I CA 173/16

Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej dla działki rolnej nr (...) w Ł., która nie miała dostępu do drogi publicznej. Sąd Rejonowy w Tarnowie ustanowił służebność przejazdu i przechodu przez działki nr (...) i (...) o szerokości 3 metrów, wybierając wariant uznany za najmniej obciążający dla właścicieli tych działek. Zasądził również wynagrodzenie za ustanowienie służebności. Uczestnik G. J. złożył apelację, kwestionując wykładnię art. 145 § 1 k.c. i art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, twierdząc, że ustanowiony szlak prowadzi do drogi wewnętrznej, a nie bezpośrednio do drogi publicznej, oraz że dostęp powinien mieć charakter trwały. Sąd Okręgowy w Tarnowie, rozpoznając apelację, uznał ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za prawidłowe. Potwierdził, że działka nr (...) nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Kluczową kwestią stała się interpretacja pojęcia „odpowiedniego dostępu do drogi publicznej”. Sąd Okręgowy, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, przyjął, że dostęp może być zapewniony również przez drogę niepubliczną, która faktycznie umożliwia komunikację z drogą publiczną, nawet jeśli nie jest ona zaliczona do kategorii dróg publicznych. Wskazał, że działka nr (...) , mimo nieuregulowanego stanu prawnego, od lat pełni funkcję drogową i jest częściowo utwardzona, co potwierdza jej przeznaczenie i zapewnia nieskrępowany dojazd. Sąd Okręgowy uznał wybrany przez Sąd Rejonowy wariant nr 3 za optymalny, minimalizujący obciążenie dla nieruchomości służebnych i uwzględniający dotychczasowy sposób korzystania z terenu. Zmienił jednak zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym wynagrodzenia dla uczestniczki R. K. (która nabyła działkę od poprzedniej właścicielki M. K. (2) w drodze darowizny), zasądzając na jej rzecz kwotę 92 zł. W pozostałym zakresie apelację oddalił i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający