I Ca 28/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał apelację uczestniczki E. G. od postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu w sprawie o zasiedzenie. Sąd Rejonowy stwierdził, że B. U. (1) nabyła udział 5/40, a W. U. (1), R. U., W. U. (2), I. U. i P. B. udziały po 3/40 przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2004 roku we współwłasności nieruchomości oznaczonej numerem 186/3. E. G. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 172 kc w zw. z art. 339 kc i art. 340 kc) poprzez błędne przyjęcie samoistnego i ciągłego charakteru posiadania, a także naruszenie przepisów postępowania (art. 233 kpc) i błąd w ustaleniach faktycznych co do zakresu posiadania. Sąd Okręgowy uznał, że posiadanie miało charakter samoistny i ciągły, a przedmiotem zasiedzenia mógł być udział we współwłasności. Jednakże, uwzględniając zarzut dotyczący zakresu posiadania, Sąd Okręgowy zlecił biegłemu geodecie wydzielenie części nieruchomości objętej współposiadaniem (działka nr 186/3 o powierzchni 198 m2). Na tej podstawie zmieniono zaskarżone postanowienie, precyzując udziały w nieruchomości. W pozostałym zakresie postępowanie apelacyjne umorzono, a strony obciążono kosztami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że samoistne posiadanie części nieruchomości, która nie daje się fizycznie wydzielić, może prowadzić do nabycia udziału we współwłasności przez zasiedzenie. Określenie zasad wydzielania części nieruchomości do zasiedzenia i ustalania wysokości udziałów.
Dotyczy specyficznej sytuacji współposiadania części nieruchomości zabudowanej i przyległego terenu, gdzie istnieje współposiadanie przez inne osoby.
Zagadnienia prawne (3)
Czy posiadanie części nieruchomości, która nie daje się fizycznie wydzielić, może prowadzić do nabycia przez zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, współposiadanie nieruchomości zabudowanej może polegać na korzystaniu z określonych pomieszczeń oraz przyległego terenu, a w przypadku niemożliwości fizycznego wydzielenia części nieruchomości, istnieją podstawy do nabycia przez zasiedzenie udziału we współwłasności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli część nieruchomości nie daje się fizycznie wydzielić, samoistne posiadanie jej fragmentu (np. części budynku mieszkalnego i przyległego terenu) może prowadzić do nabycia udziału we współwłasności. Kluczowe jest posiadanie z wolą posiadania dla siebie (animus) i wyłączenie innych osób z korzystania z tej części.
Jak określić zakres nabytych przez zasiedzenie udziałów we współwłasności, gdy posiadanie dotyczyło części nieruchomości, a nie całej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku, gdy posiadanie obejmuje jedynie część nieruchomości dającą się wydzielić, sąd powinien wydzielić tę część i odnieść nabycie do niej, a nie do całej nieruchomości. W braku dowodów przeciwnych, udziały współwłaścicieli domniemuje się jako równe.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, korygując ustalenia Sądu Rejonowego, wskazał na konieczność fizycznego wydzielenia części nieruchomości objętej współposiadaniem, jeśli posiadanie nie obejmowało całości. W tej sprawie wydzielono działkę o powierzchni 198 m2, a następnie określono udziały spadkobierców w tej części.
Czy możliwe jest stwierdzenie zasiedzenia tej samej nieruchomości (lub jej części) przez inny podmiot na ten sam dzień, jeśli wcześniej wydano postanowienie stwierdzające zasiedzenie na ten dzień przez inny podmiot?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalne jest wydanie później postanowienia stwierdzającego nabycie przez zasiedzenie z tym samym dniem własności tej samej nieruchomości (lub jej części) przez inny podmiot. Możliwe jest natomiast wydanie postanowienia stwierdzającego zasiedzenie sekwencyjne, tj. występujące już po dacie oznaczonej w pierwszym z postanowień.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy nie mógł stwierdzić zasiedzenia na rzecz S. i E. małżonków U. z dniem 1 stycznia 1967 r., ponieważ wcześniej (choć nie zostało to wprost wskazane w uzasadnieniu, ale wynika z kontekstu) mogło dojść do innego rozstrzygnięcia dotyczącego tej nieruchomości na ten sam dzień. Bieg terminu zasiedzenia rozpoczął się dopiero w dniu 1 stycznia 1974 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. U. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. U. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| I. U. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| R. U. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| W. U. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. U. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E. G. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| S. U. | osoba_fizyczna | współposiadacz (nieżyjący) |
| E. U. | osoba_fizyczna | współposiadacz (nieżyjąca) |
| J. U. | osoba_fizyczna | posiadacz (nieżyjący) |
| S. i L. małżonkowie F. | inne | sprzedawcy |
| S. i M. małżonkowie S. (2) | inne | poprzedni właściciele/posiadacze |
| S. i E. małżonkowie U. | inne | poprzedni posiadacze samoistni |
| L. J. | osoba_fizyczna | poprzedni posiadacz samoistny |
| M. J. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (spadkobierca) |
| M. J. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (spadkobierca) |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Dotyczy nabycia własności przez zasiedzenie. Sąd uznał, że posiadanie miało charakter samoistny i ciągły, prowadząc do nabycia udziału we współwłasności.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany orzeczenia przez sąd drugiej instancji. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie na podstawie tego przepisu.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy umorzenia postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie apelacyjne w pozostałym zakresie na podstawie tego przepisu.
k.p.c. art. 520
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach, w których nie zachodzi naruszenie interesów stron. Sąd obciążył strony kosztami postępowania apelacyjnego po połowie.
Pomocnicze
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Dotyczy domniemania samoistnego posiadania. Sąd uznał, że posiadanie wnioskodawców i uczestników miało charakter samoistny.
k.c. art. 340
Kodeks cywilny
Dotyczy domniemania ciągłości posiadania. Sąd uznał, że posiadanie uczestników miało charakter ciągły.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów. Apelująca zarzuciła naruszenie tej zasady, jednak sąd apelacyjny nie uznał tego zarzutu za zasadny w odniesieniu do ustaleń faktycznych dotyczących charakteru posiadania.
k.p.c. art. 13
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym. W tym przypadku odnosi się do stosowania przepisów k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania przed sądem drugiej instancji. W tym przypadku odnosi się do stosowania przepisów k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie części nieruchomości zabudowanej wraz z przyległym terenem, z wyłączeniem innych osób, prowadzi do nabycia udziału we współwłasności przez zasiedzenie. • Nawet jeśli część nieruchomości nie daje się fizycznie wydzielić, możliwe jest nabycie przez zasiedzenie udziału we współwłasności. • Zakres posiadania przez rodzinę U. i E. G. był nierówny, co wymagało wydzielenia konkretnej części nieruchomości do zasiedzenia.
Odrzucone argumenty
Posiadanie uczestników postępowania nie miało charakteru samoistnego i ciągłego (zarzut apelującej E. G.). • Niewłaściwe ustalenie zakresu posiadania przez Sąd Rejonowy (zarzut apelującej E. G.).
Godne uwagi sformułowania
współposiadanie nieruchomości zabudowanej może polegać również na korzystaniu z określonych pomieszczeń oraz przyległego terenu • przedmiotem nabycia własności w drodze zasiedzenia jest udział w tej nieruchomości • istnieje domniemanie, że udziały współwłaścicieli są równe, chyba że z okoliczności sprawy [...] wynika co innego • niedopuszczalne jest wydanie później postanowienia stwierdzającego nabycie przez zasiedzenie z tym samym dniem własności tej samej nieruchomości (lub jej części) przez inny podmiot
Skład orzekający
Barbara Bojakowska
przewodniczący
Iwona Podwójniak
sędzia
Joanna Składowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że samoistne posiadanie części nieruchomości, która nie daje się fizycznie wydzielić, może prowadzić do nabycia udziału we współwłasności przez zasiedzenie. Określenie zasad wydzielania części nieruchomości do zasiedzenia i ustalania wysokości udziałów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współposiadania części nieruchomości zabudowanej i przyległego terenu, gdzie istnieje współposiadanie przez inne osoby.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zasiedzenia, które jest często pojawiającym się zagadnieniem w praktyce prawniczej, a orzeczenie precyzuje zasady dotyczące nabywania udziałów we współwłasności w specyficznych okolicznościach.
“Zasiedzenie udziału we współwłasności: jak sąd ustala granice posiadania?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.