Orzeczenie · 2017-11-24

I Ca 265/17

Sąd
Sąd Okręgowy w Ostrołęce
Miejsce
Ostrołęka
Data
2017-11-24
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
zachowekwydziedziczenietestamentspadekobowiązki rodzinnesąd okręgowyapelacjakodeks cywilny

Sprawa dotyczyła roszczeń o zachowek po śmierci S. W. Sąd Rejonowy w Wyszkowie zasądził od pozwanego H. W. na rzecz powódki K. W. kwotę 45520 zł tytułem zachowku, uznając, że wydziedziczenie powódki przez spadkodawcę w testamencie było nieskuteczne. Spadkodawca wydziedziczył żonę, wskazując jako przyczynę jej wyprowadzkę z domu w trakcie jego ciężkiej choroby. Sąd Rejonowy uznał, że zachowanie powódki nie nosiło znamion uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych, co jest wymogiem z art. 1008 pkt 3 KC. Sąd podkreślił, że powódka wróciła do męża i opiekowała się nim do śmierci, a okres jej nieobecności nie był wystarczająco długi ani uporczywy, aby uzasadnić wydziedziczenie. Pozwany złożył apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu błędy w ocenie dowodów i sprzeczności w zeznaniach powódki. Sąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Okręgowy podkreślił, że ocena Sądu Rejonowego opierała się na całokształcie materiału dowodowego, a zarzucane sprzeczności dotyczyły drugorzędnych okoliczności. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że opuszczenie domu przez powódkę nie miało cech długotrwałości i wielokrotności, co wykluczało uznanie go za uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych w rozumieniu art. 1008 pkt 3 KC. Sąd zwrócił uwagę, że powódka wróciła do męża i opiekowała się nim, a okres jej nieobecności był zbyt krótki, aby mówić o uporczywości, zwłaszcza w kontekście trudnych relacji małżeńskich i choroby spadkodawcy. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego i zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wydziedziczenia z art. 1008 pkt 3 KC, zwłaszcza w kontekście przemocy domowej i choroby spadkodawcy.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o wydziedziczenie jest oceniana indywidualnie na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opuszczenie domu przez żonę w trakcie ciężkiej choroby męża, nawet jeśli było spowodowane jego agresją i alkoholizmem, stanowi podstawę do jej wydziedziczenia przez spadkodawcę na podstawie art. 1008 pkt 3 KC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opuszczenie domu przez żonę w trakcie ciężkiej choroby męża, jeśli nie nosi znamion uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych (długotrwałość, wielokrotność, zła wola), nie stanowi podstawy do wydziedziczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okres nieobecności powódki (3 tygodnie) nie był wystarczająco długi ani uporczywy, aby uzasadnić wydziedziczenie. Podkreślono, że powódka wróciła do męża i opiekowała się nim do śmierci, a jej wcześniejsze wyjście z domu było reakcją na awantury i agresję męża, co wyłącza przypisanie jej złej woli.

Czy sąd drugiej instancji może zmienić ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji oparte na ocenie dowodów, jeśli apelacja zarzuca jedynie naruszenie przepisów postępowania dotyczących tej oceny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzuty apelacji dotyczące oceny dowodów są nieuzasadnione, sąd drugiej instancji nie powinien zmieniać ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji dotyczące błędnej oceny dowodów za nieuzasadnione, wskazując, że Sąd Rejonowy oparł się na całokształcie materiału dowodowego, a zarzucane sprzeczności dotyczyły drugorzędnych okoliczności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powódka

Strony

NazwaTypRola
K. W. (1)osoba_fizycznapowódka
H. W. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 1008 § pkt 3

Kodeks cywilny

Wydziedziczenie jest dopuszczalne tylko z przyczyn wskazanych w tym przepisie, które muszą mieć obiektywny charakter. Wymagana jest uporczywość w niedopełnianiu obowiązków rodzinnych, charakteryzująca się długotrwałością, wielokrotnością i złą wolą.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opuszczenie domu przez powódkę nie miało charakteru uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych. • Powódka wróciła do męża i opiekowała się nim do śmierci. • Wcześniejsze wyjście powódki z domu było reakcją na agresję męża i jego chorobę alkoholową, co wyłącza przypisanie jej złej woli. • Okres nieobecności powódki był zbyt krótki, aby mówić o uporczywości. • Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Opuszczenie domu przez powódkę na okres 3 miesięcy stanowiło uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych. • Zeznania powódki były sprzeczne i niewiarygodne. • Sąd Rejonowy naruszył przepisy postępowania dotyczące oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

uporczywość w rozumieniu tego przepisu cechują m. in. długotrwałość i wielokrotność postępowań negatywnych. • trudno zaś czynić zarzut ofierze przemocy domowej uciekającej z domu, że nie dopełniła obowiązków rodzinnych. • Być może nieco na wyrost, jednak zwrócić należy uwagę, że był to ostatni z argumentów przytoczonych przez Sąd dla uzasadnienia stanowiska, że nie istniały przyczyny wydziedziczenia... • Istotą sporu w tej sprawie było jednak istnienie ustawowych przesłanek wydziedziczenia. Tu zaś spadkodawca jest ograniczony. • trzy tygodnie to okres zdecydowanie za krótki, by mówić o uporczywości w tym konkretnym przypadku

Skład orzekający

Monika Strzyżewska

przewodniczący

Rafał Chrzczonowski

sprawozdawca

Marta Truszkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wydziedziczenia z art. 1008 pkt 3 KC, zwłaszcza w kontekście przemocy domowej i choroby spadkodawcy."

Ograniczenia: Każda sprawa o wydziedziczenie jest oceniana indywidualnie na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia przesłanki wydziedziczenia, biorąc pod uwagę kontekst relacji rodzinnych, przemoc domową i chorobę. Jest to ciekawy przykład zastosowania prawa spadkowego w trudnych sytuacjach życiowych.

Czy żona uciekająca przed przemocą męża może zostać wydziedziczona? Sąd rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 45 520 PLN

zachowek: 45 520 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst