I C 969/16

Sygn. akt I C 969/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ zaoczny Dnia 17 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Ewa Ligoń – Krawczyk Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Maciaszczyk po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. S. przeciwko Ł. D. i A. S. o zobowiązanie oddala powództwo. Sygn. akt I C 969/16 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 13 września 2016 roku J. S. wniosła o zobowiązanie Ł. D. i A. S. (1) do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości położonej w miejscowości B. w gminie P. o numerze ewidencyjnym (...) na rzecz A. S. (2) . Powódka uzasadniła żądanie pozwu wystąpieniem po stronie pozwanych rażącej niewdzięczności. Powódka wezwała pozwanych w miesięcznym terminie do przeniesienia własności nieruchomości na jej rzecz, jednakże pozostało to bez odpowiedzi zarówno ze strony Ł. D. jak i A. S. (1) (pozew – k. 2). A. S. (1) na rozprawie w dniu 7 marca 2017 roku oświadczyła, iż nie zajmuje stanowiska w sprawie i pozostawia decyzję do uznania sądu (protokół – k. 61 nagranie 00:01:27-00:02:08). Ł. D. , nie złożył odpowiedzi na pozew, a prawidłowo wezwany do stawienia się na terminie rozprawy nie stawił się, nie żądał przeprowadzenia rozprawy w swojej nieobecności ani też nie składał w sprawie wyjaśnień ustnie lub na piśmie. Do zamknięcia rozprawy powódka podtrzymała żądanie pozwu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 24 sierpnia 2012 roku J. S. w charakterze darczyńcy i Ł. D. wraz z jego żoną A. D. (1) w charakterze obdarowanych zawarli przed notariuszem M. W. w formie aktu notarialnego rep. (...) nr (...) umowę darowizny. Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy J. S. darowała swojej córce A. A. - D. udział w 1/2 (jednej drugiej) części w niezabudowanej działce ewidencyjnej oznaczonym numerem (...) o obszarze 9600 m2, a A. D. (1) darowiznę tę przyjęła. Stosownie zaś do ustępu 3 tego paragrafu J. S. darowała swojemu zięciowi Ł. D. udział w 1/2 (jednej drugiej) części w niezabudowanej działce ewidencyjnej oznaczonym numerem (...) o obszarze 9600 m2, a Ł. D. darowiznę tę przyjął ( dowód: umowa – k. 19-25). W latach 2011-2013 A. D. (2) dokonała szeregu fałszerstw poprzez podrabianie podpisów J. S. . Za te czyny A. D. (1) została skazana na karę pozbawienia wolności, którą odbyła w okresie od 5 maja 2013 roku do 15 stycznia 2016 roku. J. S. dowiedziała się o dokonaniu tych czynów w trakcie postępowania karnego toczącego się w tym przedmiocie w roku 2013 ( dowód: zeznania powódki w charakterze strony – k. 61-61 v. nagranie 00:05:07-00:11:02, wyrok – k. 6-10, postanowienie – k. 3-5, świadectwo zwolnienia – k. 29-30). Ł. D. wyjechał z Polski w listopadzie 2014 roku. W tym czasie J. S. miała z nim kontakt ostatni raz. Najpóźniej wiosną 2015 roku J. S. stwierdziła, że zachowanie powoda uzasadnia odwołanie darowizny ( dowód: zeznania powódki w charakterze strony – k. 61-61 v. nagranie 00:05:07-00:11:02). Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Łodzi rozwiązał związek małżeński Ł. D. z A. S. (3) z domu A. – poprzednie nazwisko A. - D. ( dowód: wyrok – k. 26). W dniu 3 sierpnia 2016 roku J. S. złożyła oświadczenie o odwołaniu darowizny działki nr (...) o pow. 9600 m2 niezabudowanej, położonej w miejscowości B. gmina P. w części 1/2, jakiej dokonała na rzecz córki A. S. (1) . Jako powód odwołania darowizny wskazała niewdzięczność córki przejawiającą się w popełnieniu przestępstwa fałszowania jej podpisów. Nad to powódka w oświadczeniu wskazała, iż A. S. (1) po opuszczeniu Zakładu Karnego nie pomagała matce pomimo że ta wymagała stałej pomocy osób trzecich. W związku z odwołaniem darowizny, J. S. wezwała A. S. (1) , aby w terminie miesiąca od doręczenia jej oświadczenia o odwołaniu darowizny przeniosła na jej rzecz przedmiot darowizny. Oświadczenie zostało doręczone za pośrednictwem poczty A. S. w dniu 5 sierpnia 2016 roku ( dowód: oświadczenie – k. 18, potwierdzenie odbioru – k. 27-28). Tego samego dnia J. S. złożyła oświadczenie o odwołaniu darowizny działki nr (...) o pow. 9600 m2 niezabudowanej, położonej w miejscowości B. gmina P. w części 1/2, jakiej dokonała na rzecz zięcia Ł. D. . W oświadczeniu podała, iż powodem odwołania darowizny jest niewdzięczność zięcia przejawiająca się tym, że wyjechał za granicę, całkowicie zerwał z rodziną w listopadzie 2014 roku i nie interesował się jej losem. Oświadczenie zostało doręczone za pośrednictwem poczty w dniu 4 sierpnia 2016 roku ( dowód: oświadczenie – k. 11, potwierdzenie odbioru – k. 13-14). Powyższy san faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów i ich kopii złożonych do akt sprawy oraz przesłuchania J. S. i A. S. (1) w charakterze stron. W ocenie Sądu treść zeznań pozostała w spójności z treścią dokumentów i stanowiła ich dopełnienie, a więc należało tym zeznaniom dać wiarę. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 339 § 1 i 2 k.p.c. jeżeli pozwany nie stawi się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny. W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Ł. D. prawidłowo wezwany na termin rozprawy nie stawił się, nie żądał przeprowadzenia rozprawy w swojej nieobecności ani też nie składał w sprawie wyjaśnień ustnie lub na piśmie. A. S. (1) wprawdzie stawiła się na rozprawie, jednakże odmówiła zajęcia stanowiska i pozostawiła decyzje o zasadności powództwa do uznania sądu. Wobec powyższego w ocenie sądu ziściły się przesłanki ustawowe obligujące do wydania wyroku zaocznego w stosunku do obojga pozwanych. W kontekście powołanego przepisu wskazać należy, że po dokonaniu analizy twierdzeń strony powodowej zawartych w pozwie i zestawieniu ich z dowodami przedłożonymi przez stronę powodową, Sąd uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu w całości zarówno w zakresie pozwanego Ł. D. , jak i w zakresie pozwanej A. S. (1) . Kodeks cywilny w art. 898 § 1 k.c. przewiduje, że darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie darczyńcy złożone obdarowanemu na piśmie ( art. 900 k.c. ). Możliwość odwołania darowizny związana jest przede wszystkim z subiektywnie odczuwaną przez darczyńcę krzywdą. Jednocześnie art. 899 § 3 k.c. przewiduje, że darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego. Jest to termin zawity, uzasadniony zwłaszcza tym, że jeżeli w ciągu roku darczyńca nie odwołał darowizny, to przypuszczalnie krzywdy głębiej nie odczuł albo przebaczył obdarowanemu. W kategoriach celowościowych można termin ten uznać za wystarczająco długi, aby uznać, iż darczyńca lub wyjątkowo jego spadkobierca zrezygnowali z realizacji swoich praw w tym zakresie; pewność obrotu wymaga tu przerwania niepewności w sytuacji obdarowanego (tak np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 lutego 2013 roku, I ACa 791/12). Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego sąd przyjął, iż negatywna przesłanka odwołania darowizny w postaci upływu terminu zawitego zaszła w odniesieniu do obojga pozwanych. Powódka dowiedziała się o czynach przestępnych córki A. S. (1) (wówczas występującej pod nazwiskiem A. - D. ) w toku postępowania karnego, tj. 2013 roku. Jakkolwiek nie została wskazana konkretna data uzyskania wiedzy o zachowaniu uznanym przez nią za niewdzięczność, to nie ulega wątpliwości, że złożone w dniu 3 sierpnia 2016 roku przez powódkę oświadczenie było spóźnione. Podobnie trzeba ocenić oświadczenie powódki skierowane względem obdarowanego Ł. D. . Wyjazd zięcia do Anglii w trakcie odbywania córki powódki a żony pozwanego kary pozbawienia wolności będący de facto zerwaniem stosunków z rodziną stanowiący w oczach powódki rażącą niewdzięczność miał miejsce w listopadzie 2014 roku. Oznacza to, że termin odwołania względem niego darowizny z tej przyczyny upłynął w listopadzie 2015 roku i tym samym oświadczenie powódki z dnia 3 sierpnia 2016 roku nie mogło wywołać skutków prawnych. W związku z powyższym z uwagi na ziszczenie się przesłanki negatywnej żądania pozwu, w postaci niedochowania terminu zawitego na złożenie oświadczenia o odwołaniu darowizny, Sąd zaniechał dalszej analizy, w tym między innymi dokonania oceny, czy wyjazd zięcia i zerwanie kontaktów z powódką należy traktować jako wyraz rażącej niewdzięczności względem niej. Z tych względów na podstawie art. 899 § 3 k.c. orzeczono jak w sentencji wyroku, oddalając powództwo w całości. Sąd nie orzekł o kosztach, albowiem żadna ze stron nie złożyła wniosku w tym przedmiocie. Ponadto powódka została zwolniona od kosztów sądowych w całości, a nie wykazała by poniosła dalsze koszty procesu, tym samym również z tych względów orzeczenie w tym zakresie było bezprzedmiotowe.