I C 930/16

Sygnatura akt I C 930/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 23-12-2016 r. Sąd Rejonowy w Koninie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Daniel Adamczyk Protokolant:st.sekr.sąd. Aneta Szymczak po rozpoznaniu w dniu 12-12-2016 r. w Koninie na rozprawie sprawy z powództwa T. G. przeciwko W. P. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej W. P. na rzecz powódki T. G. kwotę 2829 zł (dwa tysiące osiemset dwadzieścia dziewięć złotych); 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 23,62zł (dwadzieścia trzy złote sześćdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu; 4. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz r.pr. M. K. kwotę 2952 zł ( dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu. SSR Daniel Adamczyk Sygn. akt I C 930/16 UZASADNIENIE Powódka T. G. wystąpiła przeciwko W. P. z pozwem o zapłatę kwoty 45 000 zł bez odsetek. W uzasadnieniu powódka wywodziła, że dochodzona kwota wynika ze szkody jakiej doznała w wyniku kradzieży jej maszyn i urządzeń przez matkę tj. pozwaną stwierdzoną wyrokiem karnym w sprawie II K 497/12 (...) . Na rozprawie w dniu 31.10.2016r. podała, że sprawa dotyczy rzeczy objętych w/w opisanym wyrokiem karnym. Pozwana W. P. wniosła o oddalenie powództwa, podając że działała w przekonaniu, że sprzedaje własne rzeczy, skoro przekazała powódce tylko nieruchomości. Z ostrożności zakwestionowała żądanie także co do wysokości, wnosząc o orzeczenie zgodnie z wyrokiem karnym co do wartości ruchomości, a nadto podniosła zarzut z art. 5 k.c. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 12.12.2003r. W. P. , R. P. , H. P. , J. P. , M. P. , P. P. , K. P. , T. G. zawarli w formie aktu notarialnego umowę o dział spadku, zniesienia współwłasności i ustanowienie służebności osobistej, na mocy której wyłączną właścicielką nieruchomości zabudowanej położonej w B. , gmina K. , oznaczonej nr geod. (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) o powierzchni 6,67 ha objętą KW nr (...) i Kw nr (...) została T. G. . Dział spadku nastąpił bez spłat i dopłat. Jednocześnie T. G. na nieruchomości objętej Kw (...) ustanowiła na rzecz W. P. dożywotnią i bezpłatną służebność osobistą polegającą na prawie korzystania z dwóch pomieszczeń domu ogrzanych i oświetlonych, wspólnej łazienki ze wspólnym wejściem oraz swobody poruszania się po obejściu. Dowód: opisana umowa na k. 18-23 akt II K 497/12 SR K. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 22.01.2014r. w sprawie o sygn. akt II K 497/12 m.in. warunkowo umorzono postępowanie karne przeciwko W. P. , przyjmując, że w okresie od wiosny 2011r. do 07 grudnia 2011r. w miejscowości B. (...) zabrała w celu przywłaszczenia przyczepę ciągnikową, pług dwuskibowy, zgrabiarkę do siana, kosiarkę rotacyjną do trawy, brony ciągnikowe oraz parownik elektryczny wartości 2829 zł na szkodę T. G. , czym przy przyjęciu wypadku mniejszej wagi wyczerpała znamiona przestępstwa z art. 278 § 3 kk . Opis czynu, jego kwalifikacja prawna, a także wartość rzeczy w wyroku zostały zmienione przez sąd w stosunku do czynu, o który W. P. była oskarżona. Zarzucano jej bowiem pierwotnie czyn z art. 279 § 1 kk dotyczący większej liczby rzeczy o łącznej wartości 45 000 zł. W powyższym wyroku umorzono także postępowanie o wykroczenie polegające na zniszczeniu mienia poprzez ścięcie jednej topoli o wartości 186,15 zł na szkodę T. G. oraz kolejnego wykroczenia polegającego na ścięciu trzech innych topoli o wartości 290,50 zł na szkodę Wojewódzkiego (...) Oddział Rejonowy w K. . Dowód: opisany wyrok k. 204 akt II K 497/12 SR K. Powódka jest córką pozwanej. Toczyły między sobą wiele spraw sądowych w związku ze sporem rodzinnym, który przełożył się na kwestie majątkowe dotyczące także opisanego wyżej gospodarstwa rolnego i środków utrzymania W. P. . Sprawie karnej II K 497/12 zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez W. P. złożyła T. G. . Pozwana sprzedała rzeczy opisane w wyroku karnym aby mieć pieniądze na leki i opał. Utrzymuje się z niewielkiej renty w wysokości około 900 zł. W związku ze sporem między stronami powódka w 2007r. wyprowadziła się z nieruchomości objętej pozwem zajmowanej przez pozwaną. Wartość rzeczy opisanych w wyroku w sprawie II K 497/12 określono na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego powołanego przez sąd. Dowód; ze z nan i a stron – k. 58v, zawiadom i enie o po peł ni eniu przestę pstwa – k. 1-3 akt II K 497/12, opisan a opin i a w a k t a ch sprawy II K 497/12 (k. 147-152) , akta II RC 543/11 SR K. , akta I C – upr 221/10 W sprawie I C 189/08 przed tutejszym sądem strony w dniu 13.08.2008r. zawarły ugodę zmieniającą treść prawa dożywocia ustanowionego umową z 12.12.2003r. poprzez określenie pomieszczeń zajmowanych przez W. P. , a nadto T. G. zobowiązywała się płacić za energię elektryczną 50 zł miesięcznie oraz corocznie kupić 2 tony węgla. Dowód: opisana ugoda na k. 150 akt I C 189/08 SR K. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z 30.08.2007r. w sprawie I C 217/07 oddalono powództwa W. P. przeciwko T. G. o wydanie przyczepy do ciągnika, pługa do ciągnika, grabiarki do ciągnika, maszyny rotacyjnej, kosiarki ogrodowej, maszyny do ciecia drewna, radła do ziemniaków, przewodu siłowego, silnika, bron ciągnikowych. Dowód: akta I C 217/07 Podobnie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z 10.09.2009r. w sprawie I C 487/08 odrzucono pozew W. P. przeciwko T. G. i H. G. przewodu elektrycznego i krajzegi z silnikiem i piłą oraz oddalono powództwo o wydanie ciągnika, ewentualnie o zapłatę wartości tychże rzeczy. W uzasadnieniu wyroku sądu rejonowego jak i uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego wskazano, że wskutek przeniesienia własności gospodarstwa rolnego T. G. nabyła także własność ruchomości w postaci maszyn rolniczych wchodzących w jego skład, gdyż zgodnie z art. 55 ( 3) k.c. stanowi ono zorganizowaną całość, a z okoliczności towarzyszących zawarciu umowy z 12.12.2003r. wynika, że zamiarem stron było przeniesienie własności całego gospodarstwa rolnego. Dowód: op isane dokum e n ty w aktach I C 487/08 Dokumenty, na podstawie których ustalono stan faktyczny Sąd uznał za całkowicie wiarygodne. Co do ich autentyczności i prawdziwości treści w nich zawartych nie były kwestionowane przez strony, a i Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Opinia biegłego ze sprawy karnej miała w niniejszej sprawie walor jedynie dokumentu prywatnego, gdyż żadna ze stron nie złożyła wniosku o dopuszczenie tożsamego dowodu w przedmiotowej sprawie. Sąd uznał za wiarygodne zeznania stron, albowiem były jasne, spójne i logiczne, a nadto co do samego dokonania czynu oraz faktu prowadzenia sprawy karnej i odwoływania się do niej nie były sporne i korespondowały z aktami sprawy II K 497/12. Sąd zważył, co następuje: Powódka opiera swe roszczenie na wyroku w sprawie karnej II K 497/12, stąd też domaga się odszkodowania za ukradzione jej zdaniem przez pozwaną maszyny i urządzenia. Z powyższego wynika, że strona powodowa wywodziła swe roszczenie z odpowiedzialności deliktowej pozwanej. Zgodnie z art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził innemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Dla wykazania odpowiedzialności deliktowej pozwanej konieczne jest zatem wykazanie następujących przesłanek: - dopuszczenia się przez pozwaną czynu wyrządzającego powódce szkodę, - winy pozwanej, - związku przyczynowego pomiędzy zawinionym zachowaniem pozwanej a szkodą powódki, - wysokości szkody. Przekładając powyższe rozważania natury ogólnej na grunt na niniejszej sprawy należy zauważyć, iż dokonanie przez pozwaną czynu w postaci zaboru i sprzedaży maszyn rolniczych było przedmiotem sprawy karnej. Pozwana nie zaprzeczała, że takowe go zaboru dokonała, twierdząc jedynie, że sprzedała własne rzeczy, a nie rzeczy pozwanej, gdyż przekazanie gospodarstwa rolnego nie obejmowało maszyn rolniczych. Tymczasem w przedmiotowej kwestii już dwukrotnie wypowiadał się tutejszy sąd w sprawach o wydanie ruchomości, wskazując, że w okolicznościach zawarcia umowy z 12.12.2003r. nie budzi wątpliwości że zamiarem pozwanej było zbycie także maszyn rolniczych jako składników gospodarstwa rolnego. Zgodnie bowiem z art. 55 3 k.c. gospodarstwo rolne obejmuje także urządzenia i inwentarz, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą z gruntami rolnymi, leśnymi, budynkami lub ich częściami. W konsekwencji sąd dwukrotnie oddalił, względnie odrzucił, powództwo W. P. przeciwko T. G. o wydanie tychże ruchomości, uznając, że stanowią one własność T. G. . Taką też interpretację przyjmuje sąd w niniejszej sprawie. Mimo obu tych wyroków w sprawach I C 487/08 oraz I C 217/07 pozwana dokonała sprzedaży maszyn. W przedmiotowej sprawie powódka poprzestała tylko na zeznaniach stron oraz aktach sprawy karnej II K 497/12. W sprawie karnej tymczasem co prawda oskarżono W. P. o kradzież z włamaniem wielu rzeczy o wartości łącznej 45 000 zł, jednak po przeprowadzeniu całego postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, sąd przyjął ostatecznie, że W. P. dokonała kradzieży w zakresie mniejszej ilości rzeczy tj. przyczepy ciągnikowej, pługa dwuskibowego, zgrabiarki do siana, kosiarki rotacyjnej do trawy, bron ciągnikowych oraz parownika elektrycznego o wartości 2829 zł. Tym samym ustalenia sądu znacznie odbiegały od opisu czynu, o który oskarżano W. P. . Poza tym postępowanie karne w sprawie warunkowo umorzono, czyli przyjęto winę W. P. w zakresie czynu opisanego dokładnie w pkt 1 wyroku karnego, ale nie jest to wyrok skazujący, co oznacza że nie wiąże sądu w trybie art. 11 kpc . W obecnej sprawie pozwana nie kwestionowała samego dokonania czynu tj. sprzedaży rzeczy. Powódka nie przedstawiła w niniejszej sprawie w tym zakresie innych dowodów poza aktami sprawy II K 497/12, tj. takich które by wykazały, że pozwana dokonała zaboru jeszcze innych rzeczy niż opisane w pkt I wyroku karnego, a tym bardziej, że były one innej wartości niż ustalone w sprawie karnej. To powódkę tymczasem obciążał obowiązek dowodowy w tym zakresie zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 kpc , o czym była pouczona przez sąd (k. 59). W tej sytuacji należało przyjąć, że pozwana dopuściła się kradzieży rzeczy opisanych w pkt I wyroku karnego w sprawie II K 497/12 o wartości 2829 zł. Wartość ta wynikała z wyroku sądu karnego i oparta była na wyliczeniach biegłego rzeczoznawcy w sprawie karnej. Innych dowodów powódka nie przedstawiła. Nie budzi wątpliwości, że kradzież stanowi jednocześnie delikt cywilny, a tym samym, że zaszły wszystkie przesłanki odpowiedzialności opisane w art. 415 k.c. W konsekwencji sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2829 zł stanowiącą wyliczoną w sprawie karnej wartość skradzionych rzeczy, a żądanie dalej idące jako nieudowodnione oddalił. Brak było podstaw do przyjęcia nadużycia przez powódkę prawa podmiotowego (art. 5k.c.), skoro przed kradzieżą rzeczy dwukrotnie przegrała sprawę o ich wydanie, stąd musiała wiedzieć, że jej stanowisko co do własności rzeczy nie jest podzielane przez sąd i tym samym winny być rozwiane wszelkie jej wątpliwości w tym zakresie. Mimo tego zbagatelizowała to i sprzedaży dokonała. Odsetek powódka ostatecznie nie żądała. O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. Pozwana przegrała proces w 6,3 %. Powódka poniosła jedynie koszty 1/6 opłaty od pozwu – 375 zł, a pozwana żadnych nie wykazała. W tej sytuacji pozwana winna zwrócić powódce 6,3 % kosztów procesu poniesionych przez powódkę, czyli 23,62 zł ( 375 zł x 6,3 %). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanej przez r.pr. M. K. orzeczono na podstawie § 2 ust. 1-3, § 6 pkt 5, § 15 Rozporządzenia MS z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych… w wysokości stawki minimalnej powiększonej o podatek VAT. SSR Daniel Adamczyk