I C 929/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gdańsku rozpoznał sprawę z powództwa D. M. i małoletniego K. M. przeciwko ubezpieczycielowi o zapłatę zadośćuczynienia po śmierci 12-letniego M. M. w wypadku komunikacyjnym. Powodowie domagali się zasądzenia kwot 150.000 zł i 100.000 zł. Pozwany ubezpieczyciel wypłacił jedynie symboliczne kwoty, podnosząc zarzut przyczynienia się zmarłego do szkody z powodu niezapięcia pasów bezpieczeństwa. Sąd ustalił, że w wypadku z dnia 12.03.2016 r. kierujący pojazdem P. (...) I. M. zderzył się z drzewem, a następnie z innym pojazdem, w wyniku czego śmierć poniósł pasażer, 12-letni M. M. Sąd uznał, że ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Kluczową kwestią było ustalenie stopnia przyczynienia się zmarłego do szkody. Sąd, opierając się na opinii biegłego, stwierdził, że niezapięcie pasów bezpieczeństwa przez M. M. miało wpływ na rozmiar obrażeń i przyczyniło się do jego śmierci. Mimo że zmarły miał 12 lat, sąd uznał, że od dziecka w tym wieku można wymagać przestrzegania podstawowych zasad bezpieczeństwa, takich jak zapinanie pasów. Ostatecznie Sąd obniżył należne zadośćuczynienie o 40% z powodu przyczynienia się poszkodowanego. Zasądzono na rzecz D. M. kwotę 58.000 zł, a na rzecz K. M. kwotę 40.500 zł, pomniejszone o kwoty już wypłacone przez ubezpieczyciela. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie i rozstrzygnął o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody na osobie pasażera będącego współwłaścicielem pojazdu; ocena przyczynienia się małoletniego do szkody przez niezapięcie pasów bezpieczeństwa; zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia dla rodziny po śmierci dziecka.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące wypadku i stopnia przyczynienia mogą wpływać na zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie, gdy poszkodowany jest współposiadaczem pojazdu mechanicznego, którym szkoda została wyrządzona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność gwarancyjną wynikającą z umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody na osobie wyrządzone przez kierującego pojazdem, w tym także pasażerowi będącemu wraz z kierowcą współposiadaczem tego pojazdu. Wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela dotyczy jedynie szkód na mieniu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na treści art. 38 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazując, że wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela dotyczy wyłącznie szkód na mieniu, a nie szkód na osobie. Potwierdza to uchwała SN III CZP 115/07.
Czy niezapięcie pasów bezpieczeństwa przez małoletniego pasażera stanowi przyczynienie się do powstania lub zwiększenia szkody w rozumieniu art. 362 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezapięcie pasów bezpieczeństwa przez małoletniego pasażera może stanowić przyczynienie się do powstania lub zwiększenia szkody, uzasadniające odpowiednie zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że od 12-letniego dziecka można wymagać przestrzegania podstawowych zasad bezpieczeństwa, w tym zapinania pasów. Brak zapięcia pasów, w ocenie sądu, przyczynił się do śmierci poszkodowanego w 40%. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania braku związku przyczynowego między niezapięciem pasów a szkodą spoczywa na poszkodowanym.
Czy zarzut przyczynienia się do szkody z powodu niezapięcia pasów bezpieczeństwa może być podniesiony przeciwko małoletniemu dziecku, gdy opiekun nie dopełnił obowiązku nadzoru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przyczynienia się do szkody z powodu niezapięcia pasów bezpieczeństwa nie może być podniesiony przeciwko małoletniemu dziecku na podstawie zawinionego działania opiekuna, który nie dopełnił obowiązku nadzoru. Art. 362 k.c. dotyczy wyłącznie zachowania się poszkodowanego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo (wyrok SA w Poznaniu I ACa 9/96, wyrok SN I CSK 139/08, uchwała SN III CZP 8/75), zgodnie z którym art. 362 k.c. odnosi się do zachowania samego poszkodowanego, a nie innych osób, w tym opiekuna. Odpowiedzialność opiekuna wobec dziecka może być dochodzona na innych zasadach.
Jaka kwota zadośćuczynienia jest odpowiednia dla matki i brata zmarłego w wypadku 12-latka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dla matki odpowiednią kwotą zadośćuczynienia jest 100.000 zł, a dla brata 70.000 zł, pomniejszone o 40% z powodu przyczynienia się zmarłego do szkody.
Uzasadnienie
Sąd ocenił wysokość zadośćuczynienia na podstawie kryteriów takich jak rozmiar krzywdy, dramatyzm przeżyć, więź ze zmarłym, cierpienia psychiczne, wiek pokrzywdzonego oraz rokowania na przyszłość. W przypadku matki uwzględniono głęboki żal i zaburzenia adaptacyjne, a w przypadku brata silną więź emocjonalną i czasowe pogorszenie funkcjonowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) „ (...) ” Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.u.o. art. 38 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakład ubezpieczeń nie odpowiada za szkody polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzone przez kierującego posiadaczowi pojazdu mechanicznego; dotyczy to również sytuacji, w której posiadacz pojazdu mechanicznego, którym szkoda została wyrządzona, jest posiadaczem lub współposiadaczem pojazdu mechanicznego, w którym szkoda została wyrządzona. Wyjątek ten nie dotyczy szkód na osobie.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.
k.c. art. 436 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność przewidzianą w artykule poprzedzającym ponosi również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny. W razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Również tylko na zasadach ogólnych osoby te są odpowiedzialne za szkody wyrządzone tym, których przewożą z grzeczności.
k.c. art. 446 § 4
Kodeks cywilny
Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Pomocnicze
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 7
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność ubezpieczyciela na zasadzie ryzyka. • Zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci osoby bliskiej. • Niezapięcie pasów bezpieczeństwa przez małoletniego nie może być przypisane jako jego własne przyczynienie, jeśli wynikało z braku nadzoru opiekuna.
Odrzucone argumenty
Brak legitymacji procesowej powódki jako współwłaścicielki pojazdu. • Zarzut przyczynienia się zmarłego do szkody w całości lub w znacznym stopniu. • Żądanie zasądzenia odsetek od daty innej niż data wyrokowania.
Godne uwagi sformułowania
Nie ma większej tragedii niż zerwanie więzi dziecka z matką. • Czuje, jakby stracił część siebie. • Zapięcie pasów bezpieczeństwa skutkowałoby o wiele lżejszymi obrażeniami lub też przeżyciem M. M. (1). • Od dziecka w wieku 12 lat można już wymagać zachowania podstawowych reguł bezpieczeństwa w samochodzie, do których niewątpliwie należy zapięcie pasów bezpieczeństwa. • Powódka jest obecnie na etapie powrotu do równowagi psychicznej.
Skład orzekający
Michał Jank
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody na osobie pasażera będącego współwłaścicielem pojazdu; ocena przyczynienia się małoletniego do szkody przez niezapięcie pasów bezpieczeństwa; zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia dla rodziny po śmierci dziecka."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące wypadku i stopnia przyczynienia mogą wpływać na zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza bardzo emocjonalny temat śmierci dziecka w wypadku, jednocześnie analizując trudne zagadnienia prawne dotyczące odpowiedzialności ubezpieczyciela i przyczynienia się poszkodowanego, co czyni ją interesującą zarówno dla prawników, jak i dla szerszej publiczności.
“Czy 12-latek sam ponosi winę za śmierć w wypadku? Sąd rozstrzyga o przyczynieniu się do tragedii.”
Dane finansowe
WPS: 250 000 PLN
zadośćuczynienie: 58 000 PLN
zadośćuczynienie: 40 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.