I CA 198/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał apelację uczestniczki postępowania E. D. od postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu, które oddaliło jej wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia. Sprawa dotyczyła działu spadku po rodzicach wnioskodawczyni B. S. i uczestniczki E. D., F. L. i A. L. (2), którzy nabyli własność gospodarstwa rolnego na podstawie ustawy z 1971 roku. E. D. domagała się stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie udziałów pozostałych współwłaścicieli, argumentując, że ona i jej ojciec J. L. (3) posiadali samoistnie całe gospodarstwo rolne przez wymagany prawem okres. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że E. D. nie wykazała, aby ona lub jej poprzednik prawny zamanifestowali wolę posiadania nieruchomości z wyłączeniem pozostałych spadkobierców. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że samo faktyczne władztwo nad nieruchomością i zarządzanie nią nie jest wystarczające do stwierdzenia zasiedzenia udziałów innych współwłaścicieli, a konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności świadczących o woli wyłączenia innych. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, uznając, że E. D. nie wykazała samoistności posiadania w sposób wymagany przez prawo. Sąd odwoławczy podkreślił, że zeznania świadków, w tym męża apelującej, wskazywały, że J. L. (3) zajmował się gospodarstwem do swojej choroby, a nie jako wyłączny właściciel. Ponadto, brak było rozmów rodzinnych na temat prawnego uregulowania zajmowanych gruntów, co sugeruje, że władanie odbywało się w ramach współposiadania za dorozumianą zgodą pozostałych spadkobierców, którzy mieszkali dalej i nie mieli możliwości aktywnego korzystania z nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że inwestycje E. D. w gospodarstwo mogły być co najwyżej podstawą do przyznania jej określonych gruntów w ramach postępowania działowego, a nie do stwierdzenia zasiedzenia. Sąd odwoławczy oddalił apelację jako bezzasadną, potwierdzając prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego przez Sąd Rejonowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie wymogów dotyczących samoistnego posiadania w celu zasiedzenia udziałów współwłaścicieli, zwłaszcza w kontekście nieruchomości rolnych i sytuacji rodzinnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, a jego zastosowanie wymaga analizy podobnych relacji między współwłaścicielami i sposobu korzystania z nieruchomości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uczestniczka postępowania E. D. wykazała samoistne posiadanie udziałów pozostałych współwłaścicieli nieruchomości rolnej w celu nabycia ich w drodze zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uczestniczka postępowania E. D. nie wykazała samoistnego posiadania udziałów pozostałych współwłaścicieli nieruchomości rolnej w sposób wymagany przez prawo, co skutkowało oddaleniem wniosku o zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że E. D. i jej poprzednik prawny J. L. (3) nie zamanifestowali woli posiadania nieruchomości z wyłączeniem pozostałych spadkobierców. Ich działania mieściły się w ramach współposiadania za dorozumianą zgodą, a nie samoistnego posiadania z zamiarem wyzucia innych z ich praw. Brak było dowodów na wyraźne zamanifestowanie zmiany charakteru posiadania z zależnego na samoistne wobec pozostałych współwłaścicieli.
Czy samo faktyczne władztwo nad nieruchomością i zarządzanie nią przez jednego ze współwłaścicieli, bez sprzeciwu pozostałych, jest wystarczające do stwierdzenia zasiedzenia udziałów tych pozostałych współwłaścicieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo faktyczne władztwo nad nieruchomością i zarządzanie nią przez jednego ze współwłaścicieli nie jest wystarczające do stwierdzenia zasiedzenia udziałów pozostałych współwłaścicieli. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności świadczących o woli wyłączenia innych współwłaścicieli od posiadania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla zasiedzenia udziałów innych współwłaścicieli konieczne jest wykazanie, że posiadanie miało charakter samoistny z zamiarem wyłączenia innych, a nie jedynie zależny (zarządzanie w imieniu wszystkich). Sama aktywność w gospodarstwie i inwestycje nie przesądzają o samoistności posiadania wobec pozostałych współwłaścicieli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| H. C. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| K. D. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| A. L. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| I. L. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| J. L. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| J. L. (2) | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| P. L. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| E. D. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| H. S. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| F. L. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| A. L. (2) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| J. L. (3) | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| T. L. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| M. L. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| M. K. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasiedzenia nieruchomości, wymagający samoistnego posiadania przez określony czas.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja samoistnego posiadacza, kluczowa dla oceny przesłanek zasiedzenia.
Pomocnicze
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej, istotny dla oceny, czy działania jednego ze współwłaścicieli wykraczały poza uprawnienia wynikające ze współwłasności.
k.p.c. art. 618 § § 1 zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania w sprawach o dział spadku, w tym możliwości wydania postanowienia wstępnego i rozpoznania zarzutu zasiedzenia.
k.p.c. art. 688
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis odsyłający do przepisów o postępowaniu w sprawach o zniesienie współwłasności w sprawach o dział spadku.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary, które sąd ocenił w kontekście braku dowodów na samoistność posiadania.
k.c. art. 176 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący doliczenia okresu posiadania poprzednika przy zasiedzeniu, zastosowany przez sąd na marginesie.
Ustawa z dnia 26 października 1971 roku
Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na podstawie której rodzice stron nabyli własność nieruchomości.
Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r.
Ustawa o zmianie ustawy - kodeks cywilny, wprowadzająca zmiany w terminach zasiedzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez E. D. samoistnego posiadania udziałów pozostałych współwłaścicieli z zamiarem wyzucia ich z posiadania. • Działania E. D. i jej poprzednika prawnego mieściły się w ramach współposiadania za dorozumianą zgodą pozostałych spadkobierców. • Brak dowodów na wyraźne zamanifestowanie zmiany charakteru posiadania z zależnego na samoistne wobec pozostałych współwłaścicieli.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie E. D. o samoistnym posiadaniu całej nieruchomości od 1981 roku. • Zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. • Zarzuty błędnej wykładni art. 336 k.c. i art. 172 k.c. w zw. z art. 206 k.c.
Godne uwagi sformułowania
nie wystarczy powołać się na fakt władania całą masą spadkową, lecz konieczne jest także wykazanie, że odbywa się to z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli. • nie można mówić o wyłączeniu pozostałych spadkobierców od posiadania spornych gruntów, skoro korzystali oni z płodów rolnych, a ponadto nigdy nie było stanowczych uzgodnień co do podziału masy spadkowej. • nie można zaaprobować poglądu, jakoby pozostali współwłaściciele musieli aktywnie uprawiać rolę bądź jawnie kontestować władztwo apelującej w celu obalenia samoistności posiadania.
Skład orzekający
Barbara Bojakowska
przewodniczący
Elżbieta Zalewska-Statuch
sędzia
Antoni Smus
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów dotyczących samoistnego posiadania w celu zasiedzenia udziałów współwłaścicieli, zwłaszcza w kontekście nieruchomości rolnych i sytuacji rodzinnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, a jego zastosowanie wymaga analizy podobnych relacji między współwłaścicielami i sposobu korzystania z nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zasiedzenia nieruchomości rolnej, co jest tematem często pojawiającym się w praktyce prawniczej i budzącym zainteresowanie ze względu na potencjalne konflikty rodzinne i wartość majątku.
“Czy wieloletnie zarządzanie rodzinnym gospodarstwem rolnym wystarczy do przejęcia go na własność? Sąd wyjaśnia zasady zasiedzenia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.