I C 467/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, uznając, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania klauzulowego i przedawnienia roszczenia nie są zasadne w ramach powództwa opozycyjnego.
Powódka wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego lub jego ograniczenie, zarzucając nieprawidłowości w postępowaniu o wydanie ponownego tytułu wykonawczego oraz przedawnienie roszczenia. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, argumentując, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania klauzulowego powinny być podnoszone w ramach tego postępowania, a nie w powództwie opozycyjnym. Sąd uznał również, że zarzut przedawnienia jest niezasadny, gdyż wniosek o egzekucję z 2023 r. przerwał bieg terminu przedawnienia, a termin ten, zgodnie ze zmienionymi przepisami, wynosi 6 lat.
Powódka M. C. pozwem z dnia 18 stycznia 2024 r. wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z 21 sierpnia 2015 r. (sygn. akt XXV Nc 353/15), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 13 listopada 2023 r., lub ewentualnie o ograniczenie jego wykonalności. Powódka zarzuciła, że niedopuszczalne było wydanie ponownego tytułu wykonawczego z klauzulą wykonalności przeciwko niej jako następcy prawnemu zmarłego dłużnika, W. C., bez uwzględnienia ograniczenia jej odpowiedzialności do stanu czynnego spadku nabytego z dobrodziejstwem inwentarza. Podniosła również zarzut przedawnienia całego roszczenia, twierdząc, że wadliwie wydana klauzula wykonalności nie przerwała biegu terminu przedawnienia. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania o wydanie ponownego tytułu wykonawczego i nadania klauzuli wykonalności powinny być podnoszone w ramach tego postępowania lub w drodze środków odwoławczych, a nie w powództwie opozycyjnym, które nie może służyć sanowaniu uchybień procesowych ani ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Sąd odrzucił również zarzut przedawnienia, wskazując, że wniosek o wszczęcie egzekucji z 2023 r. przerwał bieg terminu przedawnienia. Zgodnie ze zmienionymi przepisami, termin przedawnienia dla roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu wynosi 6 lat, a wniosek o egzekucję złożony przed upływem tego terminu skutecznie przerwał jego bieg. Sąd orzekł o kosztach postępowania na rzecz pozwanych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te powinny być podnoszone w ramach postępowania klauzulowego lub w drodze środków odwoławczych, a nie w powództwie opozycyjnym.
Uzasadnienie
Powództwo opozycyjne nie służy sanowaniu uchybień procesowych ani ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy, a jedynie kwestionowaniu istnienia lub wykonalności obowiązku na podstawie zdarzeń powstałych po powstaniu tytułu wykonawczego lub zdarzeń wyłączających możliwość egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
M. R. i W. R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. C. | osoba_fizyczna | dłużnik pierwotny (wspomniany) |
| W. C. | osoba_fizyczna | dłużnik pierwotny (zmarły) |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wniesienia powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Definicja czynności przerywających bieg przedawnienia.
k.c. art. 125 § § 1
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu (po nowelizacji).
Pomocnicze
k.c. art. 1031 § § 2 zd. 1
Kodeks cywilny
Ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do stanu czynnego spadku nabytego z dobrodziejstwem inwentarza.
k.p.c. art. 788
Kodeks postępowania cywilnego
Przejście uprawnień i obowiązków na następcę prawnego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie szczegółowego wyliczenia kosztów referendarzowi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania klauzulowego powinny być podnoszone w tym postępowaniu, a nie w powództwie opozycyjnym. Wniosek o wszczęcie egzekucji z 2023 r. przerwał bieg terminu przedawnienia. Termin przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu wynosi 6 lat (po nowelizacji).
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność wydania ponownego tytułu wykonawczego z klauzulą wykonalności przeciwko powódce bez uwzględnienia ograniczenia odpowiedzialności spadkowej. Przedawnienie roszczenia z uwagi na wadliwie wydaną klauzulę wykonalności i brak przerwania biegu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo opozycyjne skierowane przeciwko prawomocnemu orzeczeniu sądu nie może naruszać powagi rzeczy osądzonej. Przedmiotem rozpoznania w sprawie zainicjowanej powództwem opozycyjnym nie mogą być zdarzenia istniejące przed powstaniem tytułu korzystającego z powagi rzeczy osądzonej, prowadziłoby to bowiem do zanegowania tej powagi i zakwestionowania prawomocnych orzeczeń. Na drodze powództwa opozycyjnego nie można uzyskać zmiany brzmienia tytułu wykonawczego wydanego przeciwko dłużnikowi i to z powołaniem się na okoliczności, które powstały zanim jeszcze doszło do wydania tytułu wykonawczego.
Skład orzekający
Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności powództwa opozycyjnego i jego ograniczeń, w szczególności w kontekście wadliwości postępowania klauzulowego oraz kwestii przedawnienia roszczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w przypadkach, gdzie zarzuty dotyczą wad samego nakazu zapłaty, a nie procedury jego egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z egzekucją i przedawnieniem, które są kluczowe dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.
“Czy wadliwa klauzula wykonalności chroni przed przedawnieniem? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 360 000 PLN
kwota główna: 360 000 PLN
koszty procesu: 7217 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 467/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska Protokolant: Sekretarz sądowy Aleksandra Bobińska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. C. przeciwko M. R. i W. R. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności I. oddala powództwo; II. ustala, że powódka ponosi koszty postępowania w całości, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie Referendarzowi Sądowemu. Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska Sygn. akt I C 467/25 UZASADNIENIE Powódka M. C. , pozwem z dnia 18 stycznia 2024 r. skierowanym przeciwko M. R. i W. R. , wniosła o: 1. pozbawienie wykonalności w całości tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym przez Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział XXV Cywilny, dnia 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt XXV Nc 353/15, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 13 listopada 2023 r. nadaną przez Referendarza Sądowego Sądu Okręgowego w Warszawie na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie, I Wydziału Cywilnego z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt I Co 364/22, 2. ewentualnie ograniczenie wykonalności ww. tytułu wykonawczego: 1) w części obejmującej zasądzone tym tytułem wykonawczym odsetki umowne w wysokości 10% w skali roku od kwoty 130.000 zł oraz od kwoty 230.000 zł, obejmujące okres od dnia 22 sierpnia 2015 r. do dnia 16 listopada 2020 r.; 2) w zakresie, w jakim w ww. tytule wykonawczym nie zastrzeżono ograniczenia odpowiedzialności powódki do wysokości stanu czynnego spadku nabytego z dobrodziejstwem inwentarza po W. C. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie, I Wydziału Cywilnego z dnia 18 lipca 2022 r., sygn. akt I Ns 89/21, tj. ograniczenie wykonalności ww. tytułu wykonawczego do majątku, którym powódka odpowiada za długi spadkowe zgodnie z art. 1031 § 2 zd. 1 k.c. Powódka wniosła także o zasądzenie od pozwanych solidarnie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 13 listopada 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt I Co 364/22 postanowił wydać W. R. i M. R. ponownie tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym przez Sąd Okręgowy w Warszawie w dniu 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt XXV Nc 353/15, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 listopada 2015 r. z oznaczeniem, że tytuł ten został wydany zamiast utraconego pierwotnego tytułu. Powódka zaznaczyła, że Referendarz sądowy w dniu 13 listopada 2023 r. nadał tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności przeciwko powódce jako następcy prawnemu jej zmarłego 16 sierpnia 2020 r. ojca – W. C. . Powódka w dniu 18 grudnia 2023 r. dowiedziała się, że na podstawie tego tytułu wykonawczego jest prowadzone przeciwko niej przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzycieli W. i M. R. pod sygn. Km 757/23. W ocenie powódki, niedopuszczalnym było w postępowaniu o wydanie ponownego tytułu w zamian za utracony, nadanie klauzuli wykonalności upoważniającej do prowadzenia egzekucji z majątku powódki. Jedynym postępowaniem, w którym można zbadać następstwo prawne dłużnika jest postępowanie uregulowane w art. 788 k.p.c. , w wyniku którego dochodzi do nadania klauzuli wykonalności przez spisanie odrębnej sentencji, nie zaś w taki sposób, w jaki uczyniono to w sprawie o sygn. akt I Co 364/22. Doszło przy tym do istotnego błędu, polegającego na nieuwzględnieniu ograniczenia odpowiedzialności powódki do wysokości stanu czynnego spadku nabytego z dobrodziejstwem inwentarza. W świetle powyższego egzekucja w oparciu o tak powstały tytuł wykonawczy nie powinna być, zdaniem powódki, prowadzona, a powództwo znajduje oparcie w art. 840 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c. Powódka zaznaczyła, że przeczy zdarzeniu, na którym oparto wydanie klauzuli wykonalności w dniu 13 listopada 2023 r., tj. stwierdzeniu następstwa procesowego we właściwym trybie wynikającym z art. 788 k.p.c. Niezależnie od powyższego, powódka podniosła zarzut przedawnienia wobec całej wierzytelności wynikającej z kwestionowanego tytułu wykonawczego, wskazując na brak skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez wszczęcie przeciwko niej egzekucji na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu „żądania ewentualnego”, tj. żądania ograniczenia wykonalności tytułu wykonawczego, powódka wskazała po pierwsze na ograniczenie swojej odpowiedzialności do wysokości stanu czynnego spadku po ojcu z uwagi na nabycie spadku po nim z dobrodziejstwem inwentarza. Po drugie zaś podniosła, że nawet przy uznaniu, że wszczęcie przeciwko niej postępowania egzekucyjnego w listopadzie 2023 r. doprowadziło do przerwania biegu terminu przedawnienia, to nastąpiło to już po upływie 3-letniego terminu przedawnienia w odniesieniu do odsetek za okres od 22 sierpnia 2015 r. do 16 listopada 2020 r. Powódka wskazała, że od połowy 2017 r. do 17 listopada 2023 r. nie były podejmowane żadne czynności zmierzające bezpośrednio do wyegzekwowania roszczenia. Zdaniem powódki, wniosek o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego nie przerywa biegu przedawnienia. (pozew – k. 3-23) W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwani wskazali, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych uzasadniających pozbawienie bądź ograniczenie wykonalności kwestionowanego w pozwie tytułu wykonawczego. Powódka była uczestnikiem postępowania o ponowne wydanie tytułu wykonawczego w sprawie prowadzonej pod sygn. I Co 364/22, mogła wówczas przedstawić swoją argumentację odnoście zasadności roszczeń pozwanych. Klauzula wykonalności została nadana we właściwym trybie i we właściwy sposób. Sąd mając przedłożone postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku miał obowiązek ustalenia następstwa procesowego i dokonał tego we właściwym trybie. W ocenie pozwanych za niezasadny uznać należy również podnoszony przez powódkę zarzut przedawnienia. (odpowiedź na pozew – k. 84-85) Pismem procesowym z dnia 22 kwietnia 2024 r. powódka zmodyfikowała żądanie, poprzez częściowe cofnięcie pozwu w zakresie „żądania ewentualnego” z pkt. 2.1, wnosząc ostatecznie o: 1. pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w całości, 2. ewentualnie ograniczenie wykonalności tytułu wykonawczego: 1) w części obejmującej zasądzone tym tytułem wykonawczym odsetki obejmujące okres od dnia 22 sierpnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2019 r.; 2) poprzez ograniczenie wykonalności ww. tytułu wykonawczego do majątku, którym powódka odpowiada za długi spadkowe zgodnie z art. 1031 § 2 zd. 1 k.c. (pismo z 22.04.2024 r. – k. 93-103, złożone ponownie w związku z zarządzeniem z dnia 29.04.2024 r. o jego zwrocie –k. 107-119) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 21 sierpnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt XXV Nc 353/15 nakazał pozwanym D. C. i W. C. , aby zapłacili solidarnie powodom – W. R. i M. R. kwotę 360.000 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości 10% w skali roku od kwoty 130.000 zł od dnia 3 kwietnia 2003 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 230.000 zł od dnia 1 września 2004 r. do dnia zapłaty, a nadto kwotę 7.217 zł tytułem kosztów procesu. W dniu 24 listopada 2015 r. powyższy nakaz zapłaty został opatrzony klauzulą wykonalności. Na podstawie tego tytułu wykonawczego prowadzona była egzekucja komornicza przeciwko dłużnikom D. C. i W. C. . Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z 20 czerwca 2017 r. z uwagi na bezskuteczność prowadzonej egzekucji. (okoliczności bezsporne, nadto nakaz zapłaty /kopia/ – k.27-28, postanowienie Komornika Sądowego z dnia 20 czerwca 2017 r. o umorzeniu postępowania Km 2923/16 /kopia/ - k. 43) W dniu 16 sierpnia 2020 r. zmarł W. C. . Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie postanowieniem z dnia 18 lipca 2022 r., w sprawie o sygn. akt I Ns 89/21, stwierdził, że spadek W. C. nabyły na podstawie ustawy i z dobrodziejstwem inwentarza żona D. C. oraz córka M. C. w udziałach po ½ części spadku każda z nich. (okoliczności bezsporne, nadto: postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 18 lipca 2022 r., sygn. akt I Ns 89/21 /kopia/ – k. 29) W dniu 13 listopada 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt I Co 364/22, uwzględniając w całości wniosek W. R. i M. R. , postanowił wydać im ponownie jako wierzycielom tytuł wykonawczy w postaci opisanego wyżej nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 listopada 2015 r., z oznaczeniem, że tytuł ten został wydany zamiast utraconego pierwotnego tytułu. Referendarz Sądowy w dniu 13 listopada 2023 r. nadał klauzulę wykonalności, oznaczając jako dłużników D. C. i M. C. . (okoliczności bezsporne, a nadto: postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 listopada 2023 r. /kopia/ – k. 30; tytuł wykonawczy /kopia/ – k. 31-32) Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie M. P. wszczął pod sygn. akt Km 757/23 postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzycieli W. i M. R. przeciwko D. C. i M. C. . (okoliczność bezsporna, nadto: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji /kopia/ – k. 33 i n.) Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie twierdzeń stron i złożonych do akt odpisów dokumentów. Stan faktyczny w zakresie potrzebnym do rozstrzygnięcia o zasadności powództwa nie był między stronami sporny. Sąd nie badał, w jakim terminie powódka dowiedziała się o wszczęciu przeciwko niej egzekucji na podstawie kwestionowanego tytułu wykonawczego – okoliczności te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wnioski dowodowe zmierzające do wykazania tego faktu (tj. zeznania świadka D. C. oraz przesłuchanie powódki) podlegały tym samym pominięciu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 840 § 1 k.p.c. : Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście; 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia; 3) małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść. Powództwo opozycyjne skierowane przeciwko prawomocnemu orzeczeniu sądu nie może naruszać powagi rzeczy osądzonej, w związku z czym co do zasady może być ono oparte jedynie na zdarzeniach, które nastąpiły po powstaniu tytułu egzekucyjnego (zamknięciu rozprawy), wskutek których zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane. Prekluzyjny skutek prawomocności orzeczenia i powagi rzeczy osądzonej obejmuje okoliczności i zarzuty, które istniały i dały się sformułować w chwili zamknięcia rozprawy, lecz strona skutecznie ich nie przytoczyła. Nie ma przy tym znaczenia, czy ponosiła winę w zaniechaniu skutecznego podniesienia właściwych zarzutów i okoliczności. Przedmiotem rozpoznania w sprawie zainicjowanej powództwem opozycyjnym nie mogą być zdarzenia istniejące przed powstaniem tytułu korzystającego z powagi rzeczy osądzonej, prowadziłoby to bowiem do zanegowania tej powagi i zakwestionowania prawomocnych orzeczeń. Ograniczony wyłom od tej zasady dotyczy zarzutu spełnienia świadczenia oraz – w obecnym brzmieniu art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. – zarzutu potrącenia (…). Co do zasady zaś powództwo opozycyjne nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania prawomocnie rozstrzygniętej sprawy ani służyć sanowaniu uchybień strony, która we właściwym czasie nie wystąpiła ze stosownym zarzutem, lub korygowaniu błędów sądu orzekającego, który zarzut taki przeoczył (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 2022 r., I CSK 610/22, Legalis). W niniejszej sprawie powódka dążyła do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty – a więc orzeczenia pochodzącego od sądu, co jednoznacznie wyklucza możliwość poszukiwania podstawy żądania w treści art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. Powódka wskazywała zresztą na nieprawidłowości, które występować miały nie w samym nakazie zapłaty z 21 sierpnia 2015 r., stanowiącym tytuł egzekucyjny, a w postępowaniu dotyczącym nadania temu tytułowi klauzuli wykonalności w 2023 r. Powódka podniosła, że niedopuszczalnym było w postępowaniu o wydanie ponownego tytułu wykonawczego w zamian za utracony nadanie klauzuli wykonalności upoważniającej do prowadzenia egzekucji z majątku powódki jako spadkobiercy jednego z pierwotnych dłużników. Jest to zarzut dotyczący prawidłowości procedowania przez Referendarza Sądowego w ramach postępowania klauzulowego i jako taki nie może stanowić podstawy powództwa przeciwegzekucyjnego. Swoje zastrzeżenia co do czynności Referendarza powódka może podnosić w ramach środków odwoławczych przysługujących jej w postępowaniu klauzulowym, przy czym w świetle twierdzeń samej powódki takie postępowanie odwoławcze wywołane wniesioną przez nią skargą na orzeczenie Referendarza Sądowego jest w toku. Podobnie Sąd ocenił zarzut co do tego, że w klauzuli wykonalności nadanej 13 listopada 2023 r. nie zawarto ograniczenia egzekucji wynikającego z nabycia przez powódkę spadku po ojcu z dobrodziejstwem inwentarza. Także i ta kwestia może być natomiast przez powódkę podnoszona w postępowaniu odwoławczym w ramach postępowania klauzulowego. Na drodze powództwa opozycyjnego nie można uzyskać zmiany brzmienia tytułu wykonawczego wydanego przeciwko dłużnikowi i to z powołaniem się na okoliczności, które powstały zanim jeszcze doszło do wydania tytułu wykonawczego (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I CSK 439/10, Lex). Podkreślenia wymaga, że w sprawie niniejszej nie zachodzą wyjątkowe, atypowe okoliczności jak w stanie faktycznym, na gruncie którego orzekł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 września 1985 r. , sygn. III CZP 49/85 (OSNCP 1986/7-8 poz. 109). Dopuszczono tam możliwość skutecznego powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy dłużnika w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego w sytuacji, gdy już po nadaniu klauzuli wykonalności (nie obejmującej ograniczenia odpowiedzialności następcy prawnego dłużnika do stanu czynnego spadku) uprawomocniło się postanowienie sądu zatwierdzające oświadczenie o uchyleniu się spadkobiercy dłużnika od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza ( art. 1019 k.c. ) i o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Zatem w stanie faktycznym analizowanym w sprawie III CZP 49/85 jeszcze przed ostatecznym skonkretyzowaniem się sytuacji prawnej spadkobiercy dłużnika została przeciwko niemu nadana klauzula wykonalności w trybie art. 788 k.p.c. W okolicznościach niniejszej sprawy natomiast w dacie nadawania klauzuli wykonalności postępowanie spadkowe było już prawomocnie zakończone postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku przez powódkę z dobrodziejstwem inwentarza. Powódka podniosła również zarzut przedawnienia. W ocenie powódki, wszczęcie w 2023 r. postępowania egzekucyjnego na podstawie kwestionowanego w tej sprawie tytułu wykonawczego nie mogło zostać uznane za skuteczne w związku z podnoszonymi przez nią nieprawidłowościami dotyczącymi nadania klauzuli, a w efekcie nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Skoro zaś wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w 2017 r., to roszczenia uległy przedawnieniu. Stanowisko to nie jest, zdaniem Sądu, uzasadnione. Zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Nie ulega wątpliwości, że czynnością powodującą przerwanie biegu przedawnienia jest złożenie wniosku złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji właściwemu sądowi lub komornikowi. Na podstawie pierwotnego tytułu wykonawczego (nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności przeciwko dłużnikom wskazanym w nakazie) było prowadzone postępowanie egzekucyjne (Km 2923/16). Nie budziło wątpliwości Sądu, że czynności podjęte przez wierzycieli w stosunku do pierwotnego dłużnika, ojca powódki, prowadzące do przerwania biegu terminu przedawnienia, odnoszą skutek także w stosunku do powódki. Postępowanie Km 2923/16 zostało umorzone postanowieniem z 20 czerwca 2017 r. z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Skoro umorzenie nie nastąpiło na wniosek wierzyciela, skutek przerwania biegu terminu przedawnienia wywołany wnioskiem o wszczęcie egzekucji nie został zniweczony. Od dnia uprawomocnienia się postanowienia z dnia 20 czerwca 2017 r. (które nastąpiło w nieznanej dacie) termin przedawnienia rozpoczął bieg na nowo. Trafnie przy tym zwrócili uwagę pozwani na fakt, że ustawą z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1104) zmieniono przepisy kodeksu cywilnego regulujące terminy przedawnienia. W obecnym brzmieniu art. 125 § 1 k.c. stanowi: Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem sześciu lat. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat. Przepis przejściowy – art. 5 ww. noweli – stanowi w § 1 i 2: 1. Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 2. Jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Termin przedawnienia roszczeń stwierdzonych w nakazie zapłaty z 21 sierpnia 2015 r. według przepisów obowiązujących przed 9 lipca 2018 r., zatem termin 10-letni, upływałby 20 czerwca 2027 r. Z kolei termin 6-letni wynikający z przepisów znowelizowanych, z uwzględnieniem przepisów przejściowych, upływałby z dniem 31 grudnia 2024 r., czyli wcześniej. Należało zatem zastosować przepisy nowe. Poza sporem było, że przed 31 grudnia 2024 r. pozwani złożyli wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko M. C. i D. C. . Ewentualna wadliwość tytułu wykonawczego, na podstawie którego wszczęto postępowanie egzekucyjne Km 757/23, a którą to wadliwość powódka usiłuje wykazać w postępowaniu wywołanym skargą na orzeczenie Referendarza Sądowego w ramach postępowania klauzulowego, zdaniem Sądu nie mogłaby niweczyć skutku złożenia przez pozwanych wniosku o wszczęcie egzekucji w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Postępowanie egzekucyjne Km 757/23 prowadzone jest nadal, zatem termin przedawnienia nie mógł rozpocząć ponownie biegu. Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt. I. sentencji wyroku. W pkt. II. sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie 98 § 1 k.p.c. , zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Szczegółowe wyliczenie kosztów postępowania, w myśl art. 108 § 1 k.p.c. , Sąd pozostawił Referendarzowi Sądowemu. Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI