I Ca 228/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieważności postępowania wynikającej z przeprowadzenia rozprawy bez udziału ustanowionego pełnomocnika z urzędu.
Powódka H.K. domagała się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności nakazu zapłaty w części dotyczącej odsetek. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo częściowo, oddalając je w pozostałym zakresie. Powódka wniosła apelację, zarzucając nieważność postępowania z powodu przeprowadzenia rozprawy bez udziału ustanowionego dla niej pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji, stwierdzając nieważność postępowania i uchylając zaskarżony wyrok.
Sprawa dotyczyła powództwa H.K. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w sprawie VI NC 33/08. Powódka żądała pozbawienia wykonalności w zakresie odsetek za opóźnienie. Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli wyrokiem z dnia 20 marca 2018 r. (sygn. akt I C 239/18) pozbawił wykonalności nakaz zapłaty w części dotyczącej odsetek za opóźnienie od wskazanych kwot, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 149 § 2 k.p.c. oraz 133 § 3 k.p.c., poprzez przeprowadzenie rozprawy bez udziału profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego dla niej z urzędu. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację, ustalił, że po złożeniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego i ustanowił dla powódki pełnomocnika z urzędu. Mimo to, Sąd Rejonowy przeprowadził rozprawę bez udziału tego pełnomocnika i wydał wyrok. Sąd Okręgowy uznał, że zaniechanie odroczenia rozprawy i zwrócenia się o wyznaczenie pełnomocnika, a także brak powiadomienia go o terminie rozprawy, doprowadziło do pozbawienia powódki możności obrony jej praw i skutkowało nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zduńskiej Woli, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przeprowadzenie rozprawy bez udziału ustanowionego pełnomocnika z urzędu, bez jego powiadomienia i umożliwienia mu podjęcia obrony, skutkuje nieważnością postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu obliguje sąd pierwszej instancji do odroczenia rozprawy, zwrócenia się o wyznaczenie pełnomocnika i umożliwienia mu obrony praw strony. Zaniechanie tych czynności prowadzi do pozbawienia strony możności obrony jej praw i nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
H. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w Z. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania następuje, gdy strona została pozbawiona możności obrony jej praw.
Pomocnicze
k.p.c. art. 149 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd powinien umożliwić pełnomocnikowi podjęcie obrony praw strony.
k.p.c. art. 133 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnik powinien być powiadomiony o terminie rozprawy.
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku stwierdzenia nieważności postępowania, sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji pozostawia sądowi pierwszej instancji rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.
k.c. art. 125 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się z upływem lat dziesięciu.
k.p.c. art. 840
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 149 § 2 k.p.c. oraz 133 § 3 k.p.c., poprzez przeprowadzenie rozprawy bez udziału profesjonalnego pełnomocnika powódki, pomimo uwzględnienia jej zażalenia i ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu, w wyniku czego wystąpiła nieważność postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Zaniechanie realizacji wskazanych obowiązków przez Sad Rejonowy doprowadziło do pozbawienia powódki możności obrony jej praw i skutkowało nieważnością postępowania Roszczenia z stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się z upływem lat dziesięciu Roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie uzyskuje z chwilą powstania byt niezależny od długu głównego i ulega przedawnieniu według własnych reguł, a więc osobno za każdy dzień opóźnienia. Termin przedawnienia wynosi 3 lata.
Skład orzekający
Barbara Bojakowska
przewodniczący
Joanna Składowska
sędzia
Elżbieta Sadowska-Augustyniak
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Nieważność postępowania wynikająca z naruszenia prawa do obrony przez brak udziału pełnomocnika z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu i dalszego procedowania bez jego udziału.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie prawa do obrony i konsekwencje proceduralne, gdy sąd nie dochowa należytej staranności w zapewnieniu tego prawa, szczególnie w kontekście pełnomocnika z urzędu.
“Nieważność postępowania: Sąd uchylił wyrok, bo rozprawa odbyła się bez pełnomocnika z urzędu!”
Dane finansowe
WPS: 12 810,86 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ca 228/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2018 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska Sędziowie SSO Joanna Składowska SSR (del.) Elżbieta Sadowska-Augustyniak Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa H. K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Z. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 20 marca 2018 roku, sygnatura akt I C 239/18 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zduńskiej Woli, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego i znosi postępowanie w zakresie objętym rozprawą z 20 marca 2018 roku. Sygn. akt I Ca 228/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 20 marca 2018 r., wydanym w sprawie z powództwa H. K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Z. , sygn. akt I C 239/18, Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli pozbawił wykonalności nakaz zapłaty z dnia 31 stycznia 2008 r., wydany przez Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w sprawie VI NC 33/08 w zakresie odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenie od kwoty 2 718,95 złotych za okres od 1 stycznia 2008 r. do 15 stycznia 2015 r. oraz od kwoty 91,91 złotych za okres od dnia 29 stycznia 2008 r. do 15 stycznia 2015 r.; oddalając powództwo w pozostałym zakresie i nie obciążając powódki obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stronie przeciwnej oraz zapłaty kosztów należnych Skarbowi Państwa, od uiszczenia których powódka była zwolniona. Rozstrzygnięcie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach: W pozwie z dnia 20 lutego 2018 r. H. K. żądała pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w dniu 31 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt VI Nc 33/08. Spółdzielnia Mieszkaniowej (...) w Z. uznała powództwo w części dotyczącej odsetek za okres od dnia 1 stycznia 2008 r. do 15 stycznia 2015 r. od kwoty 2 718,95 złotych i od 29 stycznia 2008 r. do 15 stycznia 2015 r. od kwoty 91,91 złotych, wnosząc o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w dniu 31 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt V I Nc 33/2008 wydał nakaz zapłaty, zasądzając od H. K. na rzecz Spółdzielnia Mieszkaniowej (...) w Z. kwotę 12 810,86 złotych z odsetkami ustawowymi i kosztami postepowania. Występując z powództwem na podstawie art. 840 k.p.c. powódka podniosła zarzut przedawnienia roszczenia, jednakże jest on jedynie częściowo skuteczny. Roszczenia z stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. ( art. 125 § 1 k.c. ). Jednak zainicjowanie postępowania o nadanie klauzuli wykonalności doprowadziło do pierwszego przerwania biegu przedawnienia roszczenia. W dniu 16 stycznia 2018 r., a zatem przed upływem 10 letniego okresu przedawnienia pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w Z. zainicjowała postępowanie egzekucyjne, co po raz kolejny przerwało bieg terminu przedawnienia należności głównej. Zasadne natomiast było żądanie w zakresie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności co do części odsetek, które są świadczeniem okresowym. Roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie uzyskuje z chwilą powstania byt niezależny od długu głównego i ulega przedawnieniu według własnych reguł, a więc osobno za każdy dzień opóźnienia. Termin przedawnienia wynosi 3 lata. Mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej uwzględnił powództwo w zakresie w jakim zostało ono uznane przez pozwanego i oddalił powództwo w pozostałej części, jako niezasadne. O kosztach procesu orzeczono w oparciu o art. 102 k.p.c. Powódka wniosła apelację od wyroku Sądu Rejonowego, zaskarżając orzeczenie całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 149 § 2 k.p.c. oraz 133 § 3 k.p.c. , poprzez przeprowadzenie rozprawy bez udziału profesjonalnego pełnomocnika powódki, pomimo uwzględnienia jej zażalenia i ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu, w wyniku czego wystąpiła nieważność postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie. Jak ustalił Sąd Okręgowy, w toku postępowania przed Sądem Rejonowym powódka złożyła wniosek o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Co prawda wniosek ten został oddalony postanowieniem z 22 lutego 2018 r., lecz w wyniku wniesionego zażalenia, Sąd Okręgowy zmienił to orzeczenie i postanowieniem z 13 marca 2018 r. ustanowił dla H. K. pełnomocnika z urzędu, którego wyznaczyć miała Okręgowa Rada Adwokacja w Ł. . Pomimo tego faktu, Sąd Rejonowy nie wystąpił o wyznaczenie osoby adwokata mającego reprezentować powódkę i w dniu 20 marca 2018 r. przeprowadził rozprawę, a następnie wydał wyrok w sprawie. W sytuacji, gdy zapadło postanowicie o ustanowieniu dla powódki pełnomocnika z urzędu, obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było odroczenie wyznaczonej rozprawy i zwrócenie się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wskazanie jego osoby, a następnie umożliwienie mu podjęcia obrony praw powódki, zgodnie z celem dla jakiego został ustanowiony. Przede wszystkim zaś, stosownie do wymogu art. 149 § 2 oraz art. 133 § 3 k.p.c. , należało powiadomić pełnomocnika o terminie rozprawy. Zaniechanie realizacji wskazanych obowiązków przez Sad Rejonowy doprowadziło do pozbawienia powódki możności obrony jej praw i skutkowało nieważnością postępowania ( art. 379 pkt 5 k.p.c. ). Powyższe obligowało Sad Okręgowy, zgodnie z art. 386 § 2 k.p.c. , do uchylenia zaskarżonego wyroku, zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważności i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 108 § 2 k.p.c. , Sąd Okręgowy, pozostawił Sadowi pierwszej instancji rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI