I C 94/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego, uznając roszczenie za przedawnione zgodnie z art. 442(1) k.c.
Powódka domagała się odszkodowania od gminy za niedostarczenie lokalu socjalnego po wyroku eksmisyjnym. Sąd uznał, że choć zarzut powagi rzeczy osądzonej był niezasadny, to roszczenie uległo przedawnieniu. Zastosowano trzyletni termin przedawnienia z art. 442(1) k.c., wskazując, że bieg terminu rozpoczął się od momentu, gdy powódka dowiedziała się o szkodzie i osobie zobowiązanej, a nie o jej dokładnej wysokości. Sąd podkreślił, że wcześniejsze powództwo o część roszczenia nie przerwało biegu przedawnienia dla całości.
Powódka wniosła o zasądzenie od Gminy W. kwoty 10.093 zł tytułem odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego, mimo prawomocnego wyroku eksmisyjnego nakazującego jego przyznanie. Wskazała, że od prawomocności wyroku ponosi stratę z powodu niemożności wynajęcia lokalu. Podniosła, że w poprzedniej sprawie o zapłatę (sygn. akt I C (...)) uwzględniono jej powództwo co do kwoty 10.072,99 zł, a dalsze powództwo oddalono. Obecnie domagała się kolejnej części odszkodowania. Gmina W. wniosła o odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej lub o oddalenie powództwa z zarzutem przedawnienia, niewykazania związku przyczynowego i wysokości szkody. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu oddalił powództwo, uznając zarzut przedawnienia za zasadny. Sąd zważył, że roszczenie odszkodowawcze właściciela przeciwko gminie za niedostarczenie lokalu socjalnego (art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów) ma charakter deliktowy i podlega trzyletniemu terminowi przedawnienia z art. 442(1) k.c., a nie dziesięcioletniemu z art. 118 k.c. Sąd ustalił, że powódka dowiedziała się o niedostarczeniu lokalu socjalnego i opuszczeniu jej lokalu najpóźniej w październiku 2010 r., a zatem trzyletni termin przedawnienia upłynął przed wniesieniem pozwu. Sąd nie podzielił argumentacji powódki, że bieg przedawnienia rozpoczął się od momentu ustalenia wysokości szkody przez biegłego, wskazując, że kluczowe jest powzięcie wiadomości o szkodzie i osobie zobowiązanej. Podkreślono, że wcześniejsze powództwo o część roszczenia nie przerwało biegu przedawnienia dla całości wierzytelności. Sąd uznał również, że podniesienie zarzutu przedawnienia nie narusza zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.), gdyż powódka miała możliwość dochodzenia całości roszczenia lub jego rozszerzenia, korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Roszczenie to podlega trzyletniemu terminowi przedawnienia określonemu w art. 442(1) k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność gminy za niedostarczenie lokalu socjalnego ma charakter deliktowy i podlega przepisom o przedawnieniu roszczeń z czynów niedozwolonych, a nie ogólnym terminom z art. 118 k.c. Kluczowe jest powzięcie wiadomości o szkodzie i osobie zobowiązanej, a nie o dokładnej wysokości szkody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Gmina W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. I. S. | inne | powódka |
| Gmina W. | instytucja | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 442
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, nie dłużej niż dziesięć lat od dnia zdarzenia.
u.o.p.l. art. 18 § ust. 5
Ustawa o ochronie praw lokatorów
Jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze od gminy na podstawie art. 417 k.c.
Pomocnicze
k.c. art. 117 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, a po upływie terminu można uchylić się od jego zaspokojenia.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia wynosi 10 lat, a dla świadczeń okresowych i związanych z działalnością gospodarczą – trzy lata, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego przedawnia się w terminie 3 lat zgodnie z art. 442(1) k.c. Bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od momentu, gdy powódka dowiedziała się o szkodzie i osobie zobowiązanej, a nie o jej dokładnej wysokości. Wniesienie pozwu o część roszczenia nie przerywa biegu przedawnienia dla całości wierzytelności. Podniesienie zarzutu przedawnienia nie narusza zasad współżycia społecznego w okolicznościach sprawy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie nie uległo przedawnieniu lub przedawniło się w terminie 10 lat (art. 118 k.c.). Bieg przedawnienia rozpoczął się od momentu ustalenia wysokości szkody przez biegłego. Wcześniejsze powództwo przerwało bieg przedawnienia dla całej wierzytelności. Podniesienie zarzutu przedawnienia narusza zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego przedawnia się w terminach wskazanych w art. 442(1) k.c. roszczenie o naprawienie szkody staje się aktualne z chwilą powstania szkody, a nie uzyskania dowodów pozwalających na ustalenie jej dokładnej wysokości. wbrew stanowisku powódki pozew w sprawie o sygn. I C (...) nie przerwał biegu przedawnienia co do całości roszczenia.
Skład orzekający
Kamil Majcher
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych przeciwko gminie za niedostarczenie lokalu socjalnego oraz skutków wniesienia pozwu o część roszczenia dla biegu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego roszczenia wynikającego z ustawy o ochronie praw lokatorów i odpowiedzialności deliktowej gminy. Interpretacja art. 442(1) k.c. w kontekście art. 417 k.c. i art. 18 ust. 5 u.o.p.l.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń odszkodowawczych, które może mieć znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości w podobnej sytuacji. Pokazuje, jak kluczowe jest właściwe ustalenie początku biegu terminu przedawnienia i skutków wcześniejszych postępowań.
“Czy wiesz, kiedy przedawnia się Twoje roszczenie o odszkodowanie od gminy za brak lokalu socjalnego?”
Dane finansowe
WPS: 10 093 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I C 94/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wałbrzych, dnia 23 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Kamil Majcher Protokolant:Aneta Bobowska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2015 r. w Wałbrzychu sprawy z powództwa S. I. S. przeciwko Gminie W. - o zapłatę I oddala powództwo; II zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 2 400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powódka wniosła o zasądzenie od strony pozwanej kwoty 10.093 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu pozwu wskazała, że z jej powództwa wobec J. M. , J. J. , E. J. został wydany wyrok eksmisyjny, w których przyznano pozwanym prawo do lokalu socjalnego, o czym strona pozwana została poinformowana. Ponadto podała, że od prawomocnego orzeczenia eksmisji powódka cały czas ponosiła stratę z powodu niemożności wynajmowania lokalu przy ul. (...) i otrzymywania czynszu. Nadto podniosła, że pomiędzy stronami przed tutejszym Sądem toczyło się postępowanie o zapłatę o tożsamym stanie faktycznym, a wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt I C (...) uwzględniono powództwo co do kwoty 10.072,99 zł (odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego), a dalej idące powództwo oddalono. Wskazała także, że w toku poprzedniego postępowania została sporządzona opinia sądowa, w której ustalono możliwy do uzyskania czynsz za okres od 15 listopada 2007 r. do 14 września 2010 r. na łączną kwotę 30.260 zł. Obecnie powódka domaga się odszkodowania w dalszej części tj. w kwocie 10.093 zł, a do zapłaty pozostaje jeszcze kwota 10.094 zł. Nakazem zapłaty z dnia 31 października 2014 r. żądanie zostało uwzględnione w całości. W sprzeciwie od nakazu zapłaty strona powodowa wniosła o odrzucenie pozwu ewentualnie o oddalenie powództwa. Uzasadniając żądanie odrzucenia pozwu wskazała, że sprawa o odszkodowanie został już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem tutejszego Sądu z 27 marca 2014 r. sygn. akt I C (...) . Uzasadniając żądanie oddalenia powództwa podniosła zarzut przedawnienia, niewykazania istnienia normalnego związku przyczynowego pomiędzy niedostarczeniem przez stronę pozwaną lokalu socjalnego a poniesioną szkodą oraz niewykazanie wysokości poniesionej szkody. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 14 listopada 2007 r. nakazano J. M. , J. J. i E. J. aby opróżniły, opuściły i wydały Fridzie E. F. lokal mieszkalny położony w W. przy ul. (...) , a także orzeczono o ich uprawnieniu do lokalu socjalnego i wstrzymano wykonanie wyroku do czasu złożenia przez Gminę W. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. O powyższym wyroku Gmina W. została poinformowana pismem z dnia 2 stycznia 2008 r. Pismem z dnia 4 października 2010 r. Gmina W. poinformowała Fridę E. F. , w której imieniu działał zarządca nieruchomości o zawarciu w dniu 14 września 2010 r. z J. M. , J. J. i E. J. umowy najmu lokalu socjalnego. Pomiędzy Fridą E. F. i Gminą W. prowadzone było przed tutejszym Sądem postępowanie w sprawie o sygn. akt I C (...) o odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego. W toku tego postępowania została sporządzona opinia biegłego sądowego, w której ustalono możliwy do uzyskania czynsz za okres od 15 listopada 2007 r. do 14 września 2010 r. na łączną kwotę 30.260 zł. Dowód: - wyrok tut. Sądu z 14.07.2007 r. sygn. akt I C (...) , pismo z 2.01.2008 r., pismo z 4.10.2014 r., opinia biegłego sądowego ze sprawy o sygn. akt I (...) - okoliczności bezsporne Lokal przy ul. (...) został zdany przez osoby go zajmujące w dniu 18 października 2010 r. Dowód: - protokół zdawczo-odbiorczy z 18.10.2010 r. k. 41 - bezsporne Pismem z dnia 13 października 2010 r. pełnomocnik Fridy E. F. wezwał Gminę W. do zapłaty kwoty 38.072 zł za 36 miesięcy z tytułu utraconych korzyści w postaci możliwego do osiągniecia czynszu z wynajmu lokalu przy ul. (...) . Dowód: - pismo z 13.10.2010 r. k. 39 - bezsporne Sąd zważył co następuje: Powództwo podlega oddaleniu. W sprawie ustalone powyżej okoliczności faktyczne są w istocie bezsporne, a przy tym wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, co do którego brak podstaw aby podważać jego wiarygodność. Okoliczności te przemawiają w ocenie Sądu za oddaleniem powództwa. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu powagi rzeczy osądzonej Sąd uznał ten zarzut za niezasadny gdyż powódka dochodzi innej części roszczenia niż w sprawie prowadzonej przed tutejszym sądem pod sygn. akt I C (...) . Przechodząc do zarzutu przedawnienia Sąd uznał, iż jest on zasadny co skutkowało oddaleniem powództwa. Zgodnie z art. 117 § 1 i 2 k.c. roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu (z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie), a po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie może uchylić się od jego zaspokojenia , chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia, jednak zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. Ponadto zgodnie z art. 118 k.c. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej , termin przedawnienia wynosi 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. W myśl zaś art. 442 1 § 1 k.c. (jest on odpowiednikiem wcześniej obowiązującego art. 442 k.c. ) roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. W niniejszej sprawie powódka domaga się od strony pozwanej odszkodowania przewidzianego w art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów (…), który stanowi, że jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze od gminy na podstawie art. 417 k.c. Skoro zaś odpowiedzialność gminy za niedostarczenie lokalu socjalnego rozpatrywana jest w oparciu o art. 417 k.c. , a jest to odpowiedzialność deliktowa (por. też np. uzasadnienie wyroku SN z 13.02.2014 r. V CNP 32/13, w którym wskazano, że redakcja art. 18 ust. 5 u.o.p.l. nakazuje traktować naruszenie obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego, tak jak każde niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej), to w ocenie Sądu roszczenie o odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego przedawnia się w terminach określonych w art. 442 ( 1) k.c. , skoro przepis ten znajduje się w tym samym rozdziale co art. 417 k.c. Sąd w niniejszym składzie nie podziela przy tym stanowiska, na które powołuje się powódka, a wyrażonego w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z dnia 27 marca 2014r. sygn. akt I C (...) oraz wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II Ca (...) co do przedawniania się dochodzonego w sprawie roszczenia zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 118 k.c. albowiem terminy przedawnienia wskazane w tym przepisie, zgodnie z jego treścią mają zastosowanie jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przepisem szczególnym, który inaczej reguluje kwestię przedawnienia roszczeń opartych na art. 417 k.c. jest zaś art. 442 ( 1) k.c. Z uwagi na powyższe Sąd w niniejszym składzie przychyla się do tego stanowiska, w myśl którego roszczenia przeciwko gminie oparte na art. 18 ust. 5 u.o.p.l. w zw. z art. 417 k.c. przedawniają się w terminach wskazanych w art. 442 ( 1) k.c. (tak. np. wyrok SO we Wrocławiu z 8.01.2014 r. II Ca 1280/13; wyrok S.O. w Szczecinie 12.02.2013 r. II Ca 954/12). Wskazać przy tym należy, iż w orzeczeniach powoływanych przez powódkę nie rozważano wzajemnej relacji art. 442 ( 1) k.c. i art. 118 k.c. W ocenie Sądu dla upływu terminu przedawnienia bez znaczenia jest wcześniejsze postępowanie sądowe prowadzone przed tutejszym sądem albowiem wbrew stanowisku powódki pozew w sprawie o sygn. I C (...) nie przerwał biegu przedawnienia co do całości roszczenia (z pisma z 13.10.2010 r. wynika, że powódka wiedziała, iż przysługuje jej roszczenie w większym zakresie – k. 39) . Wniesienie pozwu o część roszczenia powoduje bowiem, iż przerwanie biegu przedawnienia następuje jedynie w zakresie objętym powództwem (por. postanowienie SN z 17.06.2014 r. V CSK 586/13, wyrok SN z 25.11.2009 r. II CSK 259/09, wyrok SN z 10.01.2007 r. III PK 90/2006, wyrok S.A. w Katowicach z 1.02.2013 r. V ACa663/12, oraz uchwałę 7 sędziów SN z 19.10.2007 r. III CZP 58/2007, w której przyjęto, że podniesienie zarzutu potrącenia nie przerywa przedawnienia całej wierzytelności lecz jedynie do wysokości wierzytelności dochodzonej przez powoda). Przy czym wskazać także należy, iż w powołanych powyżej wyrokach S.O. we Wrocławiu z 8.01.2014 r. II Ca 1280/13 i S.O. w Szczecinie z 12.02.2013 r. II Ca 954/12 przyjęto możliwość częściowego przedawnienia się roszczeń z art. 18 ust 5 u.o.p.l. Dla oceny zasadności zarzutu przedawnienia bez znaczenia jest zarzut, że o pełnej wysokości czynszu jaki powódka mogłaby uzyskać za przedmiotowy lokal dowiedziała się ona dopiero z opinii biegłego sądowego z dnia 30 stycznia 2013 r. gdyż roszczenie o naprawienie szkody staje się aktualne z chwilą powstania szkody, a nie uzyskania dowodów pozwalających na ustalenie jej dokładnej wysokości. Przepis art. 442 1 § 1 zdanie pierwsze k.c. wiąże rozpoczęcie biegu przedawnienia z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a nie o zakresie szkody, czy trwałości jej następstw ( zob. np. wyrok SN z 12.01.2001 r. III CKN 1071/98, wyrok SN z 10.03.1998 r. II UKN 543/97, wyrok S.A. w Gdańsku z 30.12.2014 r. III APa 37/14, wyrok S.A. w Łodzi z 15.03.2013 r. I ACa 1286/12). Podkreślenia przy tym wymaga, że powódka od samego początku mogła domagać się odszkodowania w wysokości możliwego czynszu, a więc same kwestie dowodowe na okoliczność jego wysokości nie mogą zmieniać terminu rozpoczęcia biegu przedawnienia. Skoro zaś powódka uzyskała informację o zawarciu w dniu 14 września 2010 r. umowy najmu lokalu socjalnego przez Gminę W. z pisma z dnia 4 października 2010 r., a przy tym w dniu 18 października 2010 r. został sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy (oczywiste jest, że przynajmniej w tym momencie uzyskała ona informacje o opuszczeniu jej lokalu) to niewątpliwie upłynął już 3 letni termin przedawnienia wskazany w art. 442 1 § 1 k.c. Ponadto wskazać należy, iż powódka wskazując, że o pełnej wysokości czynszu jaki mogłaby uzyskać za przedmiotowy lokal dowiedziała się dopiero z opinii biegłego sądowego z dnia 30 stycznia 2013 r. pomija treść pisma z 13 października 2010 r., w którym jej pełnomocnik wezwał Gminę W. do zapłaty 38.072,52 zł za okres 36 miesięcy tak więc musiała ona sobie zdawać sprawę o wysokości przysługującego jej roszczenia jednak celowo wytoczyła powództwo tylko o jego część (nawet pozwem w niniejszej sprawie powódka nie dochodzi całej reszty roszczenia tylko jego kolejnej części). Zdaniem Sądu nie są zasadne zarzuty dotyczące sprzeczności podniesionego zarzutu przedawnienia z art. 5 k.c. Terminy przedawnienia roszczeń służą zagwarantowaniu pewności obrotu prawnego i ewentualne uznanie zarzutu przedawnienia za naruszający art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego) mogłoby bowiem nastąpić tylko w razie powołania przez powódkę wyjątkowych okoliczności. Za takie okoliczności nie mogą być uznane okoliczności powołane w piśmie z dnia 23 lutego 2015 r. skoro w dacie zapoznania się przez powódkę z opinią biegłego sądowego w poprzedniej sprawie roszczenie o dochodzoną obecnie kwotę nie było przedawnione i nie było tym samym żadnych przeszkód aby czy do dokonać zmiany przedmiotowej powództwa (rozszerzyć pozew) czy też wystąpić z całkiem nowym powództwem. Wybór jednej z tych dróg prawnych nie powinien być zaś dla powódki żadnym problemem skoro w poprzedniej sprawie sądowej korzystała ona z pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego (okoliczność ta jest bezsporna, a przy tym wynika z dokumentów złożonych przez powódkę z poprzedniej sprawy sądowej jak choćby opinii biegłego sądowego, która zawiera informacje o pełnomocniku powódki). Poza tym treść wezwania do zapłaty z dnia 13 października 2010 r. wskazuje, że powódka już wówczas zdawała sobie sprawę z tego, że przysługuje jej roszczenie w większym zakresie niż dochodzone w poprzedniej sprawie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. , a na zasądzoną kwotę składają się koszty zastępstwa procesowego (2.400 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI