I CA 254/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń K. Ś. przeciwko J. P. o zadośćuczynienie i odszkodowanie w związku z pogryzieniem przez psa w dniu 18 lipca 2012 r. Powódka dochodziła kwot z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę, zwrotu kosztów zniszczonej odzieży, zakupu leków oraz przejazdu do placówek medycznych. Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli, sygn. akt I C 147/14, zasądził od pozwanego na rzecz powódki 4.000 zł zadośćuczynienia, 65 zł odszkodowania za leki oraz koszty procesu, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd Rejonowy oparł odpowiedzialność pozwanego na art. 431 § 1 k.c., uznając, że pozwany, mimo iż nie był właścicielem psa, sprawował nad nim trwałą opiekę przez około cztery miesiące po tym, jak właściciel R. J. porzucił zwierzę na jego posesji. Pozwany apelował od tego wyroku, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 431 § 1 k.c.) i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Twierdził, że nie był właścicielem ani opiekunem psa, a jedynie ulitował się nad porzuconym zwierzęciem, a właściciel powinien być pozwanym. Sąd Okręgowy w Sieradzu, sygn. akt I Ca 254/15, oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego, uznając, że pozwany, zapewniając psu schronienie, wyżywienie i opiekę przez dłuższy czas, sprawował nad nim faktyczne władztwo, co uzasadnia jego odpowiedzialność na podstawie art. 431 § 1 k.c. Sąd podkreślił, że pozwany nie wykazał braku winy w nadzorze, a jego działania, w tym brak powiadomienia schroniska czy policji o porzuconym zwierzęciu, dodatkowo potwierdzały jego rolę jako osoby chowającej psa. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 5 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c., uznając ocenę dowodów przez Sąd Rejonowy za prawidłową. Sąd Okręgowy uznał również, że zasądzone zadośćuczynienie i odszkodowanie są odpowiednie do doznanej krzywdy i poniesionych kosztów. Ostatecznie, apelacja pozwanego została oddalona, a pozwany został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu faktycznego władztwa nad zwierzęciem uzasadniającego odpowiedzialność na podstawie art. 431 § 1 k.c., nawet gdy osoba ta nie jest właścicielem zwierzęcia, a także interpretacja art. 5 k.c. w kontekście odpowiedzialności deliktowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym pozwany przejął opiekę nad porzuconym psem. Interpretacja art. 5 k.c. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba, która faktycznie sprawuje pieczę nad porzuconym psem, mimo braku tytułu własności, ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez to zwierzę na podstawie art. 431 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba, która przez dłuższy czas sprawuje faktyczną pieczę nad zwierzęciem, dostarcza mu schronienia i utrzymania, jest uważana za chowającą zwierzę w rozumieniu art. 431 § 1 k.c. i ponosi odpowiedzialność za szkody przez nie wyrządzone, chyba że wykaże brak winy w nadzorze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany, który przez cztery miesiące karmił porzuconego psa, zapewniał mu schronienie i pozwalał na przebywanie na swojej posesji, sprawował nad nim trwałą pieczę. Brak było ustaleń co do terminu zakończenia tej opieki, a pozwany nie podjął działań w celu oddania psa właścicielowi lub umieszczenia go w schronisku. Pozwany nie wykazał również braku winy w nadzorze.
Czy zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) mogą stanowić podstawę do oddalenia powództwa o naprawienie szkody, gdy pozwany uważa, że odpowiedzialność powinna obciążać właściciela zwierzęcia, a nie jego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) mają charakter wyjątkowy i nie mogą być stosowane do podważania mocy obowiązującej przepisów prawa ani do usuwania negatywnych następstw niestarannego działania strony. Odmowa ochrony prawnej musi być uzasadniona rażącymi okolicznościami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 5 k.c. nie może być wykorzystywany do uchylania się od odpowiedzialności za szkodę, gdy pozwany uważa, że odpowiedzialność innej osoby jest bardziej uzasadniona. Klauzule generalne mają zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych, a ich stosowanie nie może naruszać zasady praworządności i pewności obrotu prawnego.
Jakie kryteria należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku pogryzienia przez psa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy uwzględniać przede wszystkim rozmiar krzywdy, w tym stopień i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych, nieodwracalność następstw wypadku, wiek poszkodowanego, a także jego sytuację życiową i zawodową.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uwzględnił trwałe następstwa fizyczne (blizny) i psychiczne (lęki, koszmary) doznane przez powódkę, jej wiek (23 lata w chwili zdarzenia) oraz fakt, że blizny są szpecące. Mimo że sąd uznał, iż następstwa psychiczne nie ograniczały istotnie funkcjonowania powódki, przyznał kwotę 4.000 zł jako odpowiednią.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Ś. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. J. | osoba_fizyczna | właściciel psa (nieobecny) |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 431 § § 1
Kodeks cywilny
Osoba, która zwierzę chowa albo się nim posługuje, jest obowiązana do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy było pod jej nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani ona, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy. Odpowiedzialność ta obciąża osobę, która sprawuje faktyczne władztwo nad zwierzęciem, nawet jeśli nie jest jego właścicielem.
Pomocnicze
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe, w razie wzajemnego zniesienia skutków czynności procesowych stron lub z innych uzasadnionych przyczyn, sąd może w orzeczeniu o kosztach znieść je wzajemnie lub postanowić o podziale kosztów.
u.o.z. art. 9a
Ustawa o ochronie zwierząt
Osoba, która napotyka porzuconego psa lub kota, ma obowiązek powiadomić o tym najbliższe schronisko dla zwierząt, straż gminną lub Policję.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany sprawował trwałą pieczę nad psem, zapewniając mu schronienie i wyżywienie przez okres czterech miesięcy. • Pozwany nie wykazał braku winy w nadzorze nad psem. • Pozwany nie podjął działań w celu oddania psa właścicielowi lub umieszczenia go w schronisku. • Szkoda na osobie powódki (fizyczna i psychiczna) uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia. • Koszty zakupu leków były udowodnione i pozostawały w związku przyczynowym ze zdarzeniem.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie był właścicielem psa i nie ponosił odpowiedzialności na podstawie art. 431 § 1 k.c. • Odpowiedzialność powinna obciążać właściciela psa (R. J.), a nie pozwanego. • Zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) powinny prowadzić do oddalenia powództwa. • Ustalenia Sądu Rejonowego są sprzeczne z materiałem dowodowym. • Roszczenie o zwrot kosztów odzieży i przejazdu nie zostało udowodnione.
Godne uwagi sformułowania
Pozwany zaopiekował się psem porzuconym przez jego właściciela. • Przez kilka miesięcy karmił zwierzę, dostarczał mu schronienia, pozwalał by przebywało na terenie jego nieruchomości. • Chowającym zwierzę jest więc ten, kto jest jego posiadaczem, samoistnym lub zależnym, w dobrej lub złej wierze. • Zasady współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy. • Ujemne następstwa niestarannego działania strony, wobec której uprawniony wykonuje swoje prawo, nie mogą być usuwane przez zastosowanie art. 5 k.c.
Skład orzekający
Barbara Bojakowska
przewodniczący
Joanna Składowska
sędzia
Ewa Grzybowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu faktycznego władztwa nad zwierzęciem uzasadniającego odpowiedzialność na podstawie art. 431 § 1 k.c., nawet gdy osoba ta nie jest właścicielem zwierzęcia, a także interpretacja art. 5 k.c. w kontekście odpowiedzialności deliktowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym pozwany przejął opiekę nad porzuconym psem. Interpretacja art. 5 k.c. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta może obciążać osoby, które nie są ich właścicielami, ale sprawują nad nimi faktyczną opiekę. Jest to ciekawy przykład zastosowania przepisów o odpowiedzialności deliktowej w praktyce.
“Czy opiekujesz się porzuconym psem? Możesz odpowiadać za jego pogryzienie!”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
zadośćuczynienie: 4000 PLN
odszkodowanie za leki: 65 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 592,53 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.