Orzeczenie · 2025-10-30

I C 95/25

Sąd
Sąd Okręgowy w (...)
Miejsce
(...)
Data
2025-10-30
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kredyt indeksowanyabuzywnośćTSUEochrona konsumentazwrot kapitałuprawo upadłościowepotrącenie

Sąd Okręgowy w (...) oddalił powództwo (...) Bank S.A. przeciwko C. P., P. P. i M. P. o zapłatę kwoty 159 340,14 zł tytułem zwrotu kapitału kredytu indeksowanego kursem CHF. Bank dochodził zwrotu na podstawie art. 410 w zw. z art. 405 k.c., wskazując na abuzywność postanowień umowy dotyczących indeksacji i zasad rozliczania spłat. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut potrącenia oraz wskazując, że dokonali spłat przekraczających nominalną kwotę kapitału kredytu. Sąd, opierając się na wyroku TSUE w sprawie C-396/24 (L.), uznał, że konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy spowodowanej przez bank. W związku z tym, bank może dochodzić jedynie różnicy między wypłaconym kapitałem a faktycznie dokonanymi spłatami, jeśli saldo pozostaje na jego korzyść. W niniejszej sprawie, suma spłat dokonanych przez pozwanych (185 585,48 zł) przekroczyła kwotę wypłaconego kapitału (159 340,14 zł), co skutkowało oddaleniem powództwa w całości. Sąd uznał, że ochrona konsumenta przed bankiem jest wartością nadrzędną, odsuwającą na drugi plan zasady krajowego prawa upadłościowego dotyczące potrącenia. Kosztami postępowania obciążono bank.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie prymatu prawa unijnego nad krajowymi przepisami w zakresie ochrony konsumentów kredytów walutowych, nawet w sytuacji postępowania upadłościowego banku.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku TSUE i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących kredytów indeksowanych/walutowych z abuzywnymi postanowieniami.

Zagadnienia prawne (2)

Czy bank może dochodzić zwrotu nominalnej kwoty kapitału kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, jeśli suma spłat dokonanych przez kredytobiorcę przekracza kwotę wypłaconego kapitału, a umowa została uznana za nieważną z powodu abuzywności postanowień?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może dochodzić zwrotu kapitału w takiej sytuacji, zgodnie z wytycznymi prawa unijnego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku TSUE C-396/24 (L.), który stanowi, że konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy spowodowanej przez bank. Oznacza to, że bank może żądać jedynie różnicy między wypłaconym kapitałem a faktycznymi spłatami, jeśli saldo jest na jego korzyść. W tej sprawie suma spłat przekroczyła kapitał, co wyklucza możliwość zasądzenia jakiejkolwiek kwoty na rzecz banku.

Czy zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanych w piśmie procesowym, do którego nie dołączono odpisu dla strony przeciwnej, jest skuteczny w kontekście postępowania upadłościowego banku?

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że interpretacja art. 203¹ § 3 k.p.c. wymagająca dołączenia odpisu jest zbyt rygorystyczna, jednak wskazał, że potrącenie w postępowaniu upadłościowym powinno być dokonywane zgodnie z Prawem upadłościowym (złożenie oświadczenia syndykowi). Niemniej jednak, kwestia skuteczności potrącenia nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podzielił argumentację banku co do problemów z potrąceniem w kontekście prawa upadłościowego, ale uznał, że wyrok TSUE ma pierwszeństwo i wyklucza zasądzenie jakiejkolwiek kwoty od kredytobiorcy, niezależnie od skuteczności potrącenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
(...) Bank S.A.

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank S.A.spółkapowód
C. P.osoba_fizycznapozwany
P. P.osoba_fizycznapozwany
M. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Podstawa prawna roszczenia restytucyjnego związanego z koniecznością zwrotu wzajemnych świadczeń w przypadku nieważności umowy.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.

Pomocnicze

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Podstawa prawna naliczania odsetek za opóźnienie.

k.p.c. art. 203¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów formalnych pisma procesowego zawierającego zarzut potrącenia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zasądzenia kosztów procesu na rzecz strony wygrywającej.

Prawo upadłościowe art. 96

Dotyczy potrącenia w toku postępowania upadłościowego.

Prawo upadłościowe art. 144 § 1

Dotyczy potrącenia w toku postępowania upadłościowego.

Prawo upadłościowe art. 145 § 1

Dotyczy potrącenia w toku postępowania upadłościowego.

Prawo upadłościowe art. 236

Dotyczy potrącenia w toku postępowania upadłościowego.

Prawo upadłościowe art. 263

Dotyczy potrącenia w toku postępowania upadłościowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Suma spłat dokonanych przez kredytobiorców przekracza kwotę wypłaconego kapitału kredytu. • Ochrona konsumenta wynikająca z prawa unijnego (Dyrektywa 93/13/EWG) wyklucza możliwość zasądzenia od banku jakiejkolwiek kwoty z tytułu zwrotu kapitału, gdy suma spłat jest wyższa od kapitału.

Odrzucone argumenty

Bank dochodzi zwrotu nominalnej kwoty kapitału kredytu, opierając się na art. 410 i 405 k.c.

Godne uwagi sformułowania

konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień. • wszelkie żądania banku przekraczające ten bilans muszą zostać uznane za niezgodne z prawem unijnym. • ochrona praw konsumenta wymaga, by bank mógł dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi przez konsumenta spłatami – jeśli takie saldo pozostaje na jego korzyść. • wyrok ten nakłada na sądy krajowe obowiązek dokonania z urzędu przeliczeń międzywalutowych, jeśli całość lub część świadczeń kredytobiorców spełniania była w walucie obcej. • Ta ochrona to wartość nadrzędna, która w połączeniu z faktem, że orzeczenia (...) są wiążącą dla sądów krajowych interpretacją prawa unijnego, odsuwa na drugi plan zasady zaspokajanie wierzycieli i ściągania wierzytelności określone przez krajowe Prawo upadłościowe.

Skład orzekający

Rafał Kubicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu prawa unijnego nad krajowymi przepisami w zakresie ochrony konsumentów kredytów walutowych, nawet w sytuacji postępowania upadłościowego banku."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku TSUE i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących kredytów indeksowanych/walutowych z abuzywnymi postanowieniami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo TSUE może wpływać na polskie sądy i chronić konsumentów przed bankami, nawet w skomplikowanych sytuacjach prawnych jak upadłość banku.

Bank chciał zwrotu kapitału, ale dostał lekcję z prawa unijnego – konsument wygrał!

Dane finansowe

WPS: 159 340,14 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst