I Ca 210/13

Sąd Okręgowy w ZamościuZamość2013-06-19
SAOSRodzinnewładza rodzicielskaŚredniaokręgowy
paszportdzieciwładza rodzicielskarozwóddobro dzieckaopieka prawnasąd opiekuńczy

Sąd Okręgowy oddalił apelację ojca, zezwalając matce na samodzielne uzyskanie paszportów dla małoletnich dzieci, mimo jego sprzeciwu.

Sąd Rejonowy zezwolił matce na wystąpienie o paszporty dla małoletnich dzieci, mimo braku zgody ojca, który przebywa w zakładzie karnym. Ojciec wniósł apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i brak wysłuchania dzieci. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że uzyskanie paszportów jest istotną sprawą małoletnich, a sprzeciw ojca stanowi nadużycie władzy rodzicielskiej i jest sprzeczny z dobrem dzieci.

Sprawa dotyczyła wniosku matki D. B. o zezwolenie na samodzielne wystąpienie o paszporty dla małoletnich dzieci M. B. i K. B., wobec braku porozumienia z ojcem T. B., który przebywa w zakładzie karnym. Sąd Rejonowy uznał wniosek za zasadny, zezwalając matce na reprezentowanie dzieci w tej sprawie, podkreślając, że wyjazd na wycieczkę zagraniczną leży w dobru małoletnich. Ojciec wniósł apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji błędy w ustaleniach faktycznych, brak wysłuchania dzieci i jego samego, a także niepotrzebność wyjazdu zagranicznego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że ustalenia faktyczne są poprawne. Sąd podkreślił, że uzyskanie paszportu jest istotną sprawą małoletnich, a sprzeciw ojca, który nie partycypuje w kosztach utrzymania dzieci i nie uczestniczy w ich wychowaniu, należy ocenić jako nadużycie władzy rodzicielskiej i działanie sprzeczne z dobrem dzieci. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w braku porozumienia rodziców w istotnych sprawach małoletnich rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak porozumienia między rodzicami w sprawie wydania paszportu małoletniemu dziecku stanowi istotną sprawę małoletniego, która wymaga rozstrzygnięcia przez sąd opiekuńczy.

Uzasadnienie

Uzyskanie paszportu jest istotną sprawą małoletniego, a zgodnie z art. 97 § 2 k.r.o., w braku porozumienia między rodzicami, o istotnych sprawach małoletnich rozstrzyga sąd opiekuńczy. Sprzeciw jednego z rodziców, zwłaszcza gdy nie wywiązuje się on z obowiązków rodzicielskich, może być uznany za nadużycie władzy rodzicielskiej i sprzeczny z dobrem dziecka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

D. B. (wnioskodawczyni)

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznawnioskodawczyni
T. B.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. B.osoba_fizycznamałoletni
K. B.osoba_fizycznamałoletnia

Przepisy (13)

Główne

k.r.o. art. 97 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

O istotnych sprawach małoletnich dzieci rozstrzygają ich rodzice wspólnie, a w braku porozumienia między rodzicami o istotnych sprawach małoletnich rozstrzyga Sąd opiekuńczy.

u.o.d.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dokumentach paszportowych

W imieniu małoletnich dzieci wniosek o wydanie paszportu składają rodzice wspólnie, a w przypadku braku takiej zgody, zgodę na wydanie dokumentu paszportowego zastępuje orzeczenie Sądu rodzinnego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Pomocnicze

k.r.o. art. 97 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

u.o.d.p. art. 3

Ustawa o dokumentach paszportowych

Każdy obywatel polski ma prawo do otrzymania paszportu, chyba że istnieją okoliczności wyłączające to uprawnienie przewidziane w ustawie.

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód z przesłuchania stron.

k.c. art. 11

Kodeks cywilny

Pełnoletność i zdolność do czynności prawnych.

k.c. art. 10

Kodeks cywilny

Ograniczona zdolność do czynności prawnych.

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód z dokumentu urzędowego.

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

Okoliczności przyznane nie wymagają dowodzenia.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów.

k.r.o. art. 135

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek alimentacyjny.

k.p.c. art. 13

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o inne prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzyskanie paszportu jest istotną sprawą małoletnich. Brak porozumienia rodziców w istotnych sprawach małoletnich wymaga rozstrzygnięcia sądu opiekuńczego. Sprzeciw ojca wobec wydania paszportów jest sprzeczny z dobrem dzieci. Postawa ojca stanowi nadużycie władzy rodzicielskiej. Dzieci mają prawo do wypoczynku i poznawania świata.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji popełnił błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd nie wysłuchał małoletnich i nie uzyskał ich zgody na wyjazd. Sąd nie doprowadził ojca na rozprawę i nie wysłuchał go. Wyjazd za granicę jest niepotrzebny, gdyż dzieci są małoletnie i uczęszczają do szkoły. Nauka dzieci poza granicami Polski jest niemożliwa z powodu nieznajomości języka angielskiego. Decyzja sądu jest krzywdząca dla ojca i ogranicza jego prawa jako opiekuna.

Godne uwagi sformułowania

brak porozumienia między rodzicami o istotnych sprawach małoletnich rozstrzyga Sąd opiekuńczy sprzeciw uczestnika postępowania na wyrażenie zgody złożenia wspólnie z byłą żoną wniosku o wydanie paszportu należy ocenić jako brak współdziałania w istotnych sprawach małoletnich, stanowi nadużycie władzy rodzicielskiej i sprzeciwia się dobru małoletnich dzieci Dzieci mają prawo do godnego życia na poziomie jaki są w stanie zapewnić im rodzice, do wypoczynku po rocznym okresie nauki. upratrując w postawie apelanta nadużycie uprawnień opiekuna prawnego jakim jest uczestnik z racji ojcostwa chciałby pozbawić małoletnie dodatkowych radości, przyjemności życia, a także możliwości poznawania świata, jego kultury, przyrody, zabytków.

Skład orzekający

Teresa Bodys

przewodniczący-sprawozdawca

Arkadiusz Mrowiec

sędzia

Marek Lisiczyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'istotne sprawy małoletnich' w kontekście wydawania paszportów oraz ocena sprzeciwu jednego z rodziców jako nadużycia władzy rodzicielskiej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku porozumienia rodziców w konkretnej sprawie, z uwzględnieniem specyfiki sytuacji uczestnika (pobyt w ZK, brak partycypacji w kosztach).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między rodzicami po rozwodzie, gdzie jeden z nich, mimo braku partycypacji w wychowaniu i kosztach, blokuje działania drugiego rodzica w interesie dzieci. Podkreśla rolę sądu w ochronie dobra dziecka.

Czy ojciec w więzieniu może zablokować paszport dla dziecka? Sąd rodzinny rozstrzyga.

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 210/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Zamościu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Bodys (spr) Sędziowie: SSO Arkadiusz Mrowiec SSO Marek Lisiczyński Protokolant: st. sekr. sąd. Grażyna Rozkres po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. w Zamościu na rozprawie sprawy z wniosku D. B. z udziałem T. B. o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach małoletnich na skutek apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt III Nsm 108/13 postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt I Ca 210/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Zamościu rozstrzygając o istotnej sprawie małoletnich M. B. urodzonego (...) w T. i K. B. urodzonej (...) w Z. zezwolił na wystąpienie do właściwego organu z wnioskiem o wydanie paszportów dla małoletnich oraz upoważnił ich matkę D. B. do reprezentowania dzieci w tej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy podał, że małoletnie dzieci M. B. i K. B. są dziećmi pochodzącymi ze związku małżeńskiego D. B. i T. B. . Małżeństwo stron zostało rozwiązane przez rozwód, a władza rodzicielska powierzona obojgu rodzicom. Małoletnie dzieci stron mieszkają razem z matka, uczęszczają do szkoły: M. jest uczniem III klasy gimnazjum, zaś K. uczennicą II klasy gimnazjum. Matka małoletnich planuje wyjechać z dziećmi na wycieczkę do Anglii, gdzie też ma znajomych, u których może zatrzymać się podczas pobytu w Anglii. Z ustaleń Sądu wynika również, że uczestnik postępowania T. B. przebywa w Zakładzie Karnym w Z. . W świetle takich ustaleń Sąd uznał wniosek matki małoletnich dzieci za zasadny i mający swoje oparcie w treści art. 97 § 2 kro w związku z art. 97 § 1 kro . Powołane przepisy mówią, że o istotnych sprawach małoletnich dzieci rozstrzygają ich rodzice wspólnie, a w braku porozumienia między rodzicami o istotnych sprawach małoletnich rozstrzyga Sąd opiekuńczy. Sąd wskazał, że przesłanką konieczną do rozstrzygania przez Sąd w trybie art. 97 § 2 kro jest brak porozumienia między rodzicami, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Powołując się na treść art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2006r., Nr 143, poz. 1027 z późn. zm.) w imieniu małoletnich dzieci wniosek o wydanie paszportu składają rodzice wspólnie, a w przypadku braku takiej zgody, zgodę na wydanie dokumentu paszportowego zastępuje orzeczenie Sądu rodzinnego. Sąd wskazując także na treść art. 3 ustawy z 13 lipca 2006r. cyt. w pełnym brzmieniu wyżej podniósł, że każdy obywatel polski ma prawo do otrzymania paszportu chyba, że istnieją okoliczności wyłączające to uprawnienie przewidziane w ustawie. Sąd nie dopatrzył się by w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności skutkujące pozbawieniem bądź ograniczeniem prawa do otrzymania przez małoletnie dzieci stron paszportów. W ocenie Sądu Rejonowego odebranie małoletnim szans wypoczynku poza granicami kraju byłoby sprzeczne z dobrem małoletnich dzieci. Mając więc na uwadze niemożność złożenia wspólnego wniosku o wydanie paszportów dla małoletnich dzieci przez ich rodziców Sąd rozstrzygnął zastępczo zezwalając matce D. B. do samodzielnego reprezentowania dzieci w tej sprawie. Sąd podniósł również, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie ogranicza w żaden sposób władzy rodzicielskiej T. B. wobec małoletnich dzieci M. B. oraz K. B. . Apelację od powyższego postanowienia wniósł do Sądu Okręgowego w Zamościu uczestnik postępowania T. B. . Zaskarżając postanowienie w całości, apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zamościu. Zarzucił apelujący błąd Sądu pierwszej instancji w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Przede wszystkim zarzucił, że Sąd nie wysłuchał małoletnich i nie uzyskał ich zgody na temat woli małoletnich na wyjazd zagraniczny. Nie doprowadził apelującego na rozprawę i nie wysłuchał go mimo, iż skarżący taki wniosek składał. Wyjazd za granicę małoletnich dzieci apelujący uważa za niepotrzebny, gdyż dzieci są małoletnie i uczęszczają do szkoły, a ich nauka poza granicami Polski jest niemożliwa, gdyż dzieci nie znają języka angielskiego. Zarzucił skarżący, ze decyzja Sądu jest dla niego wysoce krzywdząca i ogranicza jego prawa jako pełnoprawnego opiekuna do dzieci. Sąd Okręgowy w Zamościu zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty zgłoszone w apelacji uznać należy za bezzasadne. Ustaleniu w niniejszej sprawie podlegały jedynie kwestie związane z uzyskaniem przez małoletnie dzieci stron paszportów – dokumentów upoważniających do przekroczenia granicy Polski. Sąd Rejonowy w Zamościu badał więc czy rodzicom małoletnich M. B. i K. B. – przysługuje władza rodzicielska, czy też doszło do jej ograniczenia, pozbawienia bądź zawieszenia, czy małoletnie posiadają już paszporty, czy rodzice są zgodni i współdziałają w sprawach dotyczących małoletnich czy też jeden z rodziców sprzeciwia się wystąpieniu na drogę administracyjną by w imieniu i na rzecz dzieci podjąć czynności administracyjne w celu uzyskania paszportów. Wbrew zarzutom apelującego ustaleń w tym zakresie Sąd pierwszej instancji dokonał i ustalenia te są poprawne. Sąd ustalił – co wynika tak z treści wniosku, odpowiedzi na wniosek oraz z zeznań wnioskodawczyni złożonych w trybie art. 299 kpc , że strony mają dwoje wspólnych dzieci pochodzących ze związku małżeńskiego. Dokumentami potwierdzającymi te okoliczności są też odpisy skrócone aktów urodzeń małoletnich: M. B. urodzonego (...) – Nr (...) i K. B. urodzonej (...) – Nr (...) (vide: k. 2 i 3). Dokumenty urzędowe potwierdzają też, że wnioskodawczyni D. B. jest matką małoletnich, a więc jako opiekun prawny uprawniona do występowania w imieniu i na rzecz małoletnich z żądaniem dokonania w ich imieniu określonej czynności prawnej. Odpisy aktów skróconych urodzenia małoletnich potwierdzają też, że apelujący jest ojcem córki K. i syna M. . Nadto dokumenty powyższe są dowodem również tego, że dzieci stron są małoletnie i nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych w rozumieniu art. 11 i 10 kc. K. B. ma lat 14, zaś M. B. lat 15. Nie ma więc konieczności przeprowadzania innego dowodu poza dowodem z dokumentu urzędowego – aktów stanów cywilnego – dla ustalenia powyższych okoliczności. W myśl art. 244 kpc dokument urzędowy sporządzony w przypisanej procesem formie jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Nie wymagała też dowodzenia okoliczność dotycząca pobytu uczestnika w Zakładzie Karnym, bowiem okoliczność tę apelujący przyznał w odpowiedzi na wniosek, nadto na adres Zakładu Karnego w Z. zostało apelującemu doręczone tak zawiadomienie o rozprawie jak i odpis wniosku. Okoliczność przyznana w myśl art. 229 kpc nie wymaga więc dalszego dowodzenia. Bezspornym w sprawie jest też brak współdziałania stron przy rozstrzyganiu wszystkich spraw dotyczących małoletnich. Jak dowodzą zeznania wnioskodawczyni złożone w trybie art. 299 kpc , dane zawarte przez apelującego w odpowiedzi na wniosek jak też dowód z wyroku rozwodowego stron (vide: k. 41) D. B. i T. B. są po rozwodzie. Rozwód orzeczony został przez Sąd Okręgowy w Zamościu w dniu (...) w sprawie (...) . Sąd Okręgowy w Zamościu rozwiązał przez rozwód małżeństwo stron bez orzekania o winie. Tak więc od 2005r. małoletnie dzieci pozostają pod wyłączną pieczą matki i z nią zamieszkują. Uczestnik postępowania sprzeciwia się temu by dzieci posiadały paszporty upatrując w tym zamiar matki wywiezienia dzieci z kraju na stałe do innego państwa. Takich dowodów w sprawie brak. Matka małoletnich składając przed Sądem zeznania pod rygorem odpowiedzialności karnej, jak i we wniosku wskazywała, że paszporty są niezbędne dzieciom by mogła razem z nimi wyjechać w czasie wakacji na wycieczkę zagraniczną. D. B. zeznała, że chce zabrać dzieci na wycieczkę do Anglii i tam zatrzymać się u znajomych (vide: k. 10 verte i k. 1). Brak podstaw prawnych by nie dać wiary zeznaniom wnioskodawczyni co do jej planów wakacyjnych. Sąd Rejonowy w Zamościu właściwie ocenił zeznania i prawidłowe z własnych ustaleń wyprowadził wnioski. Nie dopatrzył się Sąd Okręgowy w Zamościu błędu w ustaleniach faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie o czym traktuje ustawodawca w art. 233 kpc . Nie mają znaczenia prawnego w niniejszej sprawie relacje między stronami jak i apelującego z małoletnimi dziećmi jakie istniały w okresie poprzedzającym pozbawienie wolności T. B. . Sąd w niniejszej sprawie nie zajmuje się ustalaniem zakresu władzy rodzicielskiej każdego z rodziców w stosunku do niepełnoletnich dzieci ani też uregulowaniem kontaktów rodzic – dziecko. Postępowanie w niniejszej sprawie ma na celu rozstrzygnięcie o istotnej sprawie małoletnich, której zgodnie rodzice jako ich opiekunowi prawni sami nie są w stanie podjąć, bowiem mają odmienne stanowiska co do celowości posiadania przez dzieci dokumentów tożsamości jakimi są paszporty. W myśl art. 3 i 4 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. Nr 143, poz. 1027 z 2006r. z późn. zm.) każdy obywatel ma prawo otrzymać paszport, bowiem paszport jest dokumentem uprawniającym do przekroczenia granicy oraz pobytu za granicą. Nadto jest to dokument, który poświadcza obywatelstwo polskie, tożsamość osoby w nim wskazanej. Stosownie zaś do treści art. 13 ust. 1 pkt. 1 cytowanej ustawy – na który to przepis właściwie wskazał Sąd pierwszej instancji – wniosek o wydanie dokumentu paszportowego osobie małoletniej składają rodzice lub ustanowiony opiekun albo jedno z rodziców wraz z pisemną zgodą drugiego z rodziców poświadczoną przez notariusza lub organ paszportowy. W niniejszej sprawie skuteczne złożenie wniosku przez matkę małoletnich było niemożliwe bowiem apelujący takiej zgody nie udzielił, a nadto sprzeciwił się jej udzieleniu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 lutego 2012r. w sprawie I CZ 153/11 wyraził pogląd, że w sytuacji gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom złożenie wniosku o wydanie paszportu małoletniemu dziecku wymaga ich wspólnego, zgodnego działania. Podjęcie decyzji w tej kwestii należy do istotnych spraw dziecka w rozumieniu art. 97 § 2 kro . Tak więc w braku porozumienia między rodzicami w tej sprawie rozstrzyga Sąd. Tutejszy Sąd w pełni identyfikuje się z przywołanym poglądem prawnym. Słusznie więc ocenił Sąd Rejonowy w Zamościu wniosek D. B. jako żądanie rozstrzygnięcia o istotnej sprawie małoletnich dzieci jaką jest ubieganie się o wydanie dla dzieci paszportu. Sprzeciw uczestnika postępowania na wyrażenie zgody złożenia wspólnie z byłą żoną wniosku o wydanie paszportu należy ocenić jako brak współdziałania w istotnych sprawach małoletnich, stanowi nadużycie władzy rodzicielskiej i sprzeciwia się dobru małoletnich dzieci. Dzieci mają prawo do godnego życia na poziomie jaki są w stanie zapewnić im rodzice, do wypoczynku po rocznym okresie nauki. Temu służą między innymi wakacje letnie i ferie zimowe. Wypoczynek może być realizowany tak w kraju jak i poza jego granicami. Trudno podzielić argumentację apelanta, że ze względu na wiek dzieci winny wakacje spędzać w kraju. Takiego rozumowania wykonywania władzy rodzicielskiej tut. Sąd nie akceptuje upatrując w postawie apelanta nadużycie uprawnień opiekuna prawnego jakim jest uczestnik z racji ojcostwa. Należy w tym miejscu zauważyć, że skarżący nie łoży na utrzymanie małoletnich mimo, że ciąży na nim obowiązek alimentacyjny z mocy art. 135 kro określony wyrokiem rozwodowym na poziomie po (...) zł miesięcznie, nie uczestniczy w procesie wychowawczym i bieżącej pieczy nad dziećmi czym nie wywiązuje się z obowiązków rodzicielskich w znacznej części. Tym bardziej negatywnie należy ocenić postawę apelującego, który sprzeciwiając się posiadaniu przez dzieci paszportów chciałby pozbawić małoletnie dodatkowych radości, przyjemności życia, a także możliwości poznawania świata, jego kultury, przyrody, zabytków. Z powyższych przyczyn apelację T. B. uznać należy za całkowicie bezzasadną, a rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w Zamościu zawarte w zaskarżonym postanowieniu jako odpowiadające prawu i podjęte z zachowaniem reguł postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 385 kpc w związku z art. 13 kpc Sąd Okręgowy w Zamościu postanowił jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI