I C 950/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa M. D. przeciwko Syndykowi Masy Upadłości (...) Bank S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF z dnia 6 czerwca 2007 r. oraz o zasądzenie kwoty 258 543,75 zł i 3 510 CHF. Sąd oddalił powództwo o ustalenie nieważności umowy. W uzasadnieniu wskazano, że powódka działała jako konsument, a umowa nie była sprzeczna z prawem ani zasadami współżycia społecznego. Sąd analizował zarzuty dotyczące klauzuli waloryzacyjnej i uznał, że umowa kredytu indeksowanego jest dopuszczalna, a ryzyko walutowe było znane powódce, która świadomie wybrała tę formę finansowania ze względu na niższe oprocentowanie. Sąd nie dopatrzył się również abuzywności postanowień umowy, uznając, że mechanizm ustalania kursów nie był dowolny i nie naruszał rażąco interesów konsumenta. Powódka została poinformowana o ryzyku, a korzyści z niższej raty były wymierne w momencie zawierania umowy. Sąd podkreślił, że zmiana kursu franka szwajcarskiego była nieprzewidywalna i nie wynikała z wadliwości umowy, a ewentualne trudności w spłacie można by rozważać w kontekście art. 357 1 k.c. (klauzula rebus sic stantibus), jednak nie stanowiło to podstawy do stwierdzenia nieważności umowy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało odłożone do wydania wyroku końcowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie ważności umów kredytów indeksowanych do CHF i braku abuzywności klauzul waloryzacyjnych w określonych okolicznościach, zwłaszcza gdy konsument był świadomy ryzyka i korzyści.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy mechanizm ustalania kursów był faktycznie dowolny lub gdy konsument nie był odpowiednio poinformowany.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego kursem waluty obcej (CHF) jest nieważna z powodu sprzeczności z przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF nie jest nieważna z powodu sprzeczności z przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa kredytu indeksowanego jest dopuszczalna w polskim porządku prawnym, a jej postanowienia nie naruszają zasad współżycia społecznego. Ryzyko walutowe, choć istnieje, jest znane konsumentowi i może być niwelowane przez inne postanowienia umowy, jak np. niższe oprocentowanie.
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego dotyczące mechanizmu indeksacji do waluty obcej (CHF) są abuzywne w rozumieniu art. 385(1) § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia umowy dotyczące mechanizmu indeksacji do CHF nie są abuzywne, ponieważ nie naruszają rażąco interesów konsumenta i nie są sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powódka działała jako konsument świadomy ryzyka i korzyści, a mechanizm ustalania kursów nie był dowolny, lecz oparty na wskaźnikach rynkowych. Powódka nie wykazała, aby jej interesy zostały rażąco naruszone, a korzyści z niższej raty były wymierne w momencie zawierania umowy.
Czy powódka, jako konsument, miała interes prawny w dochodzeniu ustalenia nieważności umowy kredytu mimo trwającej upadłości banku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy powódka miała interes prawny w dochodzeniu ustalenia nieważności umowy, ponieważ roszczenie o zapłatę było zawieszone, a kwestia ważności umowy nie została rozstrzygnięta w postępowaniu upadłościowym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 5/24) oraz postanowieniu Sądu Apelacyjnego, które dopuściły rozpoznanie powództwa o ustalenie nieważności umowy kredytu z udziałem syndyka, nawet w trakcie postępowania upadłościowego.
Czy umowa kredytu hipotecznego zawarta przez powódkę miała charakter konsumencki, mimo że część refinansowanych zobowiązań miała związek z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa miała charakter konsumencki, ponieważ jej dominującym celem było refinansowanie prywatnych zobowiązań, w tym zakupu lokalu mieszkalnego, a nie bezpośrednio finansowanie działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decydujące znaczenie ma cel nowej umowy oceniany na chwilę jej zawarcia. Związek z działalnością gospodarczą miał charakter wtórny i uboczny, a bank udzielił finansowania według wzorca konsumenckiego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| Syndyk Masy Upadłości (...) Bank S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Sankcja nieważności bezwzględnej czynności prawnej.
k.c. art. 353(1)
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 358(1) § 2
Kodeks cywilny
Możliwość zastrzeżenia w umowie, że wysokość świadczenia pieniężnego zostanie ustalona według innego niż pieniądz miernika wartości.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Interes prawny w ustaleniu istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.c. art. 22(1)
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
p.b. art. 69
Prawo bankowe
Umowa kredytu bankowego.
p.b. art. 69 § 2
Prawo bankowe
Elementy umowy kredytu bankowego.
k.c. art. 385(1) § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne).
Pomocnicze
k.c. art. 358(1) § 4
Kodeks cywilny
Ograniczenie możliwości żądania zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego przez stronę prowadzącą przedsiębiorstwo.
k.c. art. 357(1)
Kodeks cywilny
Klauzula rebus sic stantibus - możliwość zmiany sposobu wykonania zobowiązania z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zarzut nadużycia prawa podmiotowego.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Sposób wykonania zobowiązania zgodnie z treścią, celem społeczno-gospodarczym i zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 174 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania w przypadku ogłoszenia upadłości strony.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania upadłościowego.
k.p.c. art. 317 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok częściowy.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę.
p.u. art. 144 § 1
Prawo upadłościowe
Prowadzenie postępowań sądowych dotyczących masy upadłości.
p.u. art. 144 § 2
Prawo upadłościowe
Prowadzenie postępowań sądowych dotyczących masy upadłości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu indeksowanego do CHF jest ważna i zgodna z prawem. • Postanowienia dotyczące indeksacji nie są abuzywne. • Powódka działała jako konsument świadomy ryzyka i korzyści. • Mechanizm ustalania kursów nie był dowolny. • Powódka miała interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest nieważna z powodu sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego. • Postanowienia dotyczące indeksacji są abuzywne. • Ryzyko walutowe zostało przerzucone w całości na konsumenta. • Kursy walut ustalane przez bank były dowolne.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo o ustalenie nie było zasadne i jako takie podlegało oddaleniu w całości. • W aktualnym stanie sprawy strona powodowa ma więc interes prawny w dochodzeniu ustalenia nieważności umowy. • Zasadniczym celem było refinansowanie zobowiązań prywatnych, w tym związanych z zakupem lokalu mieszkalnego (nie np. lokalu usługowego). • W ocenie Sądu, nie sposób przychylić się do stanowiska powoda, że całość ryzyka walutowego została przerzucona na stronę powodową. • Wobec braku ustawowych przeszkód za dopuszczalne należało uznać, w ocenie Sądu, konstruowanie umów kredytowych przez (...) Bank S.A. w upadłości z siedzibą w W. w oparciu o rozwiązania mające w swojej treści klauzulę indeksacyjną. • W ocenie składu orzekającego powódka nie wykazała, iż postanowienia umowy o kredyt kształtują jej prawa i obowiązki jako konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jej interesy. • Ocena na chwilę zawarcia umowy klauzule waloryzacyjne regulujące wysokość rat kapitałowo-odsetkowych nie naruszały interesów powoda, a na pewno nie naruszały tych interesów „rażąco”.
Skład orzekający
Andrzej Kuryłek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ważności umów kredytów indeksowanych do CHF i braku abuzywności klauzul waloryzacyjnych w określonych okolicznościach, zwłaszcza gdy konsument był świadomy ryzyka i korzyści."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy mechanizm ustalania kursów był faktycznie dowolny lub gdy konsument nie był odpowiednio poinformowany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych, ale sąd przyjął stanowisko odmienne od dominującej linii orzeczniczej w zakresie abuzywności, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Sąd Okręgowy w Warszawie oddala powództwo o nieważność kredytu CHF – czy to zwrot w orzecznictwie ws. frankowiczów?”
Dane finansowe
WPS: 258 543,75 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.