I Ca 225/19

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2019-06-12
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
koszty procesuzastępstwo procesoweapelacjapostępowanie uproszczoneprzedawnieniespadkobiercysolidarna odpowiedzialność

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego, zasądzając je solidarnie od powoda na rzecz pozwanych, jednocześnie oddalając apelację w pozostałej części.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego, który oddalił powództwo o zapłatę i zasądził koszty zastępstwa procesowego od powoda na rzecz pozwanych. Sąd Okręgowy zmienił wyrok w zakresie kosztów zastępstwa procesowego, zasądzając je solidarnie od powoda na rzecz pozwanych, uznając ich solidarną odpowiedzialność jako spadkobierców. Apelacja powoda została oddalona w pozostałej części.

Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał sprawę z powództwa (...) Spółki Akcyjnej przeciwko K. W., P. W. i B. W. o zapłatę. Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanych koszty zastępstwa procesowego. Powód wniósł apelację, kwestionując oddalenie powództwa w części dotyczącej kwoty 500 zł oraz sposób orzeczenia o kosztach. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Wskazał, że sprawa toczyła się w postępowaniu uproszczonym, co ogranicza kognicję sądu odwoławczego do kwestii prawnych. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych. Podkreślił, że czynności powoda nie przerwały biegu przedawnienia, a pozew został odrzucony. Jednocześnie sąd uznał, że Sąd Rejonowy błędnie zasądził koszty zastępstwa procesowego od powoda na rzecz każdego z pozwanych indywidualnie, zamiast solidarnie. Z uwagi na solidarną odpowiedzialność pozwanych jako spadkobierców, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym kosztów, zasądzając je solidarnie od powoda na rzecz pozwanych. Apelacja powoda w pozostałej części została oddalona. Sąd Okręgowy orzekł również o kosztach postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czynności podjęte przez powódkę nie przerwały biegu przedawnienia, ponieważ pozew został odrzucony, a wcześniejsze postępowanie nie było skuteczne w celu dochodzenia roszczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 123 § 1 k.c. bieg przedawnienia przerywają czynności podjęte bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku nie przerywa biegu przedawnienia, a odrzucony pozew nie jest skuteczną czynnością procesową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie apelacji w pozostałej części

Strona wygrywająca

pozwani (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka Akcyjnaspółkapowód
K. W.osoba_fizycznapozwany
P. W.osoba_fizycznapozwany
B. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 123 § 1

Kodeks cywilny

Definiuje czynności przerywające bieg przedawnienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 505¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnia zastosowanie przepisów o postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Określa uprawnienia i obowiązki sądu II instancji.

k.p.c. art. 505¹³ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa formę uzasadnienia sądu odwoławczego w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ciężaru dowodu.

k.c. art. 925

Kodeks cywilny

Określa moment nabycia spadku.

k.c. art. 1034 § 1

Kodeks cywilny

Reguluje odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe.

k.p.c. art. 72 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy współuczestnictwa procesowego.

k.p.c. art. 73 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy współuczestnictwa procesowego.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § 1

Określa stawki opłat za czynności adwokackie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 § 1

Określa stawki opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty zastępstwa procesowego powinny być zasądzone solidarnie od pozwanych, jako spadkobierców ponoszących solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.

Odrzucone argumenty

Czynności podjęte przez powódkę przerwały bieg przedawnienia roszczenia. Sąd Rejonowy błędnie ocenił dowody i ustalił stan faktyczny.

Godne uwagi sformułowania

Sąd II instancji nie ogranicza się zatem tylko do kontroli Sądu I instancji, lecz bada ponownie całą sprawę, a rozważając wyniki postępowania przed Sądem I instancji, władny jest ocenić je samoistnie. W postępowaniu uproszczonym ponadto, z uwagi na ograniczenia kognicji sądu odwoławczego oraz katalog zarzutów apelacyjnych, niedopuszczalne są zarzuty, które dotyczą ustalenia faktów lub oceny dowodów. Według art. 123 § 1 bieg przedawnienia przerywa się przez czynność przed sądem, a zatem z punktu widzenia przerwania biegu przedawnienia nie jest istotne, czy czynność dokonana została w procesie, czy w postępowaniu nieprocesowym. Skoro zatem w sprawie pozwanymi byli spadkobiercy Z. W. , którzy, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie dokonali po nim działu spadku, co sprawiło, że ponoszą oni solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.

Skład orzekający

Elżbieta Zalewska-Statuch

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o postępowaniu uproszczonym, przerwanie biegu przedawnienia przez czynności procesowe, solidarna odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe i koszty procesu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i konkretnego stanu faktycznego związanego z dziedziczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca z punktu widzenia praktyków prawa ze względu na interpretację przepisów o postępowaniu uproszczonym oraz kwestię solidarności odpowiedzialności spadkobierców za długi i koszty procesu.

Koszty procesu po śmierci dłużnika: kiedy odpowiedzialność spadkobierców jest solidarna?

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3651 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 120 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 225/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2019 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Zalewska-Statuch po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2019 roku w Sieradzu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w siedzibą w S. przeciwko K. W. (1) , P. W. (1) i B. W. (1) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 19 lutego 2019 roku, sygnatura akt I C 116/19 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2,3,i 4 w ten sposób, że: a/ punktowi 2 nadaje treść: „2. zasądza od (...) Spółki Akcyjnej w S. solidarnie na rzecz pozwanych K. W. (1) , P. W. (1) i B. W. (1) kwotę 3 651 (trzy tysiące sześćset pięćdziesiąt jeden) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego”; b/ uchyla punkt 3 i 4; 2. oddala apelację w pozostałej części; 3. zasądza od (...) Spółki Akcyjnej w S. solidarnie na rzecz pozwanych K. W. (1) , P. W. (1) i B. W. (1) kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I Ca 225/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli oddalił powództwo (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. skierowane przeciwko K. W. (2) , P. W. (2) i B. W. (2) o zapłatę (pkt 1) oraz zasądził od powoda na rzecz każdego z pozwanych po 3617 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniesionych w sprawie (pkt 2 – 4). Z powyższym orzeczeniem nie zgodziła się strona powodowa, która zaskarżył przedmiotowe rozstrzygnięcie - w zakresie kwoty 500 zł – wnosząc o: - uchylenie wydanego wyroku w punkcie 1 co do kwoty 500 zł i zasądzenie na rzecz powódki (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w S. , solidarnie od pozwa­nych K. W. (2) , P. W. (2) i B. W. (2) , wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 marca 2018 do dnia zapłaty; - zmianę wyroku w punktach 2 do 4 przez zasądzenie na rzecz wszystkich pozwanych kwoty 3651 zł - dopuszczenie dowodu z dokumentów: postanowienia SR Szczecin - Centrum w S. z 28 stycznia 2016 i posta­nowienia tegoż Sądu z 13 stycznia 2016 uchylającego nakaz za­płaty i odrzucającego pozew, doręczonego 1 lutego 2016 oraz wniosku powódki z 21 stycznia 2016 o sporządzenie tytułu wykonawczego – na okoliczność tego, że powódka podejmowała czynności zmierzające do dochodzenia roszczenia, co przerwało bieg przedawnienia, pisma powódki do Urzędu Stanu Cywilnego w Z. z 25 marca 2016, na okoliczność j.w.; - zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła: - odnośnie pkt 1 - naruszenie przepisu art. 232 k.p.c. w związku z przepisem art. 123 § 1 pkt l k.c. przez przyjęcie, że wskutek działań podjętych przez powódkę nie doszło do przerwania biegu przedawnienia, - co do pkt 2 do 4 - naruszenie przepisów art. 98 § 1 k.p.c. i 109 § 2 k.p.c. wskutek niezastosowania ich przy orzekaniu o kosztach postępowania. W odpowiedzi na apelację pozwani wnieśli o odrzucenie apelacji w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; ewentualnie o: oddalenie apelacji w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz ustalenie, że prawidłowa wartość przedmiotu zaskarżenia powinna wynosić 18761 zł. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie, jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Na wstępie należy wskazać, że przedmiotowa spraw dotyczyła roszczenia o wartości przedmiotu sporu nie przekraczającego dwadzieścia tysięcy złotych, co uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie znajdują zastosowanie przepisy o postępowaniu uproszczonym ( art. 505 1 ust. 1 k.p.c. ), co jednocześnie powoduje, iż uzasadnienie Sądu Odwoławczego ma formę wynikającą z treści art. 505 13 § 2 k.p.c. Z treści art. 382 k.p.c. wynika natomiast uprawnienie i obowiązek Sądu II instancji rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału oraz dokonania własnej, samodzielnej i swobodnej oceny, w tym oceny zgromadzonych dowodów (patrz: uzasadnienie postanowienia SN z dnia 17 kwietnia 1998 r., II CKN 704/97). Sąd II instancji nie ogranicza się zatem tylko do kontroli Sądu I instancji, lecz bada ponownie całą sprawę, a rozważając wyniki postępowania przed Sądem I instancji, władny jest ocenić je samoistnie. W postępowaniu uproszczonym ponadto, z uwagi na ograniczenia kognicji sądu odwoławczego oraz katalog zarzutów apelacyjnych, niedopuszczalne są zarzuty, które dotyczą ustalenia faktów lub oceny dowodów (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2010r., II PK 178/09 LEX nr 577829, Komentarz do art. 505 (9) k.p.c. pod red. Marszałkowska-Krześ 2015 wyd. 13, publik. Legalis, Komentarz KPC, t. II p od red. Piasecki 2014 wyd. 6, J. Jaśkiewicz, Apelacja w postępowaniu uproszczonym, PS 2003, Nr 10, s. 73; zob. także M. Michalska - Marciniak, Zasada instancyjności w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2013, s. 332, M. Manowska, Postępowania odrębne, s. 323). Wyjątek jedynie stanowi sytuacja, gdy wraz z takim zarzutem następuje powołanie się na nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Oznacza to, że sąd odwoławczy w postępowaniu uproszczonym jest jedynie sądem prawa, o ile nie zachodzi przypadek z art. 505 11 § 2 k.p.c. Z powyższych względów, zarzuty powódki, w których polemizuje z oceną dowodów Sądu pierwszej instancji ( art. 232 k.p.c. ) nie maja znaczenia prawnego, zwłaszcza, że nie przedstawiono żadnych okoliczności i dowodów, których istnienie wykryto dopiero po wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Zauważyć też należy, iż apelująca, mimo formalnego zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego w postaci art. 232 k.p.c. to w treści jego opisu, kwestionuje dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę prawną ustalonych okoliczności. Tym samym należało przyjąć, że sąd pierwszej instancji poczynił wyeksponowane przez skarżącą ustalenia prawidłowo, natomiast kwestia ich oceny stanowić powinna podstawę zarzutu poprawności zastosowania prawa materialnego, którą także zarzucono w apelacji. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że podejmowała ona czynności zmierzające do dochodzenia roszczenia, które powinny zostać uznane za przerywające bieg przedawnienia. Według art. 123 § 1 bieg przedawnienia przerywa się przez czynność przed sądem, a zatem z punktu widzenia przerwania biegu przedawnienia nie jest istotne, czy czynność dokonana została w procesie, czy w postępowaniu nieprocesowym. Konieczną przesłanką przerwania biegu przedawnienia jest natomiast przedsięwzięcie czynności bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje; przez wszczęcie mediacji. Nie ma takiej skuteczności i nie przerywa biegu przedawnienia wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, gdyż przedmiotem tego postępowania jest ustalenie sukcesji generalnej prawa spadkodawcy, a nie ochrona konkretnej wierzytelności; bieg przedawnienia przerywa natomiast wniosek o dział spadku (uchwała SN z 18 marca 1968 r., III CZP 46/68, LexisNexis nr 299087, OSNCP 1969, nr 4, poz. 62, z glosą M. Kępińskiego, Z. Radwańskiego, OSPiKA 1970, nr 1, poz. 3, oraz z omówieniem A. Szpunara i W. Wanatowskiej, NP 1969, nr 11-12, s. 1714 i NP 1970, nr 12, s. 1814). Trzeba również zauważyć, że w sprawie XI GNc 2288/15 powódka nie wytoczyła skutecznego powództwa, bowiem Sąd Rejonowy – Centrum w S. 13 stycznia 2016 roku odrzucił jej pozew skierowany Z. W. ze względu na jego zgon. Rację ma jedynie skarżąca, iż Sąd Rejonowy zasadzając od powódki na rzecz każdego z pozwanych po 3617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, postąpił nieprawidłowo. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 925 k.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku tj. z mocy samego prawa (ex lege) wstępuje w ogół praw i obowiązków zmarłego. W myśl zaś art. 1034 § 1 k.c. do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów. Skoro zatem w sprawie pozwanymi byli spadkobiercy Z. W. , którzy, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie dokonali po nim działu spadku, co sprawiło, że ponoszą oni solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. W tych warunkach, po stronie pozwanych mamy do czynienia ze współuczestnictwem materialnym koniecznym jednolitym ( art. 72 § 1 pkt 1, § 2 i art. 73 § 2 k.p.c. ), co sprawia, że ich odpowiedzialność z tytułu kosztów procesu jest solidarna. Z powyższych względów Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w sposób opisany jak w punkcie 1 a i b sentencji, a dalej idącą apelację jako nieuzasadnioną na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił, o czym orzekł jak w punkcie 2 sentencji. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, należnych od powoda na rzecz pozwanych Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 3 wyroku, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. , oraz § 2 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI