I Ca 230/14

Sąd Okręgowy w ElbląguElbląg2014-07-28
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
ubezpieczenie OCumowa ubezpieczeniaprzejście własności pojazduwznowienie umowyskładka ubezpieczeniowanowelizacja ustawyprawo procesowe cywilne

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, potwierdzając, że umowa ubezpieczenia OC nie odnowiła się automatycznie po sprzedaży pojazdu, a nowy właściciel nie miał obowiązku jej wypowiadać, aby zapobiec przedłużeniu.

Powód dochodził zapłaty składki ubezpieczeniowej OC od nowego właściciela pojazdu, twierdząc, że umowa zawarta przez poprzedniego właściciela odnowiła się automatycznie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że umowa wygasła z końcem okresu, na jaki została zawarta, a przepisy nie przewidywały automatycznego wznowienia w tej sytuacji. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i podkreślając, że nowelizacja ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wyłączyła możliwość automatycznego odnowienia umowy w przypadku przejścia własności pojazdu, jeśli nowy właściciel jej nie wypowie.

Powód, Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W., domagał się od pozwanego J. A. zapłaty kwoty 564,24 zł z ustawowymi odsetkami, tytułem niezapłaconej składki obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu (OC). Powód twierdził, że zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia, wystawił polisę, a pozwany nie uiścił pełnej składki. Pozwany zaprzeczył zawarciu umowy z powodem. Sąd Rejonowy w Iławie oddalił powództwo, wskazując, że pozwany nabył pojazd od K. K., który miał ubezpieczenie OC zawarte z powodem na okres do 3 listopada 2012 r. Pozwany nie wypowiedział tej umowy. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie było podstawy prawnej do wznowienia umowy ubezpieczenia przez powoda, ponieważ umowa zawarta przez poprzedniego właściciela wygasła z końcem okresu, na jaki została zawarta, a nabywca pojazdu nie miał obowiązku jej wypowiadać, aby zapobiec przedłużeniu. Sąd Okręgowy w Elblągu, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją. Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że stan prawny sprawy kształtują przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w brzmieniu po nowelizacji z 2011 r., która weszła w życie w lutym 2012 r. Zgodnie z przepisami, w przypadku przejścia własności pojazdu, umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta, chyba że nowy właściciel ją wypowie. Przepisów o automatycznym odnowieniu umowy (art. 28) nie stosuje się w takich sytuacjach (art. 31 ust. 1). Sąd Okręgowy podkreślił, że powód dochodził należności z nowej umowy ubezpieczenia, zawartej rzekomo w dniu 20 listopada 2012 r. (polisa nr (...) na pozwanego), a nie z umowy zawartej przez poprzedniego właściciela. Ponieważ umowa zawarta z K. K. wygasła z dniem 3 listopada 2012 r. i nie doszło do jej przedłużenia na kolejny okres, powodowi nie przysługiwała składka ubezpieczeniowa od pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta, nawet jeśli nowy właściciel nie wypowie jej pisemnie. Przepisy wyłączają możliwość automatycznego odnowienia umowy w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w przypadku przejścia własności pojazdu, umowa ubezpieczenia OC obowiązuje tylko do końca okresu, na jaki została zawarta. Nowelizacja ustawy wyłączyła stosowanie art. 28 (dotyczącego automatycznego wznowienia umowy), co oznacza, że brak wypowiedzenia przez nowego właściciela nie skutkuje przedłużeniem umowy na kolejny okres.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany J. A.

Strony

NazwaTypRola
Towarzystwo (...) Spółki Akcyjnej w W.spółkapowód
J. A.osoba_fizycznapozwany
K. K.osoba_fizycznapoprzedni właściciel pojazdu

Przepisy (7)

Główne

u.u.o. art. 31 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Przepis określający, że w przypadku przejścia własności pojazdu, umowa ubezpieczenia OC przechodzi na nowego właściciela, ale ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta, chyba że zostanie wypowiedziana. Przepis ten wyłącza stosowanie art. 28.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia apelacji.

Pomocnicze

u.u.o. art. 28

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Przepis dotyczący automatycznego wznowienia umowy ubezpieczenia, który nie ma zastosowania w przypadku przejścia własności pojazdu.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący ciężaru dowodu.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący obowiązku przedstawiania dowodów przez strony.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa ubezpieczenia OC zawarta przez poprzedniego właściciela pojazdu wygasła z końcem okresu, na jaki została zawarta. Przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w brzmieniu po nowelizacji wyłączają automatyczne wznowienie umowy ubezpieczenia OC w przypadku przejścia własności pojazdu na nowego właściciela, który jej nie wypowiedział. Nowy właściciel pojazdu nie miał obowiązku wypowiadania umowy zawartej przez poprzedniego właściciela, aby zapobiec jej przedłużeniu.

Odrzucone argumenty

Umowa ubezpieczenia OC zawarta przez poprzedniego właściciela odnowiła się automatycznie na kolejny okres. Powód miał prawo dochodzić zapłaty składki od nowego właściciela na podstawie automatycznie wznowionej umowy. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego, błędnie oceniając dowody i stosując przepisy.

Godne uwagi sformułowania

Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia wskazazywanych w apelacji przepisów prawa procesowego (...) ani prawa materialnego... Sąd z tego materiału dowodowego wyciągnął słuszne, zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wnioski... Należy zwrócić uwagę, że strona powodowa nie dochodzi należności z rekalkulacji umowy zawartej ze poprzednim posiadaczem pojazdu... a tylko wówczas zastosowanie znalazłyby przepisy w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji. Obecnie stosowanie automatycznego odnowienia się umowy ubezpieczenia na podstawie art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) w sytuacjach określonych w art. 31 ust. 1 jest natomiast wyłączone. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta, chyba że posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie.

Skład orzekający

Teresa Zawistowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących automatycznego wznowienia umowy ubezpieczenia OC po sprzedaży pojazdu, zwłaszcza w kontekście nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności brzmienia przepisów po nowelizacji z 2011 r. i sytuacji braku wypowiedzenia umowy przez nowego właściciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach, ponieważ wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące automatycznego przedłużania umów OC po zmianie właściciela pojazdu, co jest częstym problemem praktycznym.

Czy Twoje OC odnowiło się automatycznie po sprzedaży auta? Sąd wyjaśnia, kiedy umowa wygasa.

Dane finansowe

WPS: 564,24 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 230/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSO Teresa Zawistowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2014 r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko J. A. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Iławie z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt I C 252/14 oddala apelację. Sygn. akt I Ca 230/14 UZASADNIENIE Powód Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 564,24 zł z ustawowymi odsetkami od 5 stycznia 2013 r. do dnia zapłaty. Podał, że zawarł z pozwanym umowę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu (OC). Na dowód jej zawarcia powód wystawił polisę nr (...) . Pozwany nie uiścił składek w pełnej wysokości, których termin płatności upłynął 04.01.2013 r. Pozwany J. A. wniósł o oddalenie powództwa. Podniósł, że nie zawierał umowy z powodem o ubezpieczenie. Oświadczył, iż nie łączy go umowa ubezpieczenia OC z powodem. Wyrokiem z dnia 19 maja 2-14 r. Sąd Rejonowy w Iławie powództwo oddalił. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia 31 grudnia 2011 r. pozwany J. A. nabył od K. K. samochód osobowy. Sprzedający posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej na podstawie umowy zawartej z powodem w dniu 31 października 2012 r. obejmującej okres ubezpieczenia 4 listopada 2011 r. do 3 listopada 2012 r. Pozwany nie wypowiedział powodowi powyższej umowy. W dniu 20 listopada 2012 r. powód dokonał wznowienia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. W ocenie Sądu nie było podstawy prawnej do wznowienia poprzedniej umowy ubezpieczenia. Nabywa pojazdu - powód J. A. nie miał obowiązku wypowiadania umowy zawartej przez sprzedawcę K. K. . Konsekwencje prawne braku wypowiedzenia umowy przez nabywcę pojazdu są jasno określone i sprowadzają się do wygaśnięcia takiej umowy z upływem okresu na jaki została zawarta. Zakład ubezpieczeń nie może samodzielnie uznać, iż została zawarta umowa na kolejne 12 miesięcy. Umowa zawarta w K. K. wygasła z upływem 3 listopada 2012 r. Nie było podstaw prawnych do przyjęcia, iż na bazie umowy zawartej z K.P. K. zostaje zawarta kolejna umowa na 12 miesięcy. W apelacji powód Towarzystwo (...) S.A. w W. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości. Nadto domagał się zasądzenia kosztów procesu za pierwszą i drugą instancję. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. naruszenie przepisów art. 28 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i (...) (Dz. U. z 2003, Nr 124, póz. 1152) poprzez jego pominięcie, pomimo, że w dacie 31 października 2011 r. (tj. data zawarcia umowy ubezpieczenia OC przez K. K. ) przepis ten zgodnie z dyspozycją art. 31 ust. 1 ww. ustawy powinien być stosowany odpowiednio; 2. naruszenie przepisów art. 31 ww. ustawy, poprzez zastosowanie tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w listopadzie 2012 r., podczas gdy Sąd winien zastosować przepis w brzmieniu na dzień 31 października 2011 r. 3. naruszenie przepisów art. 6 k.c. w zw. z art. 28 ww. ustawy poprzez uznanie, iż po stronie powoda ciąży obowiązek wykazania, że umowa ubezpieczeniowa była kontynuowana, podczas gdy to na pozwanym spoczywał ciężar udowodnienia faktu skutecznego rozwiązania tej umowy. 4. art. 232 k.p.c. poprzez przyjęcie, iż powód nie wywiązał się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z której wywodzi skutki prawne, iż nastąpiło zawarcie kolejnej umowy ubezpieczenia OC pomiędzy stronami; 5. naruszenie przepisów art. 233 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego polegającym na pominięciu okoliczności ważnego kontynuowania umowy ochrony ubezpieczeniowej na podstawie polisy nr (...) oraz braku skutecznego rozwiązania umowy przez pozwanego; 6. naruszenie przepisów art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie przesłanek niezastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy odpowiednich przepisów prawa materialnego tj. art. 28 i 31ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie 31 października 2011r. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja powoda okazała się niezasadna. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia wskazywanych w apelacji przepisów prawa procesowego ( art. 233 § 1 k.p.c. ), ani prawa materialnego, w tym w szczególności przepisów art. 28 i 31 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i (...) . Zebrany materiał dowodowy, będący podstawą rozstrzygnięcia sporu w przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy poddał wszechstronnej ocenie, zgodnej ze wskazaniami wynikającymi z art. 233 § 1 k.p.c. , nie uchybiając przy tym innym przepisom prawa procesowego. Sąd z tego materiału dowodowego wyciągnął słuszne, zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wnioski, które doprowadziły do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia końcowego. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że stan prawny sprawy kształtują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i (...) , w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i (...) oraz niektórych innych ustawy ( Dz. U. 2011, nr 205, poz. 1210 ). Ustawa ta weszła w życie w dniu 11 lutego 2012 r., przy czym zgodnie z treścią art. 6 ustawy nowelizującej do umów ubezpieczenia zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe. Należy zwrócić uwagę, że strona powodowa nie dochodzi należności z rekalkulacji umowy zawartej ze poprzednim posiadaczem pojazdu - K. K. za okres od dnia 4 listopada 2011 r. do dnia 3 listopada 2012 r., a tylko wówczas zastosowanie znalazłyby przepisy w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji. Żądaniem pozwu objęta została należność z nowej umowy ubezpieczenia, do której zawarcia miało dojść już po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, to jest w dniu 20 listopada 2012 r. ( polisa u nr (...) wystawiona na pozwanego J. A. k. 34). Obecnie stosowanie automatycznego odnowienia się umowy ubezpieczenia na podstawie art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i (...) w sytuacjach określonych w art. 31 ust. 1 jest natomiast wyłączone. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 1 ustawy w razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, na posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z tej umowy. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie. W przypadku wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC, ulega ona rozwiązaniu z dniem jej wypowiedzenia. Przepisów art. 28 nie stosuje się. Z powyższego wynika, że w przypadku przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu i niezłożenia przez aktualnego posiadacza oświadczenia o wypowiedzeniu umowy będzie ona wprawdzie obowiązywała, ale jedynie do upływu czasu, na jaki została zawarta, bez możliwości zastosowania klauzuli prolongacyjnej na kolejny okres 12 miesięcy. Tym samym wobec ustalenia, że pozwany nie wypowiedział umowy zawartej z poprzednim posiadaczem pojazdu, to umowa ta obowiązywała do czasu, na jaki została zawarta, a więc do dnia 3 listopada 2012 r. Nie doszło natomiast do przedłużenia umowy ubezpieczenia na podstawie art. 28 ust. 1 w/w ustawy, a co za tym idzie powodowi nie przysługuje uprawnienie do uzyskania składki ubezpieczeniowej i brak jest podstaw do uwzględnienia powództwa. Dlatego też, uwzględniając powyższe okoliczności i nie podzielając zarzutów zawartych w apelacji, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI