I Ca 210/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację ojca, zezwalając matce na samodzielne uzyskanie paszportów dla małoletnich dzieci, mimo jego sprzeciwu.
Sąd Rejonowy zezwolił matce na wystąpienie o paszporty dla małoletnich dzieci, mimo braku zgody ojca, który przebywa w zakładzie karnym. Ojciec wniósł apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i brak wysłuchania dzieci. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że uzyskanie paszportów jest istotną sprawą małoletnich, a sprzeciw ojca stanowi nadużycie władzy rodzicielskiej i jest sprzeczny z dobrem dzieci.
Sprawa dotyczyła wniosku matki D. B. o zezwolenie na samodzielne wystąpienie o paszporty dla małoletnich dzieci M. B. i K. B., wobec braku porozumienia z ojcem T. B., który przebywa w zakładzie karnym. Sąd Rejonowy uznał wniosek za zasadny, zezwalając matce na reprezentowanie dzieci w tej sprawie, podkreślając, że wyjazd na wycieczkę zagraniczną leży w dobru małoletnich. Ojciec wniósł apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji błędy w ustaleniach faktycznych, brak wysłuchania dzieci i jego samego, a także niepotrzebność wyjazdu zagranicznego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że ustalenia faktyczne są poprawne. Sąd podkreślił, że uzyskanie paszportu jest istotną sprawą małoletnich, a sprzeciw ojca, który nie partycypuje w kosztach utrzymania dzieci i nie uczestniczy w ich wychowaniu, należy ocenić jako nadużycie władzy rodzicielskiej i działanie sprzeczne z dobrem dzieci. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w braku porozumienia rodziców w istotnych sprawach małoletnich rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak porozumienia między rodzicami w sprawie wydania paszportu małoletniemu dziecku stanowi istotną sprawę małoletniego, która wymaga rozstrzygnięcia przez sąd opiekuńczy.
Uzasadnienie
Uzyskanie paszportu jest istotną sprawą małoletniego, a zgodnie z art. 97 § 2 k.r.o., w braku porozumienia między rodzicami, o istotnych sprawach małoletnich rozstrzyga sąd opiekuńczy. Sprzeciw jednego z rodziców, zwłaszcza gdy nie wywiązuje się on z obowiązków rodzicielskich, może być uznany za nadużycie władzy rodzicielskiej i sprzeczny z dobrem dziecka.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
D. B. (wnioskodawczyni)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| T. B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. B. | osoba_fizyczna | małoletni |
| K. B. | osoba_fizyczna | małoletnia |
Przepisy (13)
Główne
k.r.o. art. 97 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
O istotnych sprawach małoletnich dzieci rozstrzygają ich rodzice wspólnie, a w braku porozumienia między rodzicami o istotnych sprawach małoletnich rozstrzyga Sąd opiekuńczy.
u.o.d.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dokumentach paszportowych
W imieniu małoletnich dzieci wniosek o wydanie paszportu składają rodzice wspólnie, a w przypadku braku takiej zgody, zgodę na wydanie dokumentu paszportowego zastępuje orzeczenie Sądu rodzinnego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.r.o. art. 97 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.o.d.p. art. 3
Ustawa o dokumentach paszportowych
Każdy obywatel polski ma prawo do otrzymania paszportu, chyba że istnieją okoliczności wyłączające to uprawnienie przewidziane w ustawie.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron.
k.c. art. 11
Kodeks cywilny
Pełnoletność i zdolność do czynności prawnych.
k.c. art. 10
Kodeks cywilny
Ograniczona zdolność do czynności prawnych.
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z dokumentu urzędowego.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności przyznane nie wymagają dowodzenia.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.r.o. art. 135
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny.
k.p.c. art. 13
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o inne prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzyskanie paszportu jest istotną sprawą małoletnich. Brak porozumienia rodziców w istotnych sprawach małoletnich wymaga rozstrzygnięcia sądu opiekuńczego. Sprzeciw ojca wobec wydania paszportów jest sprzeczny z dobrem dzieci. Postawa ojca stanowi nadużycie władzy rodzicielskiej. Dzieci mają prawo do wypoczynku i poznawania świata.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji popełnił błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd nie wysłuchał małoletnich i nie uzyskał ich zgody na wyjazd. Sąd nie doprowadził ojca na rozprawę i nie wysłuchał go. Wyjazd za granicę jest niepotrzebny, gdyż dzieci są małoletnie i uczęszczają do szkoły. Nauka dzieci poza granicami Polski jest niemożliwa z powodu nieznajomości języka angielskiego. Decyzja sądu jest krzywdząca dla ojca i ogranicza jego prawa jako opiekuna.
Godne uwagi sformułowania
brak porozumienia między rodzicami o istotnych sprawach małoletnich rozstrzyga Sąd opiekuńczy sprzeciw uczestnika postępowania na wyrażenie zgody złożenia wspólnie z byłą żoną wniosku o wydanie paszportu należy ocenić jako brak współdziałania w istotnych sprawach małoletnich, stanowi nadużycie władzy rodzicielskiej i sprzeciwia się dobru małoletnich dzieci Dzieci mają prawo do godnego życia na poziomie jaki są w stanie zapewnić im rodzice, do wypoczynku po rocznym okresie nauki. upratrując w postawie apelanta nadużycie uprawnień opiekuna prawnego jakim jest uczestnik z racji ojcostwa chciałby pozbawić małoletnie dodatkowych radości, przyjemności życia, a także możliwości poznawania świata, jego kultury, przyrody, zabytków.
Skład orzekający
Teresa Bodys
przewodniczący-sprawozdawca
Arkadiusz Mrowiec
sędzia
Marek Lisiczyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'istotne sprawy małoletnich' w kontekście wydawania paszportów oraz ocena sprzeciwu jednego z rodziców jako nadużycia władzy rodzicielskiej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku porozumienia rodziców w konkretnej sprawie, z uwzględnieniem specyfiki sytuacji uczestnika (pobyt w ZK, brak partycypacji w kosztach).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między rodzicami po rozwodzie, gdzie jeden z nich, mimo braku partycypacji w wychowaniu i kosztach, blokuje działania drugiego rodzica w interesie dzieci. Podkreśla rolę sądu w ochronie dobra dziecka.
“Czy ojciec w więzieniu może zablokować paszport dla dziecka? Sąd rodzinny rozstrzyga.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ca 210/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Zamościu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Bodys (spr) Sędziowie: SSO Arkadiusz Mrowiec SSO Marek Lisiczyński Protokolant: st. sekr. sąd. Grażyna Rozkres po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. w Zamościu na rozprawie sprawy z wniosku D. B. z udziałem T. B. o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach małoletnich na skutek apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt III Nsm 108/13 postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt I Ca 210/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Zamościu rozstrzygając o istotnej sprawie małoletnich M. B. urodzonego (...) w T. i K. B. urodzonej (...) w Z. zezwolił na wystąpienie do właściwego organu z wnioskiem o wydanie paszportów dla małoletnich oraz upoważnił ich matkę D. B. do reprezentowania dzieci w tej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy podał, że małoletnie dzieci M. B. i K. B. są dziećmi pochodzącymi ze związku małżeńskiego D. B. i T. B. . Małżeństwo stron zostało rozwiązane przez rozwód, a władza rodzicielska powierzona obojgu rodzicom. Małoletnie dzieci stron mieszkają razem z matka, uczęszczają do szkoły: M. jest uczniem III klasy gimnazjum, zaś K. uczennicą II klasy gimnazjum. Matka małoletnich planuje wyjechać z dziećmi na wycieczkę do Anglii, gdzie też ma znajomych, u których może zatrzymać się podczas pobytu w Anglii. Z ustaleń Sądu wynika również, że uczestnik postępowania T. B. przebywa w Zakładzie Karnym w Z. . W świetle takich ustaleń Sąd uznał wniosek matki małoletnich dzieci za zasadny i mający swoje oparcie w treści art. 97 § 2 kro w związku z art. 97 § 1 kro . Powołane przepisy mówią, że o istotnych sprawach małoletnich dzieci rozstrzygają ich rodzice wspólnie, a w braku porozumienia między rodzicami o istotnych sprawach małoletnich rozstrzyga Sąd opiekuńczy. Sąd wskazał, że przesłanką konieczną do rozstrzygania przez Sąd w trybie art. 97 § 2 kro jest brak porozumienia między rodzicami, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Powołując się na treść art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2006r., Nr 143, poz. 1027 z późn. zm.) w imieniu małoletnich dzieci wniosek o wydanie paszportu składają rodzice wspólnie, a w przypadku braku takiej zgody, zgodę na wydanie dokumentu paszportowego zastępuje orzeczenie Sądu rodzinnego. Sąd wskazując także na treść art. 3 ustawy z 13 lipca 2006r. cyt. w pełnym brzmieniu wyżej podniósł, że każdy obywatel polski ma prawo do otrzymania paszportu chyba, że istnieją okoliczności wyłączające to uprawnienie przewidziane w ustawie. Sąd nie dopatrzył się by w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności skutkujące pozbawieniem bądź ograniczeniem prawa do otrzymania przez małoletnie dzieci stron paszportów. W ocenie Sądu Rejonowego odebranie małoletnim szans wypoczynku poza granicami kraju byłoby sprzeczne z dobrem małoletnich dzieci. Mając więc na uwadze niemożność złożenia wspólnego wniosku o wydanie paszportów dla małoletnich dzieci przez ich rodziców Sąd rozstrzygnął zastępczo zezwalając matce D. B. do samodzielnego reprezentowania dzieci w tej sprawie. Sąd podniósł również, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie ogranicza w żaden sposób władzy rodzicielskiej T. B. wobec małoletnich dzieci M. B. oraz K. B. . Apelację od powyższego postanowienia wniósł do Sądu Okręgowego w Zamościu uczestnik postępowania T. B. . Zaskarżając postanowienie w całości, apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zamościu. Zarzucił apelujący błąd Sądu pierwszej instancji w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Przede wszystkim zarzucił, że Sąd nie wysłuchał małoletnich i nie uzyskał ich zgody na temat woli małoletnich na wyjazd zagraniczny. Nie doprowadził apelującego na rozprawę i nie wysłuchał go mimo, iż skarżący taki wniosek składał. Wyjazd za granicę małoletnich dzieci apelujący uważa za niepotrzebny, gdyż dzieci są małoletnie i uczęszczają do szkoły, a ich nauka poza granicami Polski jest niemożliwa, gdyż dzieci nie znają języka angielskiego. Zarzucił skarżący, ze decyzja Sądu jest dla niego wysoce krzywdząca i ogranicza jego prawa jako pełnoprawnego opiekuna do dzieci. Sąd Okręgowy w Zamościu zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty zgłoszone w apelacji uznać należy za bezzasadne. Ustaleniu w niniejszej sprawie podlegały jedynie kwestie związane z uzyskaniem przez małoletnie dzieci stron paszportów – dokumentów upoważniających do przekroczenia granicy Polski. Sąd Rejonowy w Zamościu badał więc czy rodzicom małoletnich M. B. i K. B. – przysługuje władza rodzicielska, czy też doszło do jej ograniczenia, pozbawienia bądź zawieszenia, czy małoletnie posiadają już paszporty, czy rodzice są zgodni i współdziałają w sprawach dotyczących małoletnich czy też jeden z rodziców sprzeciwia się wystąpieniu na drogę administracyjną by w imieniu i na rzecz dzieci podjąć czynności administracyjne w celu uzyskania paszportów. Wbrew zarzutom apelującego ustaleń w tym zakresie Sąd pierwszej instancji dokonał i ustalenia te są poprawne. Sąd ustalił – co wynika tak z treści wniosku, odpowiedzi na wniosek oraz z zeznań wnioskodawczyni złożonych w trybie art. 299 kpc , że strony mają dwoje wspólnych dzieci pochodzących ze związku małżeńskiego. Dokumentami potwierdzającymi te okoliczności są też odpisy skrócone aktów urodzeń małoletnich: M. B. urodzonego (...) – Nr (...) i K. B. urodzonej (...) – Nr (...) (vide: k. 2 i 3). Dokumenty urzędowe potwierdzają też, że wnioskodawczyni D. B. jest matką małoletnich, a więc jako opiekun prawny uprawniona do występowania w imieniu i na rzecz małoletnich z żądaniem dokonania w ich imieniu określonej czynności prawnej. Odpisy aktów skróconych urodzenia małoletnich potwierdzają też, że apelujący jest ojcem córki K. i syna M. . Nadto dokumenty powyższe są dowodem również tego, że dzieci stron są małoletnie i nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych w rozumieniu art. 11 i 10 kc. K. B. ma lat 14, zaś M. B. lat 15. Nie ma więc konieczności przeprowadzania innego dowodu poza dowodem z dokumentu urzędowego – aktów stanów cywilnego – dla ustalenia powyższych okoliczności. W myśl art. 244 kpc dokument urzędowy sporządzony w przypisanej procesem formie jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Nie wymagała też dowodzenia okoliczność dotycząca pobytu uczestnika w Zakładzie Karnym, bowiem okoliczność tę apelujący przyznał w odpowiedzi na wniosek, nadto na adres Zakładu Karnego w Z. zostało apelującemu doręczone tak zawiadomienie o rozprawie jak i odpis wniosku. Okoliczność przyznana w myśl art. 229 kpc nie wymaga więc dalszego dowodzenia. Bezspornym w sprawie jest też brak współdziałania stron przy rozstrzyganiu wszystkich spraw dotyczących małoletnich. Jak dowodzą zeznania wnioskodawczyni złożone w trybie art. 299 kpc , dane zawarte przez apelującego w odpowiedzi na wniosek jak też dowód z wyroku rozwodowego stron (vide: k. 41) D. B. i T. B. są po rozwodzie. Rozwód orzeczony został przez Sąd Okręgowy w Zamościu w dniu (...) w sprawie (...) . Sąd Okręgowy w Zamościu rozwiązał przez rozwód małżeństwo stron bez orzekania o winie. Tak więc od 2005r. małoletnie dzieci pozostają pod wyłączną pieczą matki i z nią zamieszkują. Uczestnik postępowania sprzeciwia się temu by dzieci posiadały paszporty upatrując w tym zamiar matki wywiezienia dzieci z kraju na stałe do innego państwa. Takich dowodów w sprawie brak. Matka małoletnich składając przed Sądem zeznania pod rygorem odpowiedzialności karnej, jak i we wniosku wskazywała, że paszporty są niezbędne dzieciom by mogła razem z nimi wyjechać w czasie wakacji na wycieczkę zagraniczną. D. B. zeznała, że chce zabrać dzieci na wycieczkę do Anglii i tam zatrzymać się u znajomych (vide: k. 10 verte i k. 1). Brak podstaw prawnych by nie dać wiary zeznaniom wnioskodawczyni co do jej planów wakacyjnych. Sąd Rejonowy w Zamościu właściwie ocenił zeznania i prawidłowe z własnych ustaleń wyprowadził wnioski. Nie dopatrzył się Sąd Okręgowy w Zamościu błędu w ustaleniach faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie o czym traktuje ustawodawca w art. 233 kpc . Nie mają znaczenia prawnego w niniejszej sprawie relacje między stronami jak i apelującego z małoletnimi dziećmi jakie istniały w okresie poprzedzającym pozbawienie wolności T. B. . Sąd w niniejszej sprawie nie zajmuje się ustalaniem zakresu władzy rodzicielskiej każdego z rodziców w stosunku do niepełnoletnich dzieci ani też uregulowaniem kontaktów rodzic – dziecko. Postępowanie w niniejszej sprawie ma na celu rozstrzygnięcie o istotnej sprawie małoletnich, której zgodnie rodzice jako ich opiekunowi prawni sami nie są w stanie podjąć, bowiem mają odmienne stanowiska co do celowości posiadania przez dzieci dokumentów tożsamości jakimi są paszporty. W myśl art. 3 i 4 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. Nr 143, poz. 1027 z 2006r. z późn. zm.) każdy obywatel ma prawo otrzymać paszport, bowiem paszport jest dokumentem uprawniającym do przekroczenia granicy oraz pobytu za granicą. Nadto jest to dokument, który poświadcza obywatelstwo polskie, tożsamość osoby w nim wskazanej. Stosownie zaś do treści art. 13 ust. 1 pkt. 1 cytowanej ustawy – na który to przepis właściwie wskazał Sąd pierwszej instancji – wniosek o wydanie dokumentu paszportowego osobie małoletniej składają rodzice lub ustanowiony opiekun albo jedno z rodziców wraz z pisemną zgodą drugiego z rodziców poświadczoną przez notariusza lub organ paszportowy. W niniejszej sprawie skuteczne złożenie wniosku przez matkę małoletnich było niemożliwe bowiem apelujący takiej zgody nie udzielił, a nadto sprzeciwił się jej udzieleniu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 lutego 2012r. w sprawie I CZ 153/11 wyraził pogląd, że w sytuacji gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom złożenie wniosku o wydanie paszportu małoletniemu dziecku wymaga ich wspólnego, zgodnego działania. Podjęcie decyzji w tej kwestii należy do istotnych spraw dziecka w rozumieniu art. 97 § 2 kro . Tak więc w braku porozumienia między rodzicami w tej sprawie rozstrzyga Sąd. Tutejszy Sąd w pełni identyfikuje się z przywołanym poglądem prawnym. Słusznie więc ocenił Sąd Rejonowy w Zamościu wniosek D. B. jako żądanie rozstrzygnięcia o istotnej sprawie małoletnich dzieci jaką jest ubieganie się o wydanie dla dzieci paszportu. Sprzeciw uczestnika postępowania na wyrażenie zgody złożenia wspólnie z byłą żoną wniosku o wydanie paszportu należy ocenić jako brak współdziałania w istotnych sprawach małoletnich, stanowi nadużycie władzy rodzicielskiej i sprzeciwia się dobru małoletnich dzieci. Dzieci mają prawo do godnego życia na poziomie jaki są w stanie zapewnić im rodzice, do wypoczynku po rocznym okresie nauki. Temu służą między innymi wakacje letnie i ferie zimowe. Wypoczynek może być realizowany tak w kraju jak i poza jego granicami. Trudno podzielić argumentację apelanta, że ze względu na wiek dzieci winny wakacje spędzać w kraju. Takiego rozumowania wykonywania władzy rodzicielskiej tut. Sąd nie akceptuje upatrując w postawie apelanta nadużycie uprawnień opiekuna prawnego jakim jest uczestnik z racji ojcostwa. Należy w tym miejscu zauważyć, że skarżący nie łoży na utrzymanie małoletnich mimo, że ciąży na nim obowiązek alimentacyjny z mocy art. 135 kro określony wyrokiem rozwodowym na poziomie po (...) zł miesięcznie, nie uczestniczy w procesie wychowawczym i bieżącej pieczy nad dziećmi czym nie wywiązuje się z obowiązków rodzicielskich w znacznej części. Tym bardziej negatywnie należy ocenić postawę apelującego, który sprzeciwiając się posiadaniu przez dzieci paszportów chciałby pozbawić małoletnie dodatkowych radości, przyjemności życia, a także możliwości poznawania świata, jego kultury, przyrody, zabytków. Z powyższych przyczyn apelację T. B. uznać należy za całkowicie bezzasadną, a rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w Zamościu zawarte w zaskarżonym postanowieniu jako odpowiadające prawu i podjęte z zachowaniem reguł postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 385 kpc w związku z art. 13 kpc Sąd Okręgowy w Zamościu postanowił jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI