I CA 130/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda A. Ż. o zwrot zadatku w kwocie 10 000 zł oraz 1120 zł tytułem kosztów zakupu opon, wpłaconych pozwanemu J. W. w związku z umową z dnia 10 listopada 2018 roku, która miała być umową o zadatek i zobowiązywała do zawarcia umowy sprzedaży samochodu marki VW Transporter do 31 grudnia 2018 roku za kwotę 14 000 zł. Do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło, a powód zwrócił pojazd z uwagi na liczne usterki. Pozwany zobowiązał się zwrócić zadatek do 31 grudnia 2018 roku, czego nie uczynił. Sąd Rejonowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 13 stycznia 2020 roku uwzględnił powództwo w całości, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda 11 120 zł wraz z odsetkami oraz koszty procesu. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów i uznanie umowy za przedwstępną, a nie sprzedaż. Sąd Okręgowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 14 lipca 2020 roku zmienił zaskarżony wyrok w punkcie IV (dotyczącym kosztów sądowych), odstępując od obciążania pozwanego brakującymi kosztami sądowymi, a w pozostałym zakresie oddalił apelację. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i zakwalifikował umowę jako przedwstępną. Podkreślono, że zadatek podlega zwrotowi, gdy umowa nie została wykonana z winy strony dającej zadatek, a w tym przypadku wady pojazdu i późniejsza sprzedaż za niższą kwotę potwierdzały odpowiedzialność pozwanego. Sąd Okręgowy przychylił się do stanowiska, że niewykonanie umowy może polegać na świadczeniu rzeczy niewłaściwej jakości. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało zmienione ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja umowy o zadatek jako umowy przedwstępnej w przypadku wad fizycznych przedmiotu sprzedaży oraz stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale zasady prawne są uniwersalne. Rozstrzygnięcie o kosztach jest indywidualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa nazwana "umową o zadatek" z zobowiązaniem do zawarcia umowy sprzedaży w przyszłości jest umową przedwstępną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że umowa z dnia 10 listopada 2018 roku, mimo nazwania jej umową o zadatek, miała charakter umowy przedwstępnej, ponieważ określała istotne postanowienia umowy przyrzeczonej (sprzedaży samochodu) i termin jej zawarcia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na treści umowy, która zawierała zobowiązanie do zawarcia umowy sprzedaży w przyszłości oraz określała kluczowe elementy transakcji, co jest cechą umowy przedwstępnej.
Czy zadatek podlega zwrotowi, gdy umowa sprzedaży nie doszła do skutku z powodu wad fizycznych przedmiotu sprzedaży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zadatek podlega zwrotowi, gdy umowa nie została wykonana z przyczyn leżących po stronie strony dającej zadatek, a w tym przypadku wady pojazdu uniemożliwiały jego prawidłowe użytkowanie i stanowiły podstawę do odstąpienia od umowy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 394 § 1 k.c. i orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że niewykonanie umowy może polegać na świadczeniu rzeczy niewłaściwej jakości. Wady pojazdu i późniejsza sprzedaż za niższą kwotę potwierdziły zasadność roszczenia powoda o zwrot zadatku.
Czy w sytuacji trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i finansowej pozwanego, należy odstąpić od obciążania go brakującymi kosztami sądowymi?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał za zasadne odstąpienie od obciążania pozwanego brakującymi kosztami sądowymi ze względu na jego obiektywnie trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, mimo utrzymania w mocy rozstrzygnięcia merytorycznego, zastosował art. 102 k.p.c. (choć nie został on bezpośrednio wymieniony w uzasadnieniu, to intencja jest taka) i zmienił wyrok w zakresie kosztów, kierując się zasadami słuszności i uwzględniając specyficzne okoliczności sprawy pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ż. | osoba_fizyczna | powód |
| J. W. | osoba_fizyczna | pozwanym |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 389 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa przedwstępna powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej.
k.c. art. 394 § § 1
Kodeks cywilny
Zadatek i jego skutki w przypadku niewykonania umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Definicja umowy sprzedaży.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość nieobciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa z dnia 10 listopada 2018 roku była umową przedwstępną, a nie umową sprzedaży. • Samochód marki VW Transporter posiadał liczne wady uniemożliwiające jego prawidłowe użytkowanie. • Pozwany nie wykonał umowy sprzedaży z przyczyn leżących po jego stronie. • Powód miał prawo do zwrotu zadatku w pełnej wysokości. • Powód miał prawo do zwrotu kosztów zakupu nowych opon.
Odrzucone argumenty
Umowa z dnia 10 listopada 2018 roku była umową sprzedaży, a nie przedwstępną. • Samochód został wydany powodowi w stanie dobrym i sprawnym. • Powód nie wykazał, że poniosł koszt zakupu opon w kwocie 1120 zł. • Pozwany nie zobowiązał się do zwrotu 10 000 zł, a jedynie do zwrotu części kwoty lub innego pojazdu w rozliczeniu. • Pozwanego należało zwolnić od kosztów procesu ze względu na jego trudną sytuację życiową, zdrowotną i finansową.
Godne uwagi sformułowania
Niewykonanie umowy w rozumieniu art. 394 § 1 k.c. może także polegać na świadczeniu rzeczy niewłaściwej jakości. • Ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy wymogi te spełnia. • Stanowisko pozwanego - apelującego w tym zakresie mimo, iż stosunkowo rozbudowane to stanowiło, zdaniem Sądu Okręgowego jedynie przejaw dezaprobaty wobec odpowiadającemu prawu rozstrzygnięciu wydanemu przez Sąd I instancji. • Odstąpiono od obciążania pozwanego brakującymi kosztami sądowymi.
Skład orzekający
Mirosław Krzysztof Derda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja umowy o zadatek jako umowy przedwstępnej w przypadku wad fizycznych przedmiotu sprzedaży oraz stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale zasady prawne są uniwersalne. Rozstrzygnięcie o kosztach jest indywidualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa kwalifikacja umowy i jak wady fizyczne przedmiotu sprzedaży mogą wpływać na zwrot zadatku. Dodatkowo, uwzględnienie trudnej sytuacji strony w kontekście kosztów procesu jest istotne praktycznie.
“Czy umowa o zadatek może oznaczać zwrot pieniędzy, gdy samochód jest wadliwy? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 11 120 PLN
zwrot zadatku i kosztów zakupu opon: 11 120 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.