I Ca 253/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki B. J. od postanowienia Sądu Rejonowego utrzymującego w mocy wpis hipoteki przymusowej, podkreślając, że sąd wieczystoksięgowy bada stan prawny z chwili złożenia wniosku.
Uczestniczka B. J. zaskarżyła wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości, która została jej przyznana w całości w wyniku podziału majątku. Twierdziła, że wpis prawa własności ma charakter deklaratoryjny i powinien mieć pierwszeństwo przed hipoteką. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując, że sąd wieczystoksięgowy bada stan prawny z chwili złożenia wniosku o wpis, a kolejność wniosków decyduje o pierwszeństwie praw.
Sprawa dotyczyła apelacji uczestniczki B. J. od postanowienia Sądu Rejonowego w Elblągu, które utrzymało w mocy wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność B. J. i W. J. w udziałach po ½. Hipoteka została wpisana na udziale W. J. na zabezpieczenie wierzytelności Skarbu Państwa. B. J. argumentowała, że nieruchomość została jej przyznana w całości w wyniku podziału majątku, a wpis prawa własności ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że powinna mieć pierwszeństwo przed hipoteką. Podkreśliła, że dowiedziała się o prawomocności postanowienia o podziale majątku dopiero po złożeniu wniosku o wpis hipoteki, a jej wniosek o wpis własności wpłynął później. Sąd Rejonowy uznał skargę za niezasadną, powołując się na art. 626^8 § 2 kpc, zgodnie z którym sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dokumentów oraz księgi wieczystej, a także na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 80/09), że sąd związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Podkreślił, że sąd wieczystoksięgowy jest związany stanem rzeczy z chwili złożenia wniosku i kolejnością jego wpływu (art. 626^6 § 1 kpc). Okoliczności ujawnienia prawa własności B. J. po złożeniu wniosku o wpis hipoteki nie miały znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wieczystoksięgowy jest związany stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku o wpis oraz kolejnością wpływu wniosków.
Uzasadnienie
Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Kolejność wniosków decyduje o pierwszeństwie praw. Okoliczności ujawnione w późniejszym wniosku nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości wcześniejszego wpisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Urząd Skarbowy w E.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Urząd Skarbowy w E. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| W. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. J. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania / skarżąca / apelująca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 626^8 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
k.p.c. art. 626^6 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
O kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila wpływu wniosku do właściwego sądu.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 12
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Kolejność wniesienia wniosków o wpis ma decydujące znaczenie dla określenia pierwszeństwa praw ujawnionych w księdze wieczystej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji jako bezzasadnej.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o wpis w księdze wieczystej.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie ma zastosowania w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd wieczystoksięgowy jest związany stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku. Kolejność wpływu wniosków do sądu decyduje o pierwszeństwie praw ujawnionych w księdze wieczystej. Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego jest ograniczony do badania wniosku, dokumentów i księgi.
Odrzucone argumenty
Wpis prawa własności ma charakter deklaratoryjny i powinien mieć pierwszeństwo przed hipoteką, nawet jeśli wniosek o wpis własności wpłynął później. Okoliczności związane z późniejszym ujawnieniem prawa własności powinny być uwzględnione przez sąd wieczystoksięgowy.
Godne uwagi sformułowania
sąd związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku o kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila wpływu wniosku do właściwego sądu Granice kognicji sądu prowadzącego księgę wieczystą nie dopuszczają uwzględnienia okoliczności ujawnionych w kolizyjnym wniosku o wpis oczekującym na rozpoznanie w terminie późniejszym
Skład orzekający
Teresa Zawistowska
przewodniczący
Aleksandra Ratkowska
sędzia-sprawozdawca
Arkadiusz Kuta
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie pierwszeństwa wpisów w księdze wieczystej na podstawie kolejności wpływu wniosków, nawet w przypadku późniejszego ujawnienia prawa własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i ograniczonego zakresu kognicji sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania wieczystoksięgowego dotyczącą pierwszeństwa wpisów, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i osób zarządzających księgami wieczystymi.
“Kolejność wniosków w księdze wieczystej ważniejsza niż prawo własności? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn.akt I Ca 253/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 października 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Teresa Zawistowska Sędziowie: SO Aleksandra Ratkowska (spr.) SO Arkadiusz Kuta po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w E. z udziałem W. J. i B. J. o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej nr (...) na skutek apelacji uczestniczki B. J. od postanowienia Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 6 sierpnia 2013r., Dz.Kw 8792/13 p o s t a n a w i a : oddalić apelację. Sygn.akt I Ca 253/13 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Elblągu postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2013r. utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej numer (...) dokonany w dniu 10 czerwca 2013r. przez referendarza sądowego. W uzasadnieniu wskazano, iż wpis nastąpił w uwzględnieniu wniosku Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. o wpisanie w księdze wieczystej numer (...) prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej współwłasność B. J. i W. J. w udziałach po ½ hipoteki przymusowej na udziale W. J. na zabezpieczenie wierzytelności określonych w decyzji PP (...) -17/11/PŻ z 11 grudnia 2012r., który wpłynął do sądu 17 maja 2013r. Skarżąca ten wpis B. J. wskazała, iż postanowieniem z 28 lutego 2012r. Sąd Rejonowy w Elblągu dokonał podziału majątku wspólnego B. J. i W. J. i nieruchomość opisaną w przedmiotowej księdze wieczystej przyznał w całości na rzecz skarżącej, a Sąd Okręgowy utrzymując to rozstrzygnięcie w mocy stwierdził prawomocność obu orzeczeń w dniu 9 maja 2013r. Tym samym wpis hipoteki zdaniem B. J. narusza jej prawo własności. Sąd Rejonowy stwierdził niezasadność skargi i wskazał na przepis art.626 8 §2 kpc zgodnie z którym rozpoznając wniosek o wpis sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Rozpoznając wniosek o wpis sąd związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku (vide: uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2009r. III CZP 80/09 o mocy zasady prawnej). Zgodnie z kolei z art.626 6 kpc o kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila wpływu wniosku do właściwego sądu. W chwili złożenia wniosku tj. 17 maja 2013r. z treści księgi wieczystej wynikało, że B. J. i W. J. byli w udziałach po ½ części współwłaścicielami zapisanej w niej nieruchomości; stan taki był również aktualny w chwili orzekania o skardze i wiązał on sąd wieczystoksięgowy. Podniesiona przez skarżącą okoliczność, że jest ona wyłączną właścicielką nieruchomości nie została ujawniona w księdze wieczystej, a zawiadomienie o zmianie właściciela wpłynęło do sądu 16 lipca 2013r. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art.518 1 §3 kpc . Uczestniczka B. J. wniosła apelację od tego postanowienia zarzucając, że narusza ono przysługujące skarżącej prawo własności nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Elblągu prowadzi księgę wieczystą nr (...) . A. podniosła, iż w chwili dokonywania zaskarżonego wpisu hipoteki przymusowej przedmiotowa nieruchomość stanowiła już jej własność w całości, gdyż wpis prawa własności w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny). Szeroko uzasadniała okoliczności związane z ujawnieniem tego prawa w księdze wieczystej, podkreślając w szczególności, iż postanowienie Sądu Okręgowego w Elblągu w sprawie o podział majątku ze stwierdzeniem prawomocności otrzymała dopiero w dniu 14 maja 2013r., w związku z czym nawet przy dochowaniu maksimum staranności jej wniosek o wpis prawa własności wpłynąłby do Sądu później i zostałby rozpatrzony później niż wniosek o wpis hipoteki. Podkreśliła, iż obecnie w dziale II księgi wieczystej w dniu 7 sierpnia 2013r. wpisano przysługujące jej wobec przedmiotowej nieruchomości prawo własności. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skarżąca nie stawia zresztą zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu naruszenia prawa, koncentrując się na okolicznościach i przyczynach dla których do ujawnienia przysługującego jej prawa własności nieruchomości doszło dopiero w dniu 7 sierpnia 2013r., zatem po dokonaniu kwestionowanego wpisu hipoteki w dziale IV księgi wieczystej numer (...) . Okoliczności i wywody z tym związane pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z art. 626 8 §2 kpc rozpoznając wniosek o wpis , sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis art.626 6 §1 kpc stanowi natomiast, że o kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila wpływu wniosku do właściwego sądu. Kolejność wniesienia wniosków o wpis ma zatem decydujące znaczenie dla określenia pierwszeństwa praw ujawnionych w księdze wieczystej ( art. 12 u.k.w.h.). Granice kognicji sądu prowadzącego księgę wieczystą ( art. 626 8 § 2 ) nie dopuszczają uwzględnienia okoliczności ujawnionych w kolizyjnym wniosku o wpis oczekującym na rozpoznanie w terminie późniejszym], postanowieniu z dnia 23 października 1996 r., I CKU 13/96 i I CKU 14/96, postanowieniu z dnia 20 marca 1998 r., I CKN 541/97, Lex nr 276406. Decydujące znaczenie dla stwierdzenia prawidłowości zaskarżonego postanowienia należy przy tym przyznać stanowisku Sądu Najwyższego wyrażonemu w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009r., III CZP 80/09 mającej moc zasady prawnej (niepubl., dostępnej na stronie internetowej Sądu Najwyższego) oraz postanowieniu z dnia 22 stycznia 2010r. V CSK 190/09 (lex nr 572209) co do tego, iż sąd rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku i kolejnością jego wpływu. W uzasadnieniu wskazanej uchwały 7 sędziów wskazano, że art.626 8 kpc zawiera pełną regulację przebiegu postępowania wieczystoksięgowego – zarówno postępowania dowodowego jak i podstaw orzekania, wobec czego nie znajduje w postępowaniu wieczystoksięgowym zastosowania przepis art.316§1 kpc . Sąd wieczystoksięgowy nie prowadzi postępowania dowodowego z wyjątkiem dowodu z dokumentów, zatem nie ma odpowiedniego zastosowania art.316§1 kpc , zgodnie z którym sąd wydaje wyrok biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Dokumenty stanowiące podstawę wpisu składane są równocześnie z wnioskiem o wpis, a to oznacza, że w zasadzie podstawą orzekania sądu wieczystoksięgowego jest stan rzeczy z chwili złożenia wniosku. Z tych przyczyn apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na mocy art.385 kpc w zw. z art.13§2 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI