I CA 110/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J.S. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w I. kwoty 74.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych podczas pobytu w zakładzie, zarzucając przeludnienie, brak należytego oświetlenia i wentylacji, brak ciepłej wody, nienależyte oddzielenie kącika sanitarnego, ograniczony dostęp do prasy i telefonu, zniszczone cele, brak pralni i suszarni, ograniczoną ilość środków czystości, przerwy w dostawie prądu, ograniczoną ilość spacerów, brak pracy oraz nieprawidłowe oznakowanie pieczywa. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając, że okoliczności albo nie miały miejsca, albo mieszczą się w granicach prawa, a także podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd Rejonowy w Iławie wyrokiem z dnia 13 marca 2013 r. oddalił powództwo, uznając, że warunki bytowe mieściły się w granicach prawnych, a roszczenia za okres sprzed 6 września 2009 r. uległy przedawnieniu. Sąd Okręgowy w Elblągu, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Podkreślono, że powód nie przedstawił wystarczających dowodów na naruszenie dóbr osobistych, a zarzuty dotyczące przeludnienia w celach, które miały miejsce przed 6 września 2009 r., były przedawnione. Nawet w okresie nieobjętym przedawnieniem, przeludnienie było niewielkie i krótkotrwałe, nie stanowiąc automatycznie naruszenia dóbr osobistych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, zasądzając od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących warunków bytowych w zakładach karnych, przedawnienia roszczeń o naruszenie dóbr osobistych oraz zakresu kognicji sądów cywilnych w sprawach dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i stanu prawnego obowiązującego w danym okresie. Orzeczenie Sądu Okręgowego nie ma mocy wiążącej dla innych sądów, ale stanowi ważny głos w interpretacji prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy warunki bytowe w zakładzie karnym, w tym przeludnienie, brak odpowiedniej wentylacji, oświetlenia, dostępu do ciepłej wody, nienależyte oddzielenie kącika sanitarnego, ograniczony dostęp do prasy i telefonu, stan cel, brak pralni i suszarni, ograniczona ilość środków czystości, przerwy w dostawie prądu, ograniczona ilość spacerów, brak pracy oraz nieprawidłowe oznakowanie pieczywa, stanowią naruszenie dóbr osobistych osadzonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w większości przypadków warunki te mieściły się w granicach prawnych lub były krótkotrwałe i nie stanowiły istotnego naruszenia dóbr osobistych. Roszczenia za okres sprzed 6 września 2009 r. uległy przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że większość zarzucanych przez powoda niedogodności mieściła się w granicach prawnych przewidzianych dla zakładów karnych lub była krótkotrwała. Kluczowe znaczenie miał zarzut przedawnienia, który wykluczył możliwość dochodzenia roszczeń za okres sprzed 6 września 2009 r. Nawet w przypadku przeludnienia w okresie nieobjętym przedawnieniem, było ono niewielkie i krótkotrwałe, nie kwalifikując się automatycznie jako naruszenie dóbr osobistych.
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych podczas pobytu w zakładzie karnym uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenia za okres sprzed 6 września 2009 r. uległy przedawnieniu, zgodnie z art. 442(1) § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji, a następnie Sąd Okręgowy, uznały, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Powód wytoczył powództwo 6 września 2012 r., co oznacza, że roszczenia za okres do 6 września 2009 r. były przedawnione.
Czy sąd cywilny może oceniać zasadność decyzji dyrektora zakładu karnego odmawiającego skazanemu uprawnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do oceny zasadności decyzji dyrektora zakładu karnego w zakresie uprawnień skazanego uprawniony jest sędzia lub sąd penitencjarny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w przywołanym orzecznictwie wskazał, że sąd cywilny w sprawie o naruszenie dóbr osobistych nie może oceniać, czy dyrektor zakładu karnego działał zgodnie z prawem, odmawiając przyznania skazanemu określonego uprawnienia. Taka ocena należy do sędziego lub sądu penitencjarnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Zakład Karny w I. | instytucja | pozwany |
| Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w I. | instytucja | koszty procesu |
| adwokat J. G. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 442(1) § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Pomocnicze
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.
k.k.w. art. 248 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Możliwość umieszczenia osadzonych w warunkach przeludnienia w szczególnie uzasadnionych wypadkach (obowiązywał do 6 grudnia 2009 r.).
k.k.w. art. 73 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
Dyrektor zakładu karnego ustala porządek wewnętrzny.
k.k.w. art. 112 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Prawo do spaceru.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Zastrzeżenia do protokołu.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Nowe fakty i dowody w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu.
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust.1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. art. 11 § pkt 25
Opłaty za czynności adwokackie i koszty pomocy prawnej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. art. 2 § ust.3
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. § § 14 i § 15
Regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania kary pozbawienia wolności.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. § § 30 ust.3
Częstotliwość kąpieli skazanych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r.
Warunki bytowe osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r.
Znakowanie środków spożywczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczeń za okres sprzed 6 września 2009 r. • Brak wystarczających dowodów na naruszenie dóbr osobistych. • Warunki bytowe mieściły się w granicach prawnych lub były krótkotrwałe. • Sąd cywilny nie jest właściwy do oceny decyzji dyrektora zakładu karnego w zakresie uprawnień osadzonych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie dóbr osobistych przez przeludnienie, brak higieny, oświetlenia, wentylacji, ciepłej wody, itp. • Naruszenie przepisów postępowania przez pominięcie wniosków dowodowych. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 417 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. w zw. art. 448 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
nie można twierdzić o bezprawności postępowania pozwanego w zakresie wystąpienia przeludnienia skoro w ówczesnym okresie znajdowało ono faktyczne ( przeciążenie jednostki liczbą osadzonych) i prawne ( treść cyt. art.248 § 1 kkw ) usprawiedliwienie • nie można puścić w niepamięć okoliczności, stanowiących podstawę faktyczną jego powództwa • sąd cywilny w sprawie o naruszenie dóbr osobistych nie może oceniać, czy dyrektor zakładu karnego, odmawiając przyznania skazanemu określonego w przepisach kodeksu karnego wykonawczego uprawnienia, działał zgodnie z prawem.
Skład orzekający
Ewa Pietraszewska
przewodniczący
Krzysztof Nowaczyński
sędzia-sprawozdawca
Joanna Dąbrowska - Żegalska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków bytowych w zakładach karnych, przedawnienia roszczeń o naruszenie dóbr osobistych oraz zakresu kognicji sądów cywilnych w sprawach dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i stanu prawnego obowiązującego w danym okresie. Orzeczenie Sądu Okręgowego nie ma mocy wiążącej dla innych sądów, ale stanowi ważny głos w interpretacji prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu warunków w zakładach karnych i praw osadzonych, jednak rozstrzygnięcie opiera się głównie na kwestiach proceduralnych (przedawnienie) i braku dowodów, co czyni je mniej interesującym dla szerszej publiczności, a bardziej dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.
“Czy warunki w więzieniu zawsze naruszają dobra osobiste? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy roszczenia ulegają przedawnieniu.”
Dane finansowe
WPS: 74 000 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.