I CA 177/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia C. D. o zadośćuczynienie w kwocie 40 000 zł od (...) SA w W. z tytułu naruszenia dóbr osobistych w postaci więzi rodzinnych po śmierci brata P. D. w wypadku samochodowym z 1998 roku. Sąd Rejonowy w Łasku, wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 r., zasądził kwotę 17 500 zł, uwzględniając 30% przyczynienie się zmarłego do powstania szkody. Sąd pierwszej instancji uznał, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, powołując się na 20-letni termin wynikający z przepisów przejściowych po zmianie art. 4421 k.c. Apelacje wniosły obie strony. Pozwany kwestionował zasadność roszczenia, termin przedawnienia, wysokość przyczynienia oraz objęcie ubezpieczeniem naruszenia dóbr osobistych. Powód domagał się podwyższenia zadośćuczynienia do 22 500 zł ponad zasądzoną kwotę. Sąd Okręgowy w Sieradzu, wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r., oddalił obie apelacje. Sąd Okręgowy uznał zarzut przedawnienia za chybiony, stwierdzając, że sprawca popełnił przestępstwo z art. 177 § 2 k.k., co uzasadnia zastosowanie dłuższego terminu przedawnienia. Podzielił również ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego co do naruszenia dóbr osobistych i zasadności zasądzenia zadośćuczynienia. Utrzymał w mocy kwotę 17 500 zł, uznając ją za adekwatną, biorąc pod uwagę również przyczynienie się zmarłego do wypadku (30%) oraz fakt, że od zdarzenia minęło kilkanaście lat, a powód założył własną rodzinę. Sąd Okręgowy zniósł wzajemnie koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska w zakresie ochrony więzi rodzinnych jako dóbr osobistych, interpretacji przepisów o przedawnieniu roszczeń z tytułu przestępstwa oraz zakresu ubezpieczenia OC.
Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna i wymaga oceny konkretnych okoliczności, w tym stopnia więzi, krzywdy oraz przyczynienia się.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie więzi rodzinnych w wyniku śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zerwanie więzi rodzinnej na skutek deliktu stanowi naruszenie dobra osobistego, uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że więź rodzinna jest dobrem osobistym, a jej zerwanie na skutek śmierci członka rodziny powoduje krzywdę (ból, cierpienie, osamotnienie), która podlega kompensacji pieniężnej na podstawie art. 448 k.c.
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o zadośćuczynienie, gdy szkoda wynikła z przestępstwa popełnionego przed 10 sierpnia 2007 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku szkody wynikłej z przestępstwa, roszczenie przedawnia się w terminie 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa, jeśli przed dniem 10 sierpnia 2007 r. nie nastąpiło przedawnienie według przepisów dotychczasowych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy przejściowe związane ze zmianą art. 4421 k.c., wskazując, że 20-letni termin ma zastosowanie do roszczeń powstałych przed 10 sierpnia 2007 r., jeżeli na ten dzień nie nastąpiło jeszcze przedawnienie według przepisów dotychczasowych. W sprawie sprawca popełnił przestępstwo, a 10-letni termin nie upłynął do 10 sierpnia 2007 r.
Czy ubezpieczenie OC posiadacza pojazdu mechanicznego obejmuje odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczenie OC obejmuje odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 93/12), która potwierdza, że art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie wyłącza z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę na podstawie art. 448 k.c.
Czy przyczynienie się zmarłego do powstania szkody w wysokości 30% jest prawidłowo ustalone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił przyczynienie się zmarłego do powstania szkody na poziomie 30%.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy oparł ustalenia na dowodach z akt prokuratury, w tym protokołach sekcji zwłok, z których wynikało, że zmarły był pod wpływem alkoholu i zdecydował się na jazdę z nietrzeźwym kierowcą, co stanowi przyczynienie się do szkody.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. D. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) SA w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy naruszenie dobra osobistego nastąpiło wskutek deliktu.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Określa środki ochrony dóbr osobistych, w tym możliwość żądania zadośćuczynienia pieniężnego.
k.c. art. 442¹ § § 2
Kodeks cywilny
Określa 20-letni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wynikłej z przestępstwa.
Pomocnicze
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Reguluje kwestię przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasady swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku.
prd art. 45 § ust. 1 pkt. 1 i art. 45 ust 2 pkt. 3 w zw. z art. 63 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Przepisy dotyczące zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym.
prd art. 3 § ust. 1 i art. 19 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Przepisy dotyczące zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym.
k.k. art. 177 § § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący spowodowania wypadku komunikacyjnego ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu.
k.k. art. 7
Kodeks karny
Definicja przestępstwa.
u.o.u.f.g.p.b.u.k. art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakres ochrony ubezpieczeniowej OC posiadacza pojazdu mechanicznego.
u.o.u.f.g.p.b.u.k. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Termin wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie więzi rodzinnych jako dobra osobistego uzasadnia zadośćuczynienie. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu ze względu na popełnienie przestępstwa i zastosowanie 20-letniego terminu. • Ubezpieczenie OC obejmuje odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie roszczenia. • Brak podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnych. • Ubezpieczenie OC nie obejmuje naruszenia dóbr osobistych. • Nieprawidłowe ustalenie stopnia przyczynienia się zmarłego do szkody. • Niewszechstronna ocena materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
więź rodzinna na skutek deliktu została w sposób nagły przedwcześnie zerwana • stracił ważną dla siebie bliską osobę, z którą łączyły go niepowtarzalne więzi i nic ani nikt nie jest w stanie ich zastąpić • sprawca wypadku D. M. popełnił przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. w rozumieniu art. 442 1 § 2 k.c. i że w związku z tym nie doszło do przedawnienia się roszczenia • za ugruntowany w orzecznictwie [...] należy uznać pogląd, że „w sytuacji, w której w postępowaniu karnym nie stwierdzono popełnienia przestępstwa sąd cywilny jest uprawniony do dokonania własnej oceny, czy popełnione zostało przestępstwo"
Skład orzekający
Iwona Podwójniak
przewodniczący
Elżbieta Zalewska-Statuch
sędzia
Joanna Składowka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska w zakresie ochrony więzi rodzinnych jako dóbr osobistych, interpretacji przepisów o przedawnieniu roszczeń z tytułu przestępstwa oraz zakresu ubezpieczenia OC."
Ograniczenia: Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna i wymaga oceny konkretnych okoliczności, w tym stopnia więzi, krzywdy oraz przyczynienia się.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy emocjonalnie naładowanego tematu śmierci osoby bliskiej i dochodzenia zadośćuczynienia, a także porusza ważne kwestie prawne dotyczące przedawnienia i odpowiedzialności ubezpieczyciela.
“Czy można dostać zadośćuczynienie za śmierć brata po 16 latach? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 40 000 PLN
zadośćuczynienie: 17 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.