I Ca 133/16

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2016-04-20
SAOSCywilneochrona praw lokatorówŚredniaokręgowy
eksmisjalokal socjalnyochrona praw lokatorówapelacjaodroczenie terminusytuacja rodzinnazadłużenie

Sąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok nakazujący eksmisję, odraczając termin opuszczenia lokalu do 30 września 2016 roku ze względu na trudną sytuację rodzinną pozwanego.

Sąd Rejonowy nakazał pozwanemu opróżnienie lokalu mieszkalnego. Pozwany w apelacji wniósł o uchylenie nakazu lub przyznanie lokalu socjalnego, powołując się na zmianę sytuacji rodzinnej (narodziny dziecka) i zamieszkiwanie w lokalu z żoną i córką. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną w zakresie uchylenia nakazu, podkreślając, że rodzina pozwanego nie posiadała tytułu prawnego do lokalu. Jednakże, uwzględniając trudną sytuację materialną i rodzinną pozwanego, sąd odroczył termin opuszczenia lokalu do 30 września 2016 roku, stosując art. 320 k.p.c.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 13 października 2015 roku, sygn. akt I C 457/15, nakazano pozwanemu S. K. opróżnienie lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w S. przy ulicy (...), orzekając jednocześnie o braku uprawnienia do lokalu socjalnego i obciążając go kosztami procesu. Pozwany wniósł apelację, zaskarżając wyrok w całości. Nie przedstawił zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych, lecz podniósł nowe okoliczności dotyczące jego sytuacji rodzinnej – narodziny dziecka i zamieszkiwanie w lokalu z żoną i córką. Wskazał, że dowiedział się o zadłużeniu mieszkania dopiero po śmierci matki, która była głównym najemcą. Wniósł o uchylenie nakazu eksmisji lub przyznanie lokalu socjalnego. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację, uznał ją co do zasady za bezzasadną. Sąd podzielił ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i przyjął je za własne, podobnie jak ocenę prawną opartą na ustawie o ochronie praw lokatorów. Podkreślono, że pozwany utracił status lokatora po wypowiedzeniu umowy najmu jego matce, a jego rodzina nie nabyła statusu lokatorów przez samo zamieszkanie w lokalu po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji. Niemniej jednak, Sąd Okręgowy, mając na uwadze trudną sytuację materialną i rodzinną pozwanego, jego starania w spłacie zadłużenia i bieżącego czynszu, a także fakt pracy dorywczej, postanowił zastosować art. 320 k.p.c. i odroczyć termin wydania lokalu do 30 września 2016 roku. Odroczenie miało umożliwić pozwanemu podjęcie negocjacji z gminą w celu zawarcia umowy najmu lub znalezienia innego lokum. Sąd zmienił zaskarżony wyrok w tym zakresie, a w pozostałej części apelację oddalił. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 §1 k.p.c., nie obciążając pozwanego kosztami ze względu na jego trudną sytuację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności te nie zmieniają stanu faktycznego w sposób uzasadniający przyznanie prawa do lokalu socjalnego lub oddalenie powództwa o eksmisję, ponieważ rodzina pozwanego nie posiadała tytułu prawnego do lokalu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że status lokatora jest ściśle związany z posiadaniem tytułu prawnego do lokalu. Pozwany utracił ten status po wypowiedzeniu umowy najmu jego matce, a jego rodzina nie nabyła go przez samo zamieszkanie w lokalu po tym fakcie. Ochrona z ustawy o ochronie praw lokatorów dotyczy wyłącznie osób posiadających tytuł prawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w części dotyczącej terminu opróżnienia lokalu, oddalenie apelacji w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

S. K. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
Gmina M. S.instytucjapowódka
S. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może w wyroku w sprawach o opróżnienie pomieszczenia wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia świadczenia, czyli odroczyć wydanie lokalu, w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

u.ochr.pr.lok. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

Definicja lokatora jako najemcy lokalu lub osoby używającej lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności.

u.ochr.pr.lok. art. 14

Ustawa o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

Przepis dotyczący prawa do lokalu socjalnego, stosowany wobec lokatorów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok, jeśli uzna to za stosowne.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.

k.p.c. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, jeśli sąd nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Do postępowania w drugiej instancji stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna i rodzinna pozwanego (narodziny dziecka, zamieszkiwanie z rodziną w lokalu). Praca dorywcza pozwanego. Starania pozwanego w spłacie zadłużenia i bieżącego czynszu.

Odrzucone argumenty

Argument o zmianie sytuacji rodzinnej jako podstawie do uchylenia nakazu eksmisji lub przyznania lokalu socjalnego, gdy rodzina nie posiada tytułu prawnego do lokalu.

Godne uwagi sformułowania

nie posiada on już uprawniania do użyczenia tegoż lokalu swej żonie i dziecku, a więc przez samo zamieszkanie nie stali się oni lokatorami. nie ma racji apelujący, iż przez samo zamieszkanie w lokalu, już po wydaniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji, jego żony i dziecka zmienił się na tyle stan faktyczny, który uzasadniałby przyznanie mu prawa do lokalu socjalnego, czy w ogóle oddalenia powództwa o eksmisję. winien znaleźć w rozpoznawanej sprawie zastosowanie art. 320 k.p.c.

Skład orzekający

Barbara Bojakowska

przewodniczący

Iwona Podwójniak

sędzia

Joanna Składowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 320 k.p.c. w sprawach o eksmisję w kontekście trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej dłużnika, a także definicja lokatora w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie rodzina pozwanego nie posiadała tytułu prawnego do lokalu. Zastosowanie art. 320 k.p.c. wymaga szczególnie uzasadnionych wypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może uwzględnić trudną sytuację życiową strony, nawet jeśli formalnie nie ma ona podstaw do oddalenia powództwa. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o ochronie praw lokatorów i możliwości łagodzenia skutków eksmisji.

Eksmisja odroczona! Sąd wziął pod uwagę narodziny dziecka i trudną sytuację rodzinną.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ca 133/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska Sędziowie SSO Iwona Podwójniak SSO Joanna Składowska Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa Gminy M. S. przeciwko S. K. o opróżnienie lokalu mieszkalnego na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 13 października 2015 roku, sygnatura akt I C 457/15 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten tylko sposób, że uzupełnia jego treść poprzez dodanie słów: „w terminie do 30 września 2016 roku”; 2. w pozostałym zakresie apelację oddala; 3. nie obciąża pozwanego obowiązkiem zwrotu powódce kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ca 133/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 października 2015 r. Sąd Rejonowy w Sieradzu nakazał S. K. opróżnić lokal mieszkalny nr (...) położony w S. przy ulicy (...) , orzekając jednocześnie o braku uprawnienia do lokalu socjalnego i obciążając go kosztami procesu w kwocie 337 złotych. Apelację od wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w całości w części jego dotyczącej. Nie przedstawił żadnych zarzutów zaskarżonemu rozstrzygnięciu. Podniósł jedynie, że jego sytuacja rodzinna uległa zmianie, ponieważ urodziło mu się dziecko i obecnie zamieszkuje w lokalu stanowiącym przedmiot eksmisji z żoną I. i córką M. , urodzoną (...) Spłaca zadłużenie w kwocie po 250 zł oraz bieżący czynsz. Natomiast o zadłużeniu mieszkania dowiedział się dopiero po śmierci jego matki – głównego najemcy, która zmarła 5 października 2014 r. W konkluzji wnosił o uchylenie wobec niego nakazu eksmisji, ewentualnie o orzeczeniu uprawienia do lokalu socjalnego. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest co do zasady bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, w kierunku postulowanym przez skarżącego. Na wstępnie jednak należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 387 § 2 1 k.p.c. z uwagi na brak zarzutów w apelacji dotyczących ustaleń faktycznych oraz w związku z tym, że sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, ani nie zmienił ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, uzasadnienie wyroku zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia Sądu pierwszej instancji i przyjmuje je za własne nie znajdując potrzeby ponownego ich przytaczania. Trafnie także została dokonana ocena prawna ustalonego stanu faktycznego, to jest art. 2, 11 ust. 2 pkt 2 oraz 14 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego ( Dz. U. nr 71 poz. 733). Zresztą skarżący nie zarzuca Sądowi pierwszej instancji, że dokonał błędów w ustalonym stanie faktycznym , który nie był sporny, ani też, co do zasady, nie podnosi zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. Jednym jego argumentem zawartym w apelacji, to nowe okoliczności w postaci zmiany jego sytuacji rodzinnej ( urodzenie dziecka i zamieszkanie w lokalu, który ma opuścić, jego żony I. K. z córką M. ), na dowód czego załączył stosowne dokumenty. Rozpoznając apelację należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy okoliczności te istotnie zmieniają stan sprawy, a przede wszystkim, czy przez sam fakt zamieszkania w przedmiotowym lokalu rodziny pozwanego stają się oni lokatorami w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów i czy przysługuje im ochrona z art. 14 tejże ustawy. Na to pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Jak trafnie zauważył Sąd Rejonowy sam apelujący uzyskał status lokatora jako osoba bliska głównego najemcy lokalu socjalnego, czyli swej matki E. K. . W związku z tym , że na skutek niepłacenia czynszu umowa najmu została wypowiedziana E. K. , z dniem 31 października 2010 r. utracił też prawo do zamieszkiwania, a tym samym status lokatora S. K. . Skutkuje to tym, że nie posiada on już uprawniania do użyczenia tegoż lokalu swej żonie i dziecku, a więc przez samo zamieszkanie nie stali się oni lokatorami. Obowiązek sądu, nakazującego opróżnienie lokalu mieszkalnego, orzeczenia o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, dotyczy tylko lokatorów w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 u.ochr.pr.lok., ponieważ z art. 1 u.ochr.pr.lok. wynika jasno, że reguluje ona zasady i formy ochrony praw lokatorów, a więc takich osób, o których mowa jest w art. 2 ust. 1 pkt 1. Przepis ten definiuje jako lokatorów najemców lokalu lub osoby używające lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności, a więc wyraźnie ogranicza krąg osób, którym ustawa udziela ochrony, do tych, które dysponują (dysponowały) tytułem prawnym do lokalu. Art. 14 zamieszczony jest w rozdziale 2 "Prawa i obowiązki lokatorów oraz ochrona ich praw", co wyraźnie przemawia na rzecz tezy, że osobami, których przepis ten dotyczy, są tylko lokatorzy odpowiadający definicji ustawowej, zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 1. Ten argument prowadzi do wniosku, że z ochrony przewidzianej w art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów nie korzystają osoby, które nigdy nie dysponowały tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, w tym osoby, które objęły go samowolnie lub został im udostępniony przez osobę , która utraciła przymiot lokatora. Sam fakt, że w art. 14 ust. 1 użyto określenia "osób, których nakaz (opróżnienia lokalu) dotyczy", w kontekście całokształtu omówionych okoliczności, nie może stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że przepis ten obejmuje osoby nie będące lokatorami w rozumieniu ustawy ( por. uchwałę Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 r. III CZP 66/01 publ. OSNC 2009/9/109). Z powyższych rozważań wynika jednoznacznie, że nie ma racji apelujący, iż przez samo zamieszkanie w lokalu, już po wydaniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji, jego żony i dziecka zmienił się na tyle stan faktyczny, który uzasadniałby przyznanie mu prawa do lokalu socjalnego, czy w ogóle oddalenia powództwa o eksmisję. Mając jednak na uwadze te nowe okoliczności oraz zachowanie pozwanego, który pracuje dorywczo, płaci bieżący czynsz i stara się spłacać zadłużenie, a także niewątpliwie jego trudną sytuację materialną i rodzinną Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że winien znaleźć w rozpoznawanej sprawie zastosowanie art. 320 k.p.c. , zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych wypadkach Sąd może w wyroku w sprawach o opróżnienie pomieszczenia wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia świadczenia, czyli odroczyć wydanie lokalu. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze podniesione wyżej argumenty Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że odroczenie wydania lokalu do 30 września 2016 r. z jednej strony umożliwi apelującemu podjęcie negocjacji z powodową gminą celem zawarcia ewentualnie umowy najmu lokalu, z jednoczesną spłatą zadłużenia, czy też podjęcia starań mających na celu znalezienie innego mieszkania, w którym potrzeby mieszkaniowe pozwanego i jego rodziny byłyby zaspokojone. Z drugie strony termin wydania lokalu nie jest odległy, co powoduje, że orzeczenie uwzględnia także interesy powodowej Gminy, której jednym z obowiązków jest zabezpieczenie lokali mieszkalnych dla osób eksmitowanych, których nie stać na wynajem lokali na wolnym rynku. W świetle powyższych rozważań Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok jedynie w nieznacznej części, odraczając termin wydania lokalu, na podstawie art. 386 §1 k.p.c. , natomiast w pozostałej części apelację oddalił na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w oparciu o treść art. 102 w zw. z art. 391 §1 k.p.c. Uwzględniając trudna sytuację materialną i rodzinną apelującego oraz podejmowane przez niego starania, których celem jest zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych nie tak swoich jak żony i dziecka, którzy nie są w stanie samodzielnie się, utrzymać Sąd Okręgowy uznał, że obciążanie go kosztami postępowania apelacyjnego byłoby sprzeczne z zasadą słuszności.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI