 2.). Obciążono również i nakazano pobrać od powoda J. G. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wieluniu kwotę 5.882,46 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych w postaci wydatków (pkt 3.) Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski, których istotne elementy przedstawiają się następująco: Powód prowadzi działalność gospodarczą polegającą m. in. na tynkowaniu budynków i wykonywaniu ich elewacji zewnętrznych. We wrześniu 2016 roku, na podstawie ustnie zawartej umowy z pozwanym, powód zobowiązał się wykonać ocieplenie i otynkowanie należących do K. R. budynków mieszkalnego i gospodarczego (będących jeszcze w budowie) położonych w miejscowości K. woj. (...) za wynagrodzeniem wynoszącym 43 zł netto za 1 m kw. powierzchni. Prace były wykonywane od końca listopada 2016 roku do połowy kwietnia 2017 roku. (...) do wykonania umowy w większości zapewnił pozwany, w tym tynk cienkowarstwowy. W tym samym czasie na terenie nieruchomości były równocześnie prowadzone prace wykończeniowe wykonywane przez inne firmy budowlane. Po zakończeniu prac dokonano końcowego obmiaru, z którego wynikało, że prace obejmowały 553,03 m 2 powierzchni. Wobec tego, że powód przy wykonywaniu zleconych prac zazwyczaj sam decyduje, z materiałów jakich producentów będzie korzystał, a w tym przypadku to pozwany miał zapewnić tynk, postanowiono wykonać próbę kładzenia tego tynku. Próba ta zakończyła się wynikiem pozytywnym. Strony nie miały do niej zastrzeżeń. Po zejściu z budowy powód zwlekał z wystawieniem faktury za wykonane prace, gdyż między stronami była prowadzona obszerna korespondencja, w tym za pośrednictwem poczty elektronicznej związana z zarzutami pozwanego odnośnie wad stwierdzonych przy wykonanych przez powoda pracach. Dotyczyły one przede wszystkim przetarcia i niedotarcia tynku, niewłaściwego zakończenia tynku przy fundamencie oraz szkód spowodowanych zabrudzeniem elementów okien. W treści tych pism pozwany domagał się dokończenia przez powoda prac oraz usunięcia stwierdzonych wad. Powoływał się przy tym na oświadczenie producenta tynku Firmy (...) z 19 maja 2017 r. odmawiającego uznania reklamacji zakupionego tynku, która to firma wskazywała na błędy wykonawcze podczas nakładania tynku. Wskazał również na prywatną opinię techniczną z lipca 2017 roku sporządzoną przez inż. D. N. , stwierdzającą błędy wykonawcze powoda – technologiczne i estetyczne. W związku z tym strony spotkały się na miejscu w lipcu 2017 roku, w trakcie tego spotkania był obecny S. K. wykonujący na zlecenie pozwanego prace dekarskie. Wobec tego, że strony nie doszły do porozumienia, powód 16 października 2017 r. wystawił pozwanemu fakturę VAT nr (...) na kwotę 13.649,76 zł za wykonane prace, po uwzględnieniu wypłaconej mu wcześniej zaliczki w wysokości 15.600 zł. Pozwany dwukrotnie odesłał wystawioną fakturę i odmówił zapłaty powołując się na niedokończenie zleconych prac i stwierdzone wady. Zamysłem inwestorów, tj. pozwanego i jego żony B. R. było to, aby ocieplenie ścian budynku zostało połączone z ociepleniem ściany fundamentowej, przez co tynk miał zejść poniżej linii podłoża i wszystko to miało być następnie zakryte kostką. Tynk na ścianie powinien być wykonany (zejść) poniżej izolacji poziomej lecz nie określono jego dokładnej wysokości poniżej tej izolacji. Powód jako wykonawca przystał na takie rozwiązanie. Zakres robót między stronami obejmował montaż ocieplenia wraz z pokryciem tynkiem cienkowarstwowym. Prace praktycznie zostały wykonane w całości w zakresie umownym, lecz wymagają prac poprawkowych. Jeśli chodzi o elewację budynku mieszkalnego, to prace zostały wykonane w ten sposób, że ocieplenie zostało zamocowane do poziomu izolacji poziomej nie obejmując ściany fundamentowej. W tych warunkach tynk, zgodnie ze sztuką budowlaną, powinien kończyć się także przy dolnej krawędzi na poziomie izolacji poziomej. Tymczasem wykonano tynk na ociepleniu, przekraczając linię dolną ocieplenia średnio o 10-15 cm bez oznaczenia dylatacji poziomej. Jeśli tynk powinien dotyczyć powierzchni ocieplenia powyżej izolacji poziomej fundamentu, powinien być w tym miejscu zakończony. W celu wyrównania przebiegu linii jego zakończenia, wskazane jest wykonanie szczeliny dylatacyjnej poprzez nacięcie tynku z zamocowaniem listwy dylatacyjnej (ponieważ nie użyto listwy startowej). Brak wykończenia tynku na cokole w sposób wyżej opisany, niepełne wykończenie siatki zbrojeniowej tynkiem cienkowarstwowym jest wadą istotną, ponieważ nie wykonanie robót naprawczych będzie skutkowało destrukcją istniejącego tynku cienkowarstwowego oraz możliwością odspajania się ocieplenia (płyt styropianowych) od podłoża, co będzie skutkowało powstaniem zawilgoceń w ścianach i zmniejszeniem izolacji cieplnej budynku. Listwę startową stosuje się powszechnie, ale nie jest ona wymagana. Większość wykonawców stosuje listwę startową, gdyż jest to ułatwienie. Ujawnione nierówności tynku zewnętrznego przekraczające dopuszczalne odchylenia normowe + 4 mm stanowią wadę wykonawczą. Stwierdza się również zabrudzenia powierzchni stolarki – konieczność umycia ram okiennych i pozostałości folii oraz zwichrowanie słupa – naprawa ścian bocznych przy średnim pogrubieniu tynku o 2 cm (0-4 cm). Wprawdzie odchylenia powierzchni ścian słupa powodujące zawichrowanie ścian mogą być wynikiem pierwotnego wadliwego sposobu prac szalunkowych przy wylewaniu słupa, niemniej powód zobowiązał się w ramach umowy z pozwanym wyprowadzić powierzchnię i położyć tynk dekoracyjny, czego w odniesieniu tegoż słupa nie wykonał. W przypadku pogrubienia tynku na części powierzchni może zaistnieć różnica w barwie tynku pomiędzy powierzchnią naprawianą a pierwotnie wykonaną. W celu eliminacji tego zjawiska i uzyskania jednakowej barwy tynku można pokryć wszystkie powierzchnie elewacji natryskiem farbą silikonową. Uchybienia w wykonaniu robót stwierdza się także w budynku garażowym w zakresie zabrudzenia tynkiem powierzchni zewnętrznych murłat i płatwi kalenicowych oraz zabrudzenia deski okapowej. Zabrudzenia te są widoczne na pierwszy rzut oka i uniemożliwiają konserwację drewna. Udział procentowy prac związanych z kosztem robót uzupełniających w stosunku do całości umowy obejmującej tylko robociznę wynosi 34,5%. Koszt wykonania wszystkich robót poprawkowych wraz z materiałem ustalony według cen aktualnych wynosi 19.674,17 zł. Zabrudzenie deski okapowej (koszt czyszczenia 4.972,99 zł) przy uwzględnieniu istniejącego wykończenia dolnej krawędzi deski okapowej z okapem lakierowanym kątownikiem metalowym pozostaje bez wpływu na walory użytkowe i estetyczne budynku. W tak ustalonym stanie faktów Sąd Rejonowy przede wszystkim uznał, że między stronami doszło do zawarcia umowy o dzieło. Zauważył także, iż obrona pozwanego przed roszczeniami powoda opierała się na dwóch reżimach odpowiedzialności przyjmującego zamówienie za wady dzieła, czyli realizacji roszczeń z rękojmi i odpowiedzialności odszkodowawczej. Sąd pierwszej instancji skonstatował, iż „bardziej adekwatny i dalej idący jest reżim odpowiedzialności odszkodowawczej objęty zarzutem potrącenia”. Przyjął więc, że wobec podniesienia w procesie zarzutu potrącenia na kwotę przewyższającą kwotę dochodzonego roszczenia, doszło do umorzenia długu powoda względem potrącającego pozwanego, co musiało skutkować oddaleniem powództwa w całości. Apelację od tego orzeczenia wywiódł pełnomocnik powoda, zaskarżając je w całości. Orzeczeniu temu zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie osobowego materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków w osobach J. G. (syna powoda), M. G. , K. B. , S. G. , G. O. , S. K. , skutkującą nieprawidłowym uznaniem, że wykonane przez powoda prace polegające na wykończeniu elewacji zewnętrznej budynków należących do pozwanego K. R. zostały wykonane niezgodnie ze sztuką budowlaną; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentów, skutkującą nieprawidłowym uznaniem, że powód zwlekał z rozliczeniem wykonanych przez siebie prac w sytuacji, gdy pierwsza częściowa faktura została przez niego wystawiona w dniu 19 kwietnia 2017 roku na kwotę 3890 zł brutto; 3. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez pominięcie przez Sąd I instancji dokumentacji fotograficznej wykonywanej w toku prac przez powoda, a kilkukrotnie załączanej w toku postępowania dowodowego, a z której to wynikały wnioski doniosłe dla rozstrzygnięcia w sprawie; 4. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w postaci opinii (podstawowych oraz uzupełniających) biegłych J. K. oraz J. O. (1) , skutkującej nieprawidłowym ustaleniem, że powód wykonał prace na nieruchomości pozwanego niezgodnie ze sztuką budowlaną oraz że między stwierdzonymi uchybieniami a zachowaniem powoda istnieje związek przyczynowy, co skutkowało bezzasadnym przyjęciem, że dzieło powoda obarczone jest wadami, w tym takimi, które mają walor wady istotnej; 5. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 207 § 6 k.p.c , 217 § 1, 2, 3, art. 227 k.p.c. oraz art. 299 k.p.c. mające wpływ na treść orzeczenia, a polegające na bezzasadnym oddaleniu przez Sąd I instancji postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2021 roku wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron w sytuacji, gdy został zgłoszony w piśmie inicjującym postępowanie, a nadto był - przy braku umowy pisemnej między stronami – dowodem; 6. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 498 k.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że podniesiony przez pozwanego zarzut potrącenia jest skuteczny w sytuacji, gdy po pierwsze uznać go należy za spóźniony, a po drugie zaś - prawidłowe ustalenie stanu faktycznego winno doprowadzić Sąd do konkluzji, że brak jest warunków do odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie powoda, a tym samym, że między stronami istnieją wierzytelności nadające się do potrącenia; 7. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 627 k.c , 628 k.c. i 638 § 1 k.c. poprzez ich nieprawidłowe niezastosowanie w sytuacji, gdy dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie winno prowadzić do jednoznacznego wniosku, że powód wykonał swoje prace zgodnie ze sztuką budowlaną a stwierdzone nieprawidłowości nie mają związku z podejmowanymi przez niego działaniami, co tym samym skutkuje obowiązkiem pozwanego wypłaty powodowi należnego wynagrodzenia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie kwoty 13.649,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 października 2017 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pełnomocnik pozwanego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu. Na etapie postępowania drugoinstancyjnego pełnomocnik pozwanego złożył pismo datowane 22 września 2021 r., w treści którego ponownie podniósł zarzut potrącenia wierzytelności z pozwu z należnym mu odszkodowaniem za nienależyte wykonanie umowy, opierając się na treści dokumentów, których załączył kopie w postaci: wezwania do zapłaty z dnia 7 września 2021r. kwoty 19 674,17 złote z tytułu odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy łączącej strony i zakreślił powodowi termin do 10 września 2021 r. na zapłatę, oświadczenia z 17 września 2021 r. o potrąceniu kwoty należnego odszkodowania z wierzytelnością powoda z tytułu wynagrodzenia dochodzoną pozwem. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 29 września 2021 r. pełnomocnik powoda oponował uwzględnieniu powyższych czynności, wskazując na niedopuszczalną formę konwalidacji bezskutecznego zarzutu potrącenia, nadto podniósł zarzut przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu, choć powody tej oceny częściowo jedynie wynikają z zarzutów apelacji. Gros zarzutów wywiedzionych w apelacji pełnomocnika powoda, obszernie uzasadnianych, tyczy się kwestii błędów na etapie ustalenia przez Sąd I instancji stanu faktycznego, odnoszącego się do sposobu i prawidłowości czy też nieprawidłowości wykonanych przez stronę powodową prac. Tak podnoszone okoliczności koncentrują się w wywiedzionej apelacji wokół zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd II instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd Rejonowy, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone w art. 233 § 1 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych (por. przykładowo postanowienie z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r. Nr 5, poz. 33, postanowienie z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r. Nr 7-8, poz. 139). Sąd Okręgowy podziela ustalenia Sądu Rejonowego i uznaje je za własne w zakresie wykonanych na nieruchomości pozwanego prac, a także dokonanej kwalifikacji prawnej łączącego strony stosunku obligacyjnego jako umowy o dzieło i jakości jego wykonania. W tym względzie nie sposób doszukać się okoliczności osłabiających wiarygodność wniosków płynących z wydanych w sprawie opinii biegłych J. K. i J. O. (1) . W ocenie Sądu opinie sporządzone zostały w sposób jasny, rzeczowy i przejrzysty. Biegli wskazali, na czym opierali się wydając swoje opinie, z jakich korzystali źródeł i jaką posłużyli się metodologią. W sposób zrozumiały przedstawili wnioski oraz w jaki sposób do nich doszli. Sąd nie miał też wątpliwości co do tego, że biegli posiadają kompetencje i doświadczenie potrzebne do wydania opinii w sprawie. W konsekwencji to właśnie opinie biegłych – szczególnie „nowsza” opinia biegłego J. O. (1) , stała się dla Sądu podstawą przy szacowaniu należnych powodowi kwot podczas określania zakresu zmiany zaskarżonego wyroku. Przedstawione zarzuty odnoszące się do opinii biegłych w ocenie Sądu Okręgowego nie wskazują na uchybienie zasadom wynikającym z treści art. 233 § 1 k.p.c. , lecz prezentują własne zapatrywania stron co do opiniowanych kwestii. Zapatrywania te mają wskazywać na wykonanie robót zgodnie ze sztuką budowlaną, podczas gdy zgoła co innego wynika z powołanych opinii. Okoliczność zaś, że powód zwlekał z wystawieniem faktury za wykonane prace nie ma w kontekście powyższego żadnego znaczenia, gdyż – co ustalono – w tym czasie były prowadzone między stronami rozmowy. Nie sposób również uznać za zasadny zarzut odnoszący się do pominięcia przez Sąd I instancji dokumentacji fotograficznej, co do której przez całość trwania postępowania Sąd miał dostęp, podobnie jak opiniujący w sprawie biegły. W kontekście naruszeń przepisów prawa procesowego skutkujących błędnymi ustaleniami faktycznymi, za niezasadny należało uznać również zarzut dotyczący oddalenia wniosku dowodowego z przesłuchania stron procesu. Sąd bowiem nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron. Chociaż praktyka orzecznicza w tym względzie prezentuje się różnie, dowód z przesłuchania w charakterze strony ma jedynie charakter uzupełniający, nie jest on obligatoryjny (Wyrok SA w Warszawie z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. VI ACa 1979/16) . Nie należy zatem dopuszczać dowodu z przesłuchania stron, jeżeli sąd za pomocą innych środków dowodowych wyrobi sobie przekonanie co do stanu faktycznego i zgłoszonych przez strony żądań. Tym samym, mając na względzie jedynie pomocniczy charakter tego środka dowodowego oraz okoliczność, że w niniejszym procesie istotne okoliczności zostały w sposób wyczerpujący udowodnione w drodze innych dowodów, zarzut skarżącego w tym względzie jawi się jako bezzasadny. Niezależnie od niewadliwości wyżej powołanego stanu faktycznego, Sąd Okręgowy priorytetowo rozważał kwestię dotyczącą dopuszczalności potrącenia w niniejszej w sprawie, która to kwestia była przedmiotem jednego z zarzutów apelacyjnych. Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. , gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (§ 2). Do potrącenia nie dochodzi jednak automatycznie, przez to, że istnieją dwie wzajemne wierzytelności, nadające się do potrącenia, ale konieczne jest oświadczenie, że korzysta się z tego prawa. Złożenie oświadczenia w tym przedmiocie stanowi realizację uprawnienia kształtującego. Skutkiem tej czynności jest wygaśnięcie wierzytelności obu stron do wysokości wierzytelności niższej z mocą wsteczną, tj. z chwilą, kiedy potrącenie stało się możliwe (Wyrok SA w Gdańsku z 21.08.2020 r., sygn. I Aga 29/20, LEX nr 3159935). Zgłoszenie zarzutu potrącenia stanowi procesową formę wykonania prawa podmiotowego, opartego o wyżej powołaną normę wynikającą z art. 498 § 1 k.c. , mającego charakter kształtujący sytuację prawną obu stron wierzytelności prowadzącą do umorzenia przeciwstawnych wierzytelności, przy czym może on być zgłoszony również w postępowaniu drugoinstancyjnym. Niemniej jednak – co szczególnie istotne w kontekście niniejszej sprawy - obie te wierzytelności muszą być wymagalne. Wymagalność wierzytelności przedstawionej do potrącenia musi istnieć w czasie złożenia oświadczenia o potrąceniu i dotarcia jego treści do wiadomości dłużnika wierzytelności. Nie wywołuje żadnego skutku złożenie oświadczenia o potrąceniu niewymagalnej wierzytelności. Oznacza to, że potrącający powinien złożyć oświadczenie po ziszczeniu się tej przesłanki, a jeśli dokonał tego we wcześniejszym czasie musi złożyć ponowne oświadczenie. Nie ma podstaw do przyjęcia, że mogłoby dojść do obejścia wymagania istnienia przesłanki przesądzającej o zdatności oświadczenia do umorzenia obu wierzytelności (tj. wymagalności) przez złożenie zarzutu potrącenia w dowolnym czasie. Co więcej, możliwość konwalidowania oświadczenia o potrąceniu niewymagalnej wierzytelności, jako jednostronnej czynności prawnej, jest wyłączona. Samo przedstawienie wierzytelności do potrącenia nie zawiera w sobie jednocześnie elementu wezwania dłużnika do zapłaty, gdyż zastosowanie takiego swoistego "skrótu" prawnego nie znajduje usprawiedliwienia w ustawie. Niespornym było w przedmiotowej sprawie, że procesowy zarzut potrącenia został po raz pierwszy zgłoszony w toku procesu przez pełnomocnika pozwanego do protokołu rozprawy w dniu 19 czerwca 2019 r. i to bez wskazania wysokości wierzytelności potrącanej. Doprecyzowano tę wielkość następnie w kwocie 26 473,26 zł na rozprawie 8 lipca 2020 r. Do tego czasu pozwany nie wzywał powoda do zapłaty odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, opartego na gruncie art. 471 k.c. , a tym bardziej nie składał mu oświadczenia o potrąceniu, które winno poprzedzać procesowy zarzut w tym względzie. Dopiero na etapie postępowania przed sądem drugiej instancji powód wezwał pozwanego do zapłaty (k. 486) kwoty 19.674,17 zł i po upływie wyznaczonego terminu złożył oświadczenie o potrąceniu tegoż odszkodowania z datą 17 września 2021 r. (k. 490). W tej jednak konfiguracji dokonanych czynności należy zgodzić się z podniesionym przez stronę powodową zarzutem przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Zgodnie bowiem z art. 646 k.c. roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane - od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane. Wobec ustalenia, że powód zakończył pracę na budowie pozwanego najpóźniej w połowie kwietnia 2017 r., a następnie trwały jeszcze negocjacje co do prac poprawkowych, które ostatecznie zakończyły się z chwilą wystawienia przez powoda faktury na wynagrodzenie z dniem 16 października 2017 r., ta ostatnia data jest tożsama z oddaniem dzieła. To zaś oznacza, że dwuletni termin przedawnienia na dochodzenie odszkodowania upłynął w październiku 2019 r. , a wezwanie do zapłaty skierowane w tej płaszczyźnie do powoda datowano dopiero 7 września 2021 r. Skoro zaś roszczenie o odszkodowanie w dacie pierwotnego podniesienia procesowego zarzutu potrącenia – 19 czerwca 2019 r. – nie miało podstawy materialnoprawnej ( brak oświadczenia o potrąceniu ) i dotyczyło wierzytelności niewymagalnej ( brak uprzedniego wezwania do zapłaty ), błędnie sąd pierwszej instancji uznał za skutecznie podniesiony w procesie zarzut potrącenia i oparł na nim rozstrzygnięcie w sprawie. Tymczasem Sąd Rejonowy rozważając „dwa reżimy odpowiedzialności” uznał za „bardziej adekwatny” i dalej idący właśnie zarzut potrącenia oparty na odpowiedzialności odszkodowawczej. Nie poczynił przy tym żadnych rozważań odnośnie dopuszczalności przyjętej przez pozwanego linii obrony przed dochodzeniem wierzytelności w postaci oświadczenia o obniżeniu ceny w oparciu o art. 560 k.c. z powodu wady oddanego mu przez powoda dzieła. Zgodnie zaś z treścią art. 638 k.c. do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Tymczasem zgodnie z art. 560 § 1 k.c. jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Pismem z dnia 13 kwietnia 2018 r. (k. 40) pozwany złożył powodowi oświadczenie o obniżeniu ceny w związku z wadami wykonanej elewacji budynku. Obniżenie to oszacował na kwotę 14.360 zł, mającą stanowić różnicę pomiędzy wynagrodzeniem za wykonanie prac zgodnie z umową i niewadliwie, a wynagrodzeniem za prace, które charakteryzują się wskazywaną powodowi wadliwością. Zgodnie z treścią art. 568 § 3 k.c. w związku z § 2 tego unormowania bieg rocznego terminu do złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny rozpoczyna się z chwilą bezskutecznego upływu terminu do usunięcia wad. Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowym stanie faktycznym jako tożsame w upływem terminu na usunięcie wadliwości, zgłaszanej przez inwestora należy przyjąć zakończenie trwających między stronami bezskutecznych negocjacji o wykonanie poprawek, zakończonych wystawieniem przez wykonawcę faktury na należne mu wynagrodzenie, co nastąpiło z datą 16 października 2017 r. Oznacza to więc, że zgłoszenie roszczenia obniżenia ceny w piśmie z 13 kwietnia 2018 r. nastąpiło z zachowaniem powyższego terminu. Zgromadzony zaś materiał dowodowy, w szczególności w postaci opinii powołanych w sprawie biegłych pozwala na precyzyjne ustalenie istotnych wad, jakie posiadało wydane pozwanemu dzieło i wbrew opinii sądu pierwszej instancji nie nastręcza większych trudności. Spośród opisanych i oszacowanych przez biegłego J. O. wad, wady takie jak: a) nierówności tynku zewnętrznego przekraczające dopuszczalne odchylenia normowe +4 mm (poz. C3 opinii uzupełniającej biegłego J. O. z dnia 12 października 2020 r.); b) brak położenia tynku zewnętrznego poniżej poziomu izolacji poziomej muru przy gruncie (poz. C5 opinii uzupełniającej biegłego J. O. z dnia 12 października 2020 r.) ; c) zwichrowanie słupa (poz. C6 opinii uzupełniającej biegłego J. O. z dnia 12 października 2020 r.) - mają charakter wad istotnych. Wprawdzie prace na budowie zostały wykonane w całości w umówionym zakresie, lecz wymagają prac poprawkowych, skorzystanie przez pozwanego ze swoich uprawnień z tytułu rękojmi pozwanego było więc prawnie uzasadnione. Należało wszakże dokonać weryfikacji kwoty, co do której obniżenia uprawniony był pozwany. Zgodnie z art. 560 § 3 k.c. obniżona cena powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość rzeczy z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady. W analizowanym reżimie odpowiedzialności z tytułu rękojmi wykonawcy dzieła możliwe było jedynie obniżenie ceny w zakresie wad istotnych, pozostających w granicach umowy stron, a wymienionych wyżej, których wartość oszacowano na łączną kwotę 2.837,17 zł. ( C3-686,55 + C5 – (...) ,24 + C6 – 277,86 = 2 306,65 zł netto x 23% VAT = 2 837,17 zł brutto). Pozostałe uchybienia określane jako C1 – oczyszczenie murłat i płatwi, C2 – oczyszczenie deski okapowej, C4 – zabrudzenie stolarki okiennej – wszystkie tabela k. 367, nie były objęte zakresem prac wynikającym z umowy łączącej strony. Roszczenie w tym zakresie niewątpliwie ma charakter odszkodowania za szkodę zaistniałą przy wykonywaniu dzieła. Jednakże jak wskazano wyżej roszczenie w tej płaszczyźnie, oparte na gruncie art. 471 k.c. jest przedawnione. Zatem J. G. i K. R. umówili się, że za całość poprawnie wykonanych prac (dzieła) pozwany zapłaci powodowi kwotę 27.645,60 zł., jeśli więc wartość wadliwości to 2837,17 złotych brutto, to stanowi 10,26% całej wartości bez wad. Zatem taka proporcja z wartości całego niewadliwego dzieła ( 27 645,60 x 10,26%) to 2 836,43 zł. Wobec powyższego, obniżona wartość dzieła z wadą wynosi 24,809,17 zł (27.645,60 zł - 2.836,43 zł), i w zakresie takiej kwoty pozwany pozostawał dłużnikiem pozwanego z tytułu wiążącej ich umowy o dzieło. Biorąc pod uwagę uiszczoną przez pozwanego zaliczkę w kwocie 15.600,00 zł. pozwanemu została do zapłaty na rzecz powoda kwota 9.209,17 zł. (24.809,17 zł – 15.600,00 zł). W takim właśnie zakresie należało zmodyfikować wyrok Sądu I instancji i zasądzić od pozwanego K. R. na rzecz powoda powyższą kwotę jako należną mu obniżoną cenę wykonanych prac. O odsetkach od niej Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. , zasądzając je zgodnie z żądaniem pozwu od 24 października 2017 r. do dnia zapłaty, albowiem tego dnia wskutek upływu terminu do zapłaty faktury z dnia 16 października 2017 r. roszczenie powoda stało się wymagalne. Z powyższych względów należało zmienić zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c , oddalając zarazem na podstawie art. 385 k.p.c. apelację w pozostałej części. Zmiana wyroku Sądu I instancji skutkowała koniecznością modyfikacji rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Ostatecznie bowiem strona powodowa wygrała sprawę w 67,5%, a zatem w takim zakresie za koszty procesu będzie odpowiedzialna strona pozwana. Powód w procesie poniósł koszty na poziomie 3.917 zł na które składa się wysokość opłaty od pozwu oraz koszty zastępstwa prawnego wraz z opłatą od pełnomocnictwa ustalone w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy. Pozwany zaś poniósł koszty na poziomie 4.617 zł na które to składają się koszty zastępstwa prawnego wraz z opłatą oraz uiszczona przez pozwanego zaliczka w kwocie 1000 zł. Łączne koszty procesu w I instancji wyniosły zatem 8.534 zł. Przyjmując odpowiedzialność pozwanego za wynik sprawy na poziomie 67,5% i odliczając poniesione powstałe po jego stronie koszty, winien on zwrócić powodowi kwotę 1.143,45 zł (5.760,45 zł – 4.617 zł), o czym kierując się dyspozycją z art. 100 k.p.c. orzeczono w punkcie I.3 wyroku. W toku procesu powstały również nieuiszczone koszty sądowe w wysokości 5,882,46 zł. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 k.p.c. , przyjmując wygraną powoda w procesie na poziomie 67,5%, Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wieluniu 3.971 zł tytułem obciążającej go części brakujących wydatków. Kierując się tą samą zasadą, nakazano ściągnąć z zasądzonego na rzecz powoda roszczenia kwotę 1.911,46 zł tytułem poniesionych wydatków – o czym orzeczono odpowiednio w punktach I.4 i I.5 wyroku. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Ponieważ skarżący powód wygrał apelację w 67,5%, w tym zakresie pozwany będzie odpowiedzialny za powstałe w II instancji koszty, na które to składają się: po stronie powoda – 750 zł tytułem opłaty od apelacji oraz 1800 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego; po stronie pozwanego - 1800 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego. Łączne koszty to 4 350 zł, z czego proporcjonalne do zakresu przegranej, pozwanego obciąża 67,5%, tj. 2 936,25 zł. Po odjęciu kwoty poniesionej w postępowaniu apelacyjnym przez pozwanego, winien on zwrócić powodowi kwotę 1.136,25 zł (2.936,25 zł – 1.800 zł). Wysokość kosztów profesjonalnego zastępstwa prawnego po obu stronach Sąd ustalił w oparciu o § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania drugoinstancyjnego orzeczono w punkcie III. wyroku.