I Ca 150/16

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2016-04-27
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniaokręgowy
zadośćuczynieniekrzywdaśmierć osoby bliskiejodpowiedzialność cywilnazadośćuczynienie po śmierciart. 446 k.c.apelacjakoszty procesu

Sąd Okręgowy obniżył zasądzone przez Sąd Rejonowy zadośćuczynienie za śmierć dziadka z 15.000 zł do 10.000 zł, uznając pierwotną kwotę za rażąco zawyżoną.

Powód dochodził zadośćuczynienia za śmierć dziadka. Sąd Rejonowy zasądził 15.000 zł. Pozwany wniósł apelację, kwestionując wysokość zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy, podzielając częściowo argumenty apelacji, obniżył zasądzoną kwotę do 10.000 zł, uznając pierwotną sumę za rażąco wygórowaną ze względu na brak osamotnienia powoda i prawidłowe funkcjonowanie psychologiczne.

Sprawa dotyczyła zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną śmiercią dziadka powoda. Sąd Rejonowy w Sieradzu zasądził na rzecz powoda P. K. kwotę 15.000 zł. Pozwany Towarzystwo (...) w W. złożył apelację, domagając się obniżenia tej kwoty do 8.000 zł, argumentując, że jest ona rażąco wygórowana w porównaniu do innych podobnych spraw. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację, przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za własne. Sąd odwoławczy podkreślił, że wysokość zadośćuczynienia jest uznaniowa, ale podlega korekcie, gdy jest rażąco niewspółmierna. Analizując okoliczności sprawy, Sąd Okręgowy uznał, że kwota 15.000 zł była zawyżona, ponieważ powód nie został osamotniony po śmierci dziadka (mógł liczyć na pomoc matki, babci, wujka), nie korzystał z pomocy psychologa, a jego funkcjonowanie psychologiczne było prawidłowe. Ponadto, zmarły był dziadkiem, a nie rodzicem powoda, z którym powód nie zamieszkiwał. W związku z tym, Sąd Okręgowy obniżył zasądzoną kwotę do 10.000 zł, uznając ją za adekwatną do doznanej krzywdy. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona. Sąd Okręgowy orzekł również o kosztach postępowania apelacyjnego, stosując zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kwota 15.000 zł była rażąco zawyżona. Adekwatną kwotą jest 10.000 zł.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że pierwotnie zasądzona kwota była zawyżona, ponieważ powód nie był osamotniony po śmierci dziadka, jego funkcjonowanie psychologiczne było prawidłowe, a zmarły był dziadkiem, a nie rodzicem powoda.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie apelacji w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

pozwany (w zakresie apelacji)

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznapowód
Towarzystwo (...) w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę stanowi atrybut sądu pierwszej instancji, który może być korygowany przez sąd odwoławczy jedynie w przypadku rażącego wygórowania lub rażącego zaniżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji może być ograniczone, jeśli sąd nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd odwoławczy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji przez sąd odwoławczy.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego w zakresie kosztów.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 ust. 1 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwota 15.000 zł zadośćuczynienia była rażąco wygórowana. Powód nie był osamotniony po śmierci dziadka. Funkcjonowanie psychologiczne powoda było prawidłowe. Zmarły był dziadkiem, a nie rodzicem powoda.

Odrzucone argumenty

Kwota 15.000 zł była adekwatna do krzywdy.

Godne uwagi sformułowania

określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę stanowi istotny atrybut sądu merytorycznie rozstrzygającego sprawę w pierwszej instancji, zaś sąd odwoławczy może je korygować wtedy, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy mających na to wpływ, jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie, jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie każda sprawa cechuje się odmiennymi okolicznościami faktycznymi, natomiast sądowy wymiar sprawiedliwości polega na tym, aby te okoliczności właściwie rozważyć na gruncie norm prawa materialnego kwota zasądzona na rzecz powoda jest rażąco zawyżona i jako taka niezgodna z funkcją kompensacyjną zadośćuczynienia

Skład orzekający

Elżbieta Zalewska-Statuch

przewodniczący

Joanna Składowska

sędzia

Magdalena Kościarz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia w sprawach o śmierć osoby bliskiej, zwłaszcza gdy zmarły nie był rodzicem poszkodowanego, a poszkodowany nie wykazywał głębokich zaburzeń psychicznych."

Ograniczenia: Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sąd odwoławczy może korygować wysokość zadośćuczynienia, biorąc pod uwagę indywidualne okoliczności, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Sąd obniżył zadośćuczynienie za śmierć dziadka – czy 15 tys. zł to za dużo?

Dane finansowe

WPS: 7000 PLN

zadośćuczynienie: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 150/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Zalewska-Statuch Sędziowie SSO Joanna Składowska SSR del. Magdalena Kościarz Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa P. K. przeciwko Towarzystwu (...) w W. o zadośćuczynienie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 22 grudnia 2015 roku, sygnatura akt I C 1197/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w punktach 1 i 2 w ten sposób, że kwotę 15.000 złotych obniża do kwoty 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych; II. oddala apelację w pozostałym zakresie; III. zasądza od powoda P. K. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) w W. 725 (siedemset dwadzieścia pięć) złotych z tytułu częściowego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I Ca 150/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Sieradzu zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) w W. na rzecz powoda P. K. kwotę 15.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 20 marca 2014 roku do dnia zapłaty (pkt. 1.), natomiast w pozostałej części powództwo oddalił (pkt 2.). Sąd orzekł również o nieuiszczonych kosztach sądowych (pkt 3. i 4.) oraz o kosztach procesu (pkt 5.). Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się pozwany , który zaskarżył przedmiotowe rozstrzygnięcie w części - w pkt. 1. co do kwoty 7.000 zł zasądzonej tytułem zadośćuczynienia oraz rozstrzygnięcia o kosztach procesu z pkt. 3., 4., 5. Apelujący podniósł zarzut obrazy art. 446 § 4 k.c. poprzez błędną ocenę prawną, że zadośćuczynieniem odpowiednim do rozmiaru krzywdy powoda, wywołanej śmiercią jego dziadka, jest kwota 15.000 zł., w sytuacji kwota ta jest zdecydowanie wyższa od zadośćuczynień przyznanych w sprawach o bardzo podobnych stanach faktycznych, co uzasadnia ocenę, że odpowiednim zadośćuczynieniem dla powoda jest kwota 8.000,00 zł. W konkluzji wniósł o zmianę wyroku i oddalenie powództwa w zaskarżonej części oraz o zwrot kosztów postępowania za instancję odwoławczą. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że na mocy art. 387 § 2 1 k.p.c. Sąd Okręgowy ograniczył uzasadnienie do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, ponieważ Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji, a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń. Należy tylko dodać, że Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, a na jego podstawie poczynił adekwatne do treści materiału dowodowego ustalenia faktyczne. Ustalenia te Sąd odwoławczy przyjmuje za własne, nie znajdując potrzeby ich ponownego szczegółowego przytaczania. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 446 § 4 k.c. , należy wskazać, że w orzecznictwie niekwestionowany jest pogląd, iż określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę stanowi istotny atrybut sądu merytorycznie rozstrzygającego sprawę w pierwszej instancji, zaś sąd odwoławczy może je korygować wtedy, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy mających na to wpływ, jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie, jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1999 r. o sygn. akt II CKN 477/98, Lex nr 477661). Należy zaznaczyć, że każda sprawa cechuje się odmiennymi okolicznościami faktycznymi, natomiast sądowy wymiar sprawiedliwości polega na tym, aby te okoliczności właściwie rozważyć na gruncie norm prawa materialnego. W różnych sprawach każdy z poszkodowanych odmiennie przeżywa stratę osoby najbliższej, co wynika chociażby ze stopnia zażyłości z nieżyjącą już osobą oraz z konstrukcji psychiki strony dochodzącej zadośćuczynienia (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt I ACa 451/15, Lex nr 1927577). Mając na uwadze powyższe rozważania, należy zaznaczyć, że kwota zasądzona na rzecz powoda jest rażąco zawyżona i jako taka niezgodna z funkcją kompensacyjną zadośćuczynienia. Wymaga podkreślenia, że Sąd Rejonowy niedostatecznie rozważył okoliczność, iż po śmierci K. S. powód nie został osamotniony, lecz mógł liczyć na pomoc swojej matki, babci oraz wujka. Ponadto pokrzywdzony nie korzystał z pomocy psychologa ani psychiatry, co świadczy o braku patologicznego przebiegu procesu żałoby po nagłej stracie dziadka, natomiast jak wynika z opinii biegłej funkcjonowanie psychologiczne powoda w życiu codziennym jest prawidłowe. Nie bez znaczenia jest także fakt, że K. S. nie był rodzicem powoda, lecz dziadkiem, z którym pomimo częstych odwiedzin, wspólnie nie zamieszkiwał. W ocenie Sądu Okręgowego przyznana powodowi kwota w wysokości 15.000 zł nie jest zatem adekwatna do stopnia doznanej przez niego krzywdy i stanowi de facto jego wzbogacenie, nieznajdujące oparcia w ustalonym stanie faktycznym. Trzeba było więc uznać, że kwotą właściwie rekompensującą P. K. przeżyte cierpienie jest suma 10.000 zł. Tym samym doszło do uchybienia przez Sąd pierwszej instancji art. 446 § 4 k.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię. Z kolei obniżenie zasądzonej na rzecz powoda kwoty do postulowanego przez skarżącego poziomu 8.000 zł zdaniem Sądu drugiej instancji nie odpowiadałoby funkcji kompensacyjnej zadośćuczynienia, którego wysokość podlega ocenie w konkretnie zindywidualizowanej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd odwoławczy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. obniżył zasądzone na rzecz P. K. zadośćuczynienie z kwoty 15.000 zł do kwoty 10.000 zł, o czym orzekł w pkt. I sentencji wyroku, natomiast w pozostałym zakresie oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. , orzekając o tym w pkt. II. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w punkcie III. sentencji na podstawie art. 100 zd. pierwsze w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. , a zatem zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów. Z kwoty 7.000 zł stanowiącej wartość przedmiotu zaskarżenia została uwzględniona kwota 5.000 zł, stanowiąca 70 % wartości przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu, strony powinny ponieść jego koszty w takim stopniu, w jakim przegrały sprawę, a zatem powód w 70 %, a pozwany w 30 %. Koszty procesu wyniosły 2.750 zł, a złożyły się na nie opłata stosunkowa od apelacji w wysokości 350 zł oraz wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników stron w wysokości 2.400 zł (2 x 1.200 zł, stosownie do § 2 pkt 4) i § 10 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Pozwanego, zgodnie z podaną zasadą, powinny obciążać koszty w kwocie 825 zł (2.750 zł x 30%), skoro jednak faktycznie poniósł koszty w kwocie 1.550 zł, należy mu się zwrot kwoty 725 zł (1.550 zł – 825 zł), którą Sąd zasądził na jego rzecz od powoda.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI