I Ca 22/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że wypowiedzenie umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony nie było skuteczne bez wykazania spełnienia przesłanek materialnoprawnych.
Wnioskodawca domagał się wykreślenia prawa dzierżawy z księgi wieczystej na podstawie wypowiedzenia umowy. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, a następnie Sąd Okręgowy oddalił apelację. Sąd Okręgowy uznał, że wypowiedzenie umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony nie było skuteczne, ponieważ wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanek materialnoprawnych, takich jak uprzedzenie dzierżawcy i udzielenie mu dodatkowego terminu do zapłaty czynszu, ani nie udowodnił skutecznego doręczenia oświadczenia o wypowiedzeniu.
Sprawa dotyczyła wniosku o wykreślenie prawa dzierżawy z księgi wieczystej, który został oparty na wypowiedzeniu umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony. Sąd Rejonowy oddalił pierwotny wniosek, a następnie postanowieniem z dnia 15 listopada 2019 r. oddalił również skargę na to postanowienie. Wnioskodawca, Ronda (...) z o.o., wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 77 § 3 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 626 8 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 626 9 k.p.c.). Skarżący argumentował, że sąd wieczystoksięgowy powinien był zbadać jedynie treść i formę dokumentów, a nie skuteczność materialnoprawną czynności. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego obejmuje badanie wniosku, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej, ale jednocześnie wymaga, aby dokumenty stanowiące podstawę wpisu jednoznacznie wykazywały, że prawo wygasło. Sąd Okręgowy powołał się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nie każde oświadczenie woli wywołuje skutki prawne, a dla ważności jednostronnych oświadczeń woli, takich jak wypowiedzenie umowy, konieczne jest istnienie podstawy prawnej lub umownej. W przypadku umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony, wypowiedzenie w trybie art. 704 k.c. nie było dopuszczalne, a podstawą mogło być jedynie naruszenie obowiązku zapłaty czynszu zgodnie z art. 703 k.c. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał stosownymi dokumentami zaistnienia podstaw faktycznych do skutecznego wypowiedzenia, w tym uprzedzenia dzierżawcy i udzielenia mu dodatkowego terminu, ani skutecznego doręczenia oświadczenia. W konsekwencji, apelacja została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano spełnienia przesłanek materialnoprawnych do skutecznego wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wypowiedzenie umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony wymaga wykazania podstaw materialnoprawnych, takich jak naruszenie obowiązku zapłaty czynszu i spełnienie wymogów formalnych (uprzedzenie, dodatkowy termin, skuteczne doręczenie), które nie zostały udowodnione przez wnioskodawcę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
uczestnik
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ronda (...) z o.o. | spółka | wnioskodawca |
| (...) Spółka z o.o. | spółka | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 626 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego obejmuje badanie wniosku, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 626 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
Wpisem jest również wykreślenie.
k.p.c. art. 626 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 704
Kodeks cywilny
Umowa dzierżawy zawarta na czas oznaczony nie może być rozwiązana przez wypowiedzenie w tym trybie.
k.c. art. 703
Kodeks cywilny
Określa przesłanki wypowiedzenia umowy dzierżawy z powodu zwłoki z zapłatą czynszu.
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Dotyczy skuteczności oświadczenia woli złożonego drugiej stronie.
u.k.w.h. art. 31 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.c. art. 77 § 3
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 31 ust 1 u.k.w.h. w zw. z art. 77 § 3 k.c.) poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem wniosku o wykreślenie prawa dzierżawy, w sytuacji gdy wnioskodawca złożył za podstawę wpisu oświadczenie właściciela nieruchomości o wypowiedzeniu umowy dzierżawy w formie wystarczającej do dokonania żądanego wykreślenia. Naruszenie przepisów postępowania (art. 626 8 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 626 9 k.p.c.) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie skutkujące wyjściem przez sąd wieczystoksięgowy poza swoją kognicję, w sytuacji gdy sąd powinien był zbadać jedynie treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej bez prawa oceny skuteczności materialnoprawnej czynności prawnej.
Godne uwagi sformułowania
zakres kognicji sądu rozpoznającego wniosek o wpis, zgodnie z art. 626 8 § 2 k.p.c., obejmuje badanie jedynie wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej. nie każde oświadczenie woli wywołuje skutki prawne. dla ważności i skuteczności takiego oświadczenia nie wystarcza samo jego złożenie. Konieczne jest aby uprawnienie do rozwiązania stosunku prawnego znajdowało swoją podstawę w przepisie prawa lub postanowieniach łączącej strony umowy. Umowa dzierżawy, której dotyczy żądanie została zawarta na czas określony. Umowa taka nie może być rozwiązana przez wypowiedzenie w trybie art. 704 k.c.
Skład orzekający
Elżbieta Zalewska - Statuch
przewodniczący
Joanna Składowska
sędzia
Barbara Bojakowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego oraz wymogów formalnych i materialnoprawnych dla skutecznego wypowiedzenia umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypowiedzenia umowy dzierżawy na czas oznaczony i postępowania wieczystoksięgowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego i wymogi formalne przy wypowiadaniu umów dzierżawy, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.
“Czy wypowiedzenie umowy dzierżawy na czas określony zawsze jest skuteczne? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I Ca 22/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 marca 2020 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu - Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Elżbieta Zalewska - Statuch Sędziowie: Joanna Składowska Barbara Bojakowska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2020 roku w Sieradzu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ronda (...) z o.o. z siedzibą w Ł. z udziałem (...) Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. o wykreślenie w dziale III księgi wieczystej nr (...) prawa dzierżawy na skutek apelacji Ronda (...) z o.o. z siedzibą w Ł. od postanowienia Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 15 listopada 2019 r. postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt I Ca 22/20 UZASADNIENIE W dniu 17 grudnia 2018 r. R. spółka z.o.o z siedzibą w Ł. złożyła w Sądzie Rejonowym w Zduńskiej Woli V Wydziale Ksiąg Wieczystych wniosek o wykreślenie z działu III księgi wieczystej (...) prawa dzierżawy przysługującego (...) Spółce z o.o. z siedzibą w Ł. dotyczącego nieruchomości objętej niniejszą księgą wieczystą w związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy. Do wniosku załączono wypowiedzenie umowy dzierżawy z 26 marca 2012 r. Postanowieniem z 26 lipca 2019 r. ( (...) ) referendarz sądowy oddalił wniosek. Skargę na powyższe orzeczenie wniosła (...) sp. z o.o. , zaskarżając je w całości oraz wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wykreślenie prawa dzierżawy z działu III księgi wieczystej (...) . Postanowieniem z 15 listopada 2019 r. Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli oddalił wniosek. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, księga wieczysta (...) prowadzona jest dla nieruchomości położonej w K. , gm. S. oznaczonej jako działki nr (...) o łącznym obszarze 0,6017ha, gdzie w dziale II niniejszej księgi figuruje jako właściciel Ronda (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na podstawie umowy sprzedaży nr (...) sporządzonej w dniu 27 sierpnia 2018 r. przez notariusza K. K. z kancelarii notarialnej w W. . W dziale III niniejszej księgi wpisane jest prawo osobiste - prawo dzierżawy części nieruchomości (części działek nr (...) ) objętej niniejszą księgą wieczystą zaznaczonej na Załączniku nr 2 do Umowy D. na czas 30 (trzydziestu) lat od dnia jej podpisania na zasadach określonych w umowie dzierżawy na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na podstawie umowy dzierżawy i umowy zobowiązującej do przeniesienia prawa do przyłącza elektroenergetycznego wraz z towarzyszącą infrastrukturą oraz praw do koncesji wydanej przez Prezesa URE z dnia 26 marca 2012 r., zawartej między (...) Sp. z o.o. w organizacji a (...) S.A. z podpisami notarialnie poświadczonymi w dniu 28 marca 2012 r. W dniu 2 grudnia 2019 r. Ronda (...) . z o.o. wniosła apelację od powyższego postanowienia, zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 31 ust 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 77 § 3 k.c. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie skutkujące oddaleniem wniosku o wykreślenie prawa dzierżawy z działu III księgi wieczystej, w sytuacji gdy wnioskodawca złożył za podstawę wpisu oświadczenie właściciela nieruchomości o wypowiedzeniu umowy dzierżawy w formie wystarczającej do dokonania żądanego wykreślenia; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 626 8 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 626 9 k.p.c. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie skutkujące wyjściem przez sąd wieczystoksięgowy poza swoją kognicję, w sytuacji gdy po myśli wskazanych przepisów sąd wieczystoksięgowy powinien był zbadać jedynie treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej bez prawa oceny skuteczności materialnoprawnej czynności prawnej. Podnosząc tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wykreślenie prawa dzierżawy z działu III. Księgi wieczystej (...) . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone orzeczenie sądu jest prawidłowe, zaś zarzuty podnoszone przez skarżącego stanowią tylko bezzasadna polemikę z uprawnionymi wnioskami Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 626 8 § l w zw. z art.626 2 § 3 k.p.c. , wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach (...), a do wniosku o wpis należy dołączyć dokumenty, stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej. Wpisem jest oczywiście również wykreślenie ( art. 626 8 §7 k.p.c. ). Jak słusznie wywiódł Sąd Rejonowy, zakres kognicji sądu rozpoznającego wniosek o wpis, zgodnie z art. 626 8 § 2 k.p.c. , obejmuje badanie jedynie wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Oznacza to, że wyłączone jest zarówno badanie przez sąd innych dokumentów, niż dołączone do wniosku, jak i okoliczności, które nie wynikają z wniosku, dołączonych do niego dokumentów i treści księgi wieczystej, jeżeli miałyby stanowić podstawę wpisu. Niedopuszczalne jest również prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia istnienia podstawy wpisu, która nie wynika z przedstawionych dokumentów ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2015 r. II CSK 281/14 ). Do wniosku o wykreślenie prawa z księgi wieczystej należy zatem dołączyć takie dokumenty, z których będzie jednoznacznie wynikało, iż prawo to wygasło, bądź podlega wykreśleniu z księgi wieczystej z innych przyczyn. Dopiero gdy treść i forma dokumentu stwierdzającego dokonanie czynności prawnej mającej stanowić podstawę wpisu nie nasuwają wątpliwości, sąd obowiązany jest dokonać wpisu zgodnie z wnioskiem. W niniejszej sprawie Ronda (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wystąpiła z żądaniem wykreślenia w dziale III księgi wieczystej (...) prawa dzierżawy na podstawie wypowiedzenia z 26 marca 2012 r. W ocenie Sądu Okręgowego, dokument ten nie może stanowić podstawy żądanego wykreślenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w postępowaniu wieczystoksięgowym sąd nie bada kwestii dotyczących skuteczności czynności prawnej uprawnionej osoby, która ma stanowić podstawę wnioskowanego wpisu. Wszakże jest oczywiste, że nie każde oświadczenie woli wywołuje skutki prawne. Na szczególną zaś uwagę zasługują jednostronne oświadczenia woli mające zakończyć określony stosunek prawny. Dla ważności i skuteczności takiego oświadczenia nie wystarcza samo jego złożenie. Konieczne jest aby uprawnienie do rozwiązania stosunku prawnego znajdowało swoją podstawę w przepisie prawa lub postanowieniach łączącej strony umowy. Umowa dzierżawy, której dotyczy żądanie została zawarta na czas określony. Umowa taka nie może być rozwiązana przez wypowiedzenie w trybie art. 704 k.c. (por. uchwała Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 1993 r., III CZP 39/93, OSNCP 1993/10, poz. 178). Żadne z jej postanowień nie dawało wydzierżawiającemu uprawnienia do rozwiązania dzierżawy w drodze wypowiedzenia. Dzierżawa mogła być zatem wypowiedziana wyłącznie w przypadku przewidzianym w art. 703 k.c. stanowiącym, że jeżeli dzierżawca dopuszcza się zwłoki z zapłatą czynszu co najmniej za dwa pełne okresy płatności, a w wypadku gdy czynsz jest płatny rocznie, jeżeli dopuszcza się zwłoki z zapłatą ponad trzy miesiące, wydzierżawiający może dzierżawę wypowiedzieć bez zachowania terminu wypowiedzenia. Jednakże wydzierżawiający powinien uprzedzić dzierżawcę udzielając mu dodatkowego trzymiesięcznego terminu do zapłaty zaległego czynszu. Sąd Rejonowy słusznie ustalił, iż wnioskodawca nie wykazał stosownymi dokumentami, że zaistniały podstawy faktyczne do złożenia takiego oświadczenia. Wymagało to przede wszystkim złożenia dokumentów wykazujących, że spełniono warunek skuteczności wypowiedzenia, o którym mowa w cytowanym przepisie w postaci uprzedzenia dzierżawcy o zamiarze wypowiedzenia i udzielenia mu dodatkowego trzymiesięcznego terminu do zapłaty zaległego czynszu. Wnioskodawca nie wykazał nadto, że oświadczenie o wypowiedzeniu zostało złożone drugiej stronie umowy, zgodnie z art. 61 k.c. Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy - na podstawie art. 385 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - oddalił apelację jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI