I CA 231/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Okręgowy w Tarnowie dotyczyła dwóch powiązanych postępowań: z jednej strony roszczeń małżonków A. i D. Ł. o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia oraz wydanie materiałów ślubnych (zdjęć i filmu) od spółki (...) Sp. z o.o. w likwidacji, a z drugiej strony roszczenia tej spółki o zapłatę pozostałej części wynagrodzenia. Sąd Rejonowy w Tarnowie zasądził na rzecz małżonków Ł. kwotę 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia i nakazał spółce wydanie materiałów ślubnych, oddalając jednocześnie powództwo spółki o zapłatę. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację spółki, częściowo ją uwzględnił. Zmienił zaskarżony wyrok, nakazując spółce wydanie zdjęć i filmu ślubnego po zapłacie przez powodów solidarnie kwot 250 zł i 2.290 zł. Jednocześnie oddalił apelację spółki w pozostałym zakresie i zniósł wzajemnie koszty postępowania za obie instancje. Sąd Okręgowy uznał, że umowy o dzieło (filmowanie i fotografowanie) zostały wykonane nienależycie w części (brak teledysku z pleneru, brak zdjęć z sesji plenerowej, niewłaściwe wykonanie zdjęć z sesji w pałacu). W związku z tym, stosując przepisy o prawie autorskim i kodeksie cywilnym, obniżył należne wynagrodzenie spółce, uwzględniając częściową niemożliwość świadczenia i prawo zamawiających do obniżenia ceny. Sąd odrzucił roszczenie o zadośćuczynienie, uznając, że prawo do "normalnego i godnego przeżywania ślubu i wesela" nie jest dobrem osobistym w rozumieniu art. 23 k.c., a nadto spółka nie działała bezprawnie, a opóźnienie w wykonaniu części świadczeń wynikało również z postawy powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umowy o dzieło, odpowiedzialności wykonawcy za nienależyte wykonanie, prawa do obniżenia wynagrodzenia w przypadku dzieł z elementami prawa autorskiego, a także kwestia dóbr osobistych w kontekście niewykonania umowy.
Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju umowy (dzieło artystyczne) i może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych typów umów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy opóźnienie w wykonaniu części umowy o dzieło (sesja plenerowa zdjęć i filmu) uzasadnia odstąpienie od umowy lub żądanie zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opóźnienie w wykonaniu części umowy o dzieło nie uzasadnia żądania zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, a jedynie może prowadzić do obniżenia wynagrodzenia lub żądania wykonania pozostałej części świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do "normalnego i godnego przeżywania ślubu i wesela" nie jest dobrem osobistym. Niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o dzieło samo w sobie nie stanowi czynu niedozwolonego. Opóźnienie w wykonaniu części świadczenia uzasadnia żądanie wykonania pozostałej części lub obniżenie wynagrodzenia, a nie zadośćuczynienia.
Czy wykonawca dzieła (filmowanie, fotografia ślubna) ponosi odpowiedzialność za nienależyte wykonanie umowy, jeśli nie zapewnił odpowiednich warunków pogodowych podczas sesji plenerowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonawca ponosi odpowiedzialność za nienależyte wykonanie umowy, jeśli nie dochował należytej staranności, np. nie zapewnił odpowiednich środków technicznych do wykonania sesji w trudnych warunkach pogodowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że od profesjonalisty należy wymagać zapewnienia odpowiednich środków technicznych (np. ciepłego nadmuchu, ochrony przed deszczem) podczas sesji zdjęciowej w późnojesiennej aurze, a także pełnej sprawności psychofizycznej ekipy. Niewywiązanie się z tych wymogów stanowi naruszenie należytej staranności.
W jaki sposób należy obniżyć wynagrodzenie wykonawcy dzieła w przypadku jego częściowego niewykonania lub nienależytego wykonania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie należy obniżyć proporcjonalnie do stopnia niewykonania lub nienależytego wykonania dzieła, uwzględniając koszty poniesione przez wykonawcę i ograniczenie przydatności utworu dla zamawiającego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy obniżył wynagrodzenie o 50% za umowę o fotografowanie i o 30% za umowę o filmowanie, uznając, że powodowie nie udowodnili zasadności dalszej redukcji zaproponowanej przez nich. Obniżka powinna być odpowiednia do stopnia niewykonania, a nie tylko do kwoty wpłaconej zaliczki.
Czy spółka (...) w likwidacji ponosi odpowiedzialność za działania swojego pracownika (S. P.), który zajmował się kompleksowo obsługą klientów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania swojego pracownika, zwłaszcza jeśli został on upoważniony do całościowego zajęcia się klientem, a zarząd nie ograniczył jego uprawnień.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka upoważniła S. P. do całościowego zajęcia się zamawiającymi, co oznacza, że jego działania i zaniechania obciążają spółkę. Brak było podstaw do kierowania klientów do zarządu lub siedziby spółki, a prezes zarządu nie odbierał mu nadanych uprawnień.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| D. Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z o.o. w likwidacji | spółka | pozwany |
| (...) Spółka z o.o. w likwidacji | spółka | powód wzajemny |
| A. Ł. | osoba_fizyczna | pozwany wzajemny |
| D. Ł. | osoba_fizyczna | pozwany wzajemny |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 355 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Należyta staranność profesjonalisty przy wykonywaniu umowy o dzieło.
k.c. art. 491 § § 2 zd. 1
Kodeks cywilny
Prawo do odstąpienia od umowy w przypadku zwłoki dłużnika.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Zasądzenie zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 233 § § 1
Kodeks cywilny
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.c. art. 232
Kodeks cywilny
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Umowa o dzieło.
k.c. art. 488 § § 2
Kodeks cywilny
Zasada jednoczesności świadczeń w umowach wzajemnych (exceptio non adimpleti contractus).
k.c. art. 495 § § 2
Kodeks cywilny
Skutki częściowej niemożliwości świadczenia w umowach wzajemnych.
u.p.a.p. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Definicja utworu.
u.p.a.p. art. 55 § ust. 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Obniżenie wynagrodzenia za utwór z usterkami.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Dobra osobiste człowieka.
Pomocnicze
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o wydanie rzeczy właścicielowi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyte wykonanie umowy o dzieło przez spółkę w zakresie sesji plenerowej (zdjęcia i film). • Opóźnienie w wykonaniu części świadczenia przez spółkę. • Niewłaściwe warunki pogodowe i stan ekipy podczas sesji plenerowej. • Prawo do obniżenia wynagrodzenia z uwagi na częściowe niewykonanie dzieła.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych (brak możliwości normalnego przeżywania ślubu). • Argumenty spółki dotyczące prawidłowego wykonania umowy i braku podstaw do odstąpienia od niej przez powodów. • Roszczenie spółki o pełne wynagrodzenie za wykonane dzieła. • Zarzuty apelacji dotyczące błędnej oceny dowodów przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
"nie sposób oprzeć się wrażeniu, że kwoty te zostały tak wyliczone, by łącznie odpowiadały temu, co małżonkowie Ł. już zapłacili w ramach zaliczki." • "nie można mówić nawet o bezprawiu kontraktowym." • "prawo do normalnego i godnego przeżywania własnego ślubu i wesela" nie stanowi dobra osobistego.
Skład orzekający
Edward Panek
przewodniczący
Mariusz Sadecki
sędzia
Wiesław Grajdura
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umowy o dzieło, odpowiedzialności wykonawcy za nienależyte wykonanie, prawa do obniżenia wynagrodzenia w przypadku dzieł z elementami prawa autorskiego, a także kwestia dóbr osobistych w kontekście niewykonania umowy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju umowy (dzieło artystyczne) i może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych typów umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie warunków umowy o dzieło, zwłaszcza w branży usług artystycznych, oraz jakie mogą być konsekwencje nienależytego wykonania. Pokazuje również, że sądy niechętnie przyznają zadośćuczynienie za "stracone" emocje związane z wydarzeniami życiowymi, jeśli nie ma ku temu wyraźnych podstaw prawnych.
“Niewykonana sesja ślubna: czy można dostać zadośćuczynienie za zepsute wspomnienia?”
Dane finansowe
WPS: 5000 PLN
zapłata za zdjęcia: 250 PLN
zapłata za film: 2290 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.