I C 980/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuProkurator Rejonowy w Kępnie, działając na rzecz S. S., wniósł pozew przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. w G. o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z poręczenia umowy pożyczki konsumenckiej, argumentując, że podpis S. S. został sfałszowany. Wskazano, że biegły z zakresu badania pisma ręcznego potwierdził fałszerstwo podpisu. Pozwana SKOK wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc brak interesu prawnego Prokuratora w ustaleniu. Pozwana przyznała, że umowa pożyczki została zawarta, ale kwestionowała interes prawny powoda w ustaleniu jej nieistnienia, zwłaszcza że zobowiązanie zostało spłacone. Sąd, analizując sprawę, uznał, że Prokuratorowi działającemu na rzecz S. S. nie przysługuje interes prawny w ustaleniu, ponieważ umowa poręczenia nie została skutecznie zawarta przez S. S., a zobowiązanie wynikające z umowy pożyczki zostało spłacone przez osobę trzecią (K. A.), która nie uzyskała zgody dłużnika na wstąpienie w prawa wierzyciela zgodnie z art. 518 k.c. Sąd podkreślił, że pozwana nie kwestionowała faktu braku podpisu S. S. na umowie poręczenia, a sama S. S. nie zawierała żadnych umów z K. A. ani nie wyrażała zgody na spłatę długu. Wobec braku interesu prawnego, Sąd oddalił powództwo. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając Prokuratora kosztami, ze względu na ochronę słusznych interesów osoby poszkodowanej i zasady współżycia społecznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie, zwłaszcza gdy istnieją inne drogi ochrony praw lub gdy zobowiązanie zostało spłacone przez osobę trzecią bez spełnienia wymogów formalnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia umowy poręczenia, gdy zobowiązanie zostało spłacone przez podmiot trzeci bez zgody dłużnika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Prokuratorowi działającemu na rzecz osoby fizycznej przysługuje interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego poręczenia umowy pożyczki, gdy podpis poręczyciela został sfałszowany, a zobowiązanie zostało spłacone przez osobę trzecią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Prokuratorowi nie przysługuje interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego poręczenia w opisanej sytuacji.
Uzasadnienie
Interes prawny w ustaleniu nie zachodzi, gdy możliwe jest powództwo o świadczenie lub gdy można inaczej osiągnąć ochronę praw. W tej sprawie umowa poręczenia nie została skutecznie zawarta, a zobowiązanie zostało spłacone przez osobę trzecią bez zgody dłużnika na wstąpienie w prawa wierzyciela, co czyni ustalenie nieistnienia umowy zbędnym dla ochrony praw poręczyciela.
Czy umowa poręczenia zawarta z naruszeniem prawa (np. poprzez sfałszowanie podpisu) jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.c.?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio o nieważności umowy na podstawie art. 58 k.c., lecz oddalił powództwo z powodu braku interesu prawnego.
Uzasadnienie
Chociaż Prokurator powołał się na art. 58 k.c., kluczowym dla rozstrzygnięcia okazał się brak interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego, co uniemożliwiło merytoryczne badanie nieważności umowy.
Czy spłata zobowiązania przez osobę trzecią bez zgody dłużnika na wstąpienie w prawa wierzyciela (art. 518 k.c.) prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania i czy osoba spłacająca może dochodzić roszczeń regresowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spłata przez osobę trzecią bez wymaganej zgody nie skutkuje wstąpieniem w prawa wierzyciela i nie tworzy podstaw do roszczeń regresowych w oparciu o art. 518 k.c.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 518 k.c., ponieważ S. S. nie wyraziła zgody na spłatę długu ani na wstąpienie w prawa wierzyciela, a pozwana nie sprzedała wierzytelności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Rejonowy w Kępnie działający na rzecz S. S. | organ_państwowy | powód |
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa im. F. S. z siedzibą w G. | instytucja | pozwany |
| S. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| H. S. (1) | osoba_fizyczna | pożyczkobiorca |
| K. A. | inne | podmiot spłacający dług |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa; kluczowa przesłanka dopuszczalności powództwa to interes prawny.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Powód powołał się na nieważność umowy poręczenia z powodu sfałszowania podpisu, jednak sąd nie badał tej kwestii merytorycznie z powodu braku interesu prawnego.
k.c. art. 518
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela; sąd uznał, że jego przesłanki nie zostały spełnione.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania, pozwalająca na odstąpienie od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego Prokuratora w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego poręczenia. • Umowa poręczenia nie została skutecznie zawarta przez S. S. (sfałszowany podpis). • Zobowiązanie z umowy pożyczki zostało spłacone przez osobę trzecią (K. A.) bez spełnienia przesłanek z art. 518 k.c.
Odrzucone argumenty
Umowa poręczenia jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.c. z powodu sfałszowania podpisu. • Należy ustalić nieistnienie stosunku prawnego w celu ochrony praw S. S. przed ewentualnymi roszczeniami regresowymi.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny stanowi merytoryczną przesłankę takiego powództwa o ustalenie, która decyduje o dopuszczalności badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda • nie zachodzi wówczas, gdy możliwe jest w istniejącej sytuacji powództwo o świadczenie • nie zostały spełnione przesłanki z art. 518 k.c.
Skład orzekający
Małgorzata Nowicka - Midziak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie, zwłaszcza gdy istnieją inne drogi ochrony praw lub gdy zobowiązanie zostało spłacone przez osobę trzecią bez spełnienia wymogów formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia umowy poręczenia, gdy zobowiązanie zostało spłacone przez podmiot trzeci bez zgody dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne dochowanie procedur prawnych (np. zgoda na wstąpienie w prawa wierzyciela) i jak brak interesu prawnego może uniemożliwić merytoryczne rozpatrzenie sprawy, nawet jeśli istnieją poważne zarzuty dotyczące ważności umowy.
“Sąd oddalił pozew o ustalenie nieistnienia poręczenia. Kluczowy był brak interesu prawnego, a nie sam fałszywy podpis.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.