I Ca 228/18

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2018-07-25
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
tytuł wykonawczynakaz zapłatyodsetkiprzedawnienieapelacjanieważność postępowaniapełnomocnik z urzęduprawo procesowe cywilne

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieważności postępowania wynikającej z przeprowadzenia rozprawy bez udziału ustanowionego pełnomocnika z urzędu.

Powódka H.K. domagała się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności nakazu zapłaty w części dotyczącej odsetek. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo częściowo, oddalając je w pozostałym zakresie. Powódka wniosła apelację, zarzucając nieważność postępowania z powodu przeprowadzenia rozprawy bez udziału ustanowionego dla niej pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji, stwierdzając nieważność postępowania i uchylając zaskarżony wyrok.

Sprawa dotyczyła powództwa H.K. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w sprawie VI NC 33/08. Powódka żądała pozbawienia wykonalności w zakresie odsetek za opóźnienie. Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli wyrokiem z dnia 20 marca 2018 r. (sygn. akt I C 239/18) pozbawił wykonalności nakaz zapłaty w części dotyczącej odsetek za opóźnienie od wskazanych kwot, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 149 § 2 k.p.c. oraz 133 § 3 k.p.c., poprzez przeprowadzenie rozprawy bez udziału profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego dla niej z urzędu. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację, ustalił, że po złożeniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego i ustanowił dla powódki pełnomocnika z urzędu. Mimo to, Sąd Rejonowy przeprowadził rozprawę bez udziału tego pełnomocnika i wydał wyrok. Sąd Okręgowy uznał, że zaniechanie odroczenia rozprawy i zwrócenia się o wyznaczenie pełnomocnika, a także brak powiadomienia go o terminie rozprawy, doprowadziło do pozbawienia powódki możności obrony jej praw i skutkowało nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zduńskiej Woli, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przeprowadzenie rozprawy bez udziału ustanowionego pełnomocnika z urzędu, bez jego powiadomienia i umożliwienia mu podjęcia obrony, skutkuje nieważnością postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu obliguje sąd pierwszej instancji do odroczenia rozprawy, zwrócenia się o wyznaczenie pełnomocnika i umożliwienia mu obrony praw strony. Zaniechanie tych czynności prowadzi do pozbawienia strony możności obrony jej praw i nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

H. K.

Strony

NazwaTypRola
H. K.osoba_fizycznapowódka
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w Z.spółkapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 379 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania następuje, gdy strona została pozbawiona możności obrony jej praw.

Pomocnicze

k.p.c. art. 149 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd powinien umożliwić pełnomocnikowi podjęcie obrony praw strony.

k.p.c. art. 133 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pełnomocnik powinien być powiadomiony o terminie rozprawy.

k.p.c. art. 386 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku stwierdzenia nieważności postępowania, sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji pozostawia sądowi pierwszej instancji rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.

k.c. art. 125 § 1

Kodeks cywilny

Roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się z upływem lat dziesięciu.

k.p.c. art. 840

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 149 § 2 k.p.c. oraz 133 § 3 k.p.c., poprzez przeprowadzenie rozprawy bez udziału profesjonalnego pełnomocnika powódki, pomimo uwzględnienia jej zażalenia i ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu, w wyniku czego wystąpiła nieważność postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Zaniechanie realizacji wskazanych obowiązków przez Sad Rejonowy doprowadziło do pozbawienia powódki możności obrony jej praw i skutkowało nieważnością postępowania Roszczenia z stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się z upływem lat dziesięciu Roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie uzyskuje z chwilą powstania byt niezależny od długu głównego i ulega przedawnieniu według własnych reguł, a więc osobno za każdy dzień opóźnienia. Termin przedawnienia wynosi 3 lata.

Skład orzekający

Barbara Bojakowska

przewodniczący

Joanna Składowska

sędzia

Elżbieta Sadowska-Augustyniak

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Nieważność postępowania wynikająca z naruszenia prawa do obrony przez brak udziału pełnomocnika z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu i dalszego procedowania bez jego udziału.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie prawa do obrony i konsekwencje proceduralne, gdy sąd nie dochowa należytej staranności w zapewnieniu tego prawa, szczególnie w kontekście pełnomocnika z urzędu.

Nieważność postępowania: Sąd uchylił wyrok, bo rozprawa odbyła się bez pełnomocnika z urzędu!

Dane finansowe

WPS: 12 810,86 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 228/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2018 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska Sędziowie SSO Joanna Składowska SSR (del.) Elżbieta Sadowska-Augustyniak Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa H. K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Z. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 20 marca 2018 roku, sygnatura akt I C 239/18 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zduńskiej Woli, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego i znosi postępowanie w zakresie objętym rozprawą z 20 marca 2018 roku. Sygn. akt I Ca 228/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 20 marca 2018 r., wydanym w sprawie z powództwa H. K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Z. , sygn. akt I C 239/18, Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli pozbawił wykonalności nakaz zapłaty z dnia 31 stycznia 2008 r., wydany przez Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w sprawie VI NC 33/08 w zakresie odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenie od kwoty 2 718,95 złotych za okres od 1 stycznia 2008 r. do 15 stycznia 2015 r. oraz od kwoty 91,91 złotych za okres od dnia 29 stycznia 2008 r. do 15 stycznia 2015 r.; oddalając powództwo w pozostałym zakresie i nie obciążając powódki obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stronie przeciwnej oraz zapłaty kosztów należnych Skarbowi Państwa, od uiszczenia których powódka była zwolniona. Rozstrzygnięcie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach: W pozwie z dnia 20 lutego 2018 r. H. K. żądała pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w dniu 31 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt VI Nc 33/08. Spółdzielnia Mieszkaniowej (...) w Z. uznała powództwo w części dotyczącej odsetek za okres od dnia 1 stycznia 2008 r. do 15 stycznia 2015 r. od kwoty 2 718,95 złotych i od 29 stycznia 2008 r. do 15 stycznia 2015 r. od kwoty 91,91 złotych, wnosząc o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w dniu 31 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt V I Nc 33/2008 wydał nakaz zapłaty, zasądzając od H. K. na rzecz Spółdzielnia Mieszkaniowej (...) w Z. kwotę 12 810,86 złotych z odsetkami ustawowymi i kosztami postepowania. Występując z powództwem na podstawie art. 840 k.p.c. powódka podniosła zarzut przedawnienia roszczenia, jednakże jest on jedynie częściowo skuteczny. Roszczenia z stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. ( art. 125 § 1 k.c. ). Jednak zainicjowanie postępowania o nadanie klauzuli wykonalności doprowadziło do pierwszego przerwania biegu przedawnienia roszczenia. W dniu 16 stycznia 2018 r., a zatem przed upływem 10 letniego okresu przedawnienia pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w Z. zainicjowała postępowanie egzekucyjne, co po raz kolejny przerwało bieg terminu przedawnienia należności głównej. Zasadne natomiast było żądanie w zakresie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności co do części odsetek, które są świadczeniem okresowym. Roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie uzyskuje z chwilą powstania byt niezależny od długu głównego i ulega przedawnieniu według własnych reguł, a więc osobno za każdy dzień opóźnienia. Termin przedawnienia wynosi 3 lata. Mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej uwzględnił powództwo w zakresie w jakim zostało ono uznane przez pozwanego i oddalił powództwo w pozostałej części, jako niezasadne. O kosztach procesu orzeczono w oparciu o art. 102 k.p.c. Powódka wniosła apelację od wyroku Sądu Rejonowego, zaskarżając orzeczenie całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 149 § 2 k.p.c. oraz 133 § 3 k.p.c. , poprzez przeprowadzenie rozprawy bez udziału profesjonalnego pełnomocnika powódki, pomimo uwzględnienia jej zażalenia i ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu, w wyniku czego wystąpiła nieważność postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie. Jak ustalił Sąd Okręgowy, w toku postępowania przed Sądem Rejonowym powódka złożyła wniosek o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Co prawda wniosek ten został oddalony postanowieniem z 22 lutego 2018 r., lecz w wyniku wniesionego zażalenia, Sąd Okręgowy zmienił to orzeczenie i postanowieniem z 13 marca 2018 r. ustanowił dla H. K. pełnomocnika z urzędu, którego wyznaczyć miała Okręgowa Rada Adwokacja w Ł. . Pomimo tego faktu, Sąd Rejonowy nie wystąpił o wyznaczenie osoby adwokata mającego reprezentować powódkę i w dniu 20 marca 2018 r. przeprowadził rozprawę, a następnie wydał wyrok w sprawie. W sytuacji, gdy zapadło postanowicie o ustanowieniu dla powódki pełnomocnika z urzędu, obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było odroczenie wyznaczonej rozprawy i zwrócenie się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wskazanie jego osoby, a następnie umożliwienie mu podjęcia obrony praw powódki, zgodnie z celem dla jakiego został ustanowiony. Przede wszystkim zaś, stosownie do wymogu art. 149 § 2 oraz art. 133 § 3 k.p.c. , należało powiadomić pełnomocnika o terminie rozprawy. Zaniechanie realizacji wskazanych obowiązków przez Sad Rejonowy doprowadziło do pozbawienia powódki możności obrony jej praw i skutkowało nieważnością postępowania ( art. 379 pkt 5 k.p.c. ). Powyższe obligowało Sad Okręgowy, zgodnie z art. 386 § 2 k.p.c. , do uchylenia zaskarżonego wyroku, zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważności i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 108 § 2 k.p.c. , Sąd Okręgowy, pozostawił Sadowi pierwszej instancji rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI