I CA 196/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Elblągu, rozpoznając apelację wnioskodawcy, uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Ostródzie, które oddaliło wniosek o ustanowienie służebności przesyłu i zasądziło koszty postępowania. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Kluczowym powodem uchylenia było stwierdzenie, że nieruchomości objęte wnioskiem stanowiły współwłasność ustawową małżeńską J. S. i B. S., która nie została wezwana do udziału w postępowaniu. Sąd Okręgowy podkreślił, że ustanowienie służebności przesyłu jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak udziału B. S. w sprawie skutkował nieważnością postępowania. Ponadto, Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy przedwcześnie rozstrzygnął o zasiedzeniu służebności przez uczestnika postępowania, (...) Spółkę Akcyjną. Sąd pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco dowodów dotyczących momentu i sposobu objęcia urządzeń przesyłowych w posiadanie przez uczestnika i jego poprzedników prawnych, co jest kluczowe dla oceny zasiedzenia, zwłaszcza w kontekście dobrej lub złej wiary. Sąd Okręgowy nakazał Sądowi Rejonowemu wezwanie do udziału w sprawie współwłaścicielki B. S. oraz uzupełnienie postępowania dowodowego w celu wykazania przez uczestnika momentu i podstawy prawnej objęcia urządzeń w posiadanie. W zależności od wyników postępowania, Sąd Rejonowy ma rozstrzygnąć o zasadności wniosku o ustanowienie służebności przesyłu i ewentualnym wynagrodzeniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie służebności przesyłu na nieruchomościach objętych współwłasnością, konieczność wezwania wszystkich współwłaścicieli do udziału w sprawie, zasady oceny zasiedzenia służebności przesyłu.
Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość jest przedmiotem współwłasności i gdy rozważane jest zasiedzenie służebności przesyłu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej współwłasność ustawową małżeńską jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, wymagającą zgody wszystkich współwłaścicieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustanowienie służebności przesyłu jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli.
Uzasadnienie
Służebność przesyłu stanowi ograniczone prawo rzeczowe, które obciąża nieruchomość i ogranicza w sposób trwały wykonywanie prawa własności przez wszystkich współwłaścicieli. Z tego względu umowne ustanowienie służebności przesyłu jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd.
Czy brak wezwania do udziału w sprawie współwłaścicielki nieruchomości, której dotyczy wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wezwania do udziału w sprawie współwłaścicielki, której prawa mogą być zagrożone przez wynik postępowania, skutkuje nieważnością postępowania.
Uzasadnienie
Zainteresowany, którego praw dotyczy wynik postępowania, ma prawo brać udział w sprawie. Brak udziału współwłaścicielki, której prawa mogły być zagrożone przez obciążenie nieruchomości służebnością, pozbawił ją możliwości obrony i stanowił podstawę do uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji z powodu nieważności postępowania.
Czy przedsiębiorca przesyłowy nabył przez zasiedzenie służebność przesyłu na nieruchomościach objętych wnioskiem?
Odpowiedź sądu
Kwestia zasiedzenia nie została rozstrzygnięta przez Sąd Okręgowy, który uznał, że Sąd Rejonowy przedwcześnie stwierdził zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy przedwcześnie uznał zasiedzenie, nie badając wystarczająco dowodów na moment i sposób objęcia urządzeń w posiadanie przez uczestnika i jego poprzedników prawnych, co jest kluczowe dla oceny zasiedzenia, zwłaszcza w kontekście dobrej lub złej wiary.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Spółka Akcyjna w G. | spółka | uczestnik |
| B. S. | osoba_fizyczna | współwłaścicielka nieruchomości (nieuczestnicząca w postępowaniu) |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Definiuje służebność przesyłu jako prawo przedsiębiorcy do korzystania z nieruchomości w celu wybudowania lub eksploatacji urządzeń przesyłowych.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Do zasiedzenia służebności stosuje się odpowiednio przepisy o zasiedzeniu nieruchomości.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania.
Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz przepisów określających ustrój majątkowy państwowych osób prawnych
Data wejścia w życie tej ustawy (05.12.1990) jest kluczowa dla ustalenia początku biegu terminu zasiedzenia.
Pomocnicze
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
Określa, że urządzenia przesyłowe należące do przedsiębiorcy stanowią jego własność.
k.c. art. 201
Kodeks cywilny
W braku zgody współwłaścicieli, mogą oni żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na uwadze cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
k.c. art. 510 § 2
Kodeks cywilny
Sąd wzywa do udziału w sprawie wszystkie osoby, których praw dotyczy wynik postępowania.
k.c. art. 379 pkt 5
Kodeks cywilny
Nieważność postępowania zachodzi, gdy strona nie miała zdolności procesowej lub gdy jej brak lub gdy strona była pozbawiona możności obrony praw.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Określa terminy zasiedzenia nieruchomości w zależności od dobrej lub złej wiary.
k.c. art. 176 § 1
Kodeks cywilny
Pozwala na doliczenie czasu posiadania poprzednika prawnego do własnego czasu posiadania.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Dobra wiara jest domniemana.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Określa obowiązek wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy w złej wierze.
k.p.c. art. 520 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady ponoszenia kosztów postępowania w sprawach, w których strony mają różne interesy.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania w sprawach cywilnych stosuje się odpowiednio do innych postępowań.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawia sądowi pierwszej instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Dz. U. z 2008 r. Nr 166, poz. 731
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wezwania do udziału w sprawie współwłaścicielki nieruchomości, co stanowi naruszenie przepisów o zarządzie rzeczą wspólną i pozbawia ją prawa do obrony. • Sąd Rejonowy przedwcześnie rozstrzygnął o zasiedzeniu służebności, nie badając wystarczająco dowodów na moment i sposób objęcia urządzeń w posiadanie.
Godne uwagi sformułowania
ustanowienie służebności przesyłu stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną i do jej skutecznego ustanowienia konieczne jest złożenie oświadczenia woli przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości • brak udziału B. S. skutkuje jego nieważnością • przedwcześnie także uznano, iż były podstawy dla stwierdzenia, że przed wszczęciem niniejszego postępowania, to jest w dniu 05 grudnia 2010r., doszło do zasiedzenia przez uczestnika (...) Spółkę Akcyjną w G. służebności przesyłu
Skład orzekający
Dorota Twardowska
przewodniczący
Ewa Pietraszewska
sędzia sprawozdawca
Emilia Zaremba - Hołda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomościach objętych współwłasnością, konieczność wezwania wszystkich współwłaścicieli do udziału w sprawie, zasady oceny zasiedzenia służebności przesyłu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość jest przedmiotem współwłasności i gdy rozważane jest zasiedzenie służebności przesyłu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia współwłasności i jego wpływu na obciążanie nieruchomości ograniczonymi prawami rzeczowymi, a także procedury sądowej w takich przypadkach. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe ustalenie kręgu uczestników postępowania.
“Współwłasność nieruchomości kluczem do ustanowienia służebności przesyłu – Sąd Okręgowy uchyla postanowienie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.