I C 917/24
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił powództwo o zapłatę kwoty wynikającej z sankcji kredytu darmowego, uznając, że powódka nie była konsumentem w rozumieniu ustawy, a nadto oświadczenie o skorzystaniu z sankcji zostało złożone po terminie.
Powódka, prowadząca działalność gospodarczą, dochodziła zapłaty ponad 111 tys. zł, powołując się na sankcję kredytu darmowego z powodu rzekomych wad umowy kredytu konsolidacyjnego. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, argumentując, że powódka nie posiadała statusu konsumenta, gdyż zaciągnięty kredyt był bezpośrednio związany z jej działalnością gospodarczą (zakup samochodu i telefonu). Dodatkowo, sąd uznał, że oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało złożone po upływie rocznego terminu od wykonania umowy.
Powódka E. O. wniosła pozew o zapłatę kwoty 111 296,99 zł wraz z odsetkami, powołując się na sankcję kredytu darmowego, wynikającą z rzekomych wad umowy kredytu konsolidacyjnego zawartej z (...) Bank S.A. Zarzucała bankowi m.in. błędne naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów, nieprawidłowe określenie RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty, a także brak podania wszystkich założeń do wyliczeń. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Kluczowym argumentem sądu było ustalenie, że powódka, prowadząca działalność gospodarczą (usługi detektywistyczne), nie mogła być uznana za konsumenta w rozumieniu art. 22[1] k.c., ponieważ środki z kredytu zostały przeznaczone na zakup samochodu i telefonu, które są narzędziami niezbędnymi do prowadzenia tej działalności. Związek ten był bezpośredni i funkcjonalny, co wykluczało status konsumenta. Ponadto, sąd stwierdził, że oświadczenie powódki o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, złożone w lipcu 2024 r., zostało doręczone bankowi po upływie rocznego terminu od wykonania umowy, który rozpoczął bieg z dniem uruchomienia kredytu w kwietniu 2019 r. Nawet gdyby powódka posiadała status konsumenta i oświadczenie zostało złożone w terminie, sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, które uzasadniałyby zastosowanie sankcji kredytu darmowego. Prawidłowo określono koszty kredytu, RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty, a postanowienia dotyczące spłaty przedterminowej były zgodne z prawem. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz banku zwrot kosztów procesu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie może być uznana za konsumenta, jeżeli zaciągnięty kredyt jest bezpośrednio i funkcjonalnie związany z tą działalnością.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że środki z kredytu przeznaczone na zakup samochodu i telefonu, które są narzędziami niezbędnymi do prowadzenia działalności detektywistycznej, świadczą o zawodowym charakterze czynności prawnej, co wyklucza status konsumenta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
(...) Bank S.A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 22[1]
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta - osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
u.k.k. art. 45 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Sankcja kredytu darmowego - możliwość zwrotu kredytu bez odsetek i innych kosztów po złożeniu oświadczenia przez konsumenta w przypadku naruszenia przez kredytodawcę określonych obowiązków.
u.k.k. art. 45 § ust. 5
Ustawa o kredycie konsumenckim
Wygaśnięcie uprawnienia do skorzystania z sankcji kredytu darmowego po upływie roku od dnia wykonania umowy.
u.k.k. art. 49 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Obniżenie całkowitego kosztu kredytu w przypadku spłaty całości kredytu przed terminem.
Pomocnicze
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Moment złożenia oświadczenia woli - z chwilą, gdy doszło do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Obowiązek wykonywania zobowiązania zgodnie z treścią, celem społeczno-gospodarczym i zasadami współżycia społecznego.
u.k.k. art. 29 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Obowiązek formy pisemnej umowy o kredyt konsumencki.
u.k.k. art. 30 § ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17
Ustawa o kredycie konsumenckim
Obowiązki informacyjne kredytodawcy dotyczące m.in. stopy oprocentowania, całkowitej kwoty do zapłaty, RRSO, kosztów kredytu, procedury spłaty przedterminowej.
u.k.k. art. 5 § pkt 6
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja całkowitego kosztu kredytu.
u.k.k. art. 5 § pkt 7
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja całkowitej kwoty kredytu - nieobejmującej kredytowanych kosztów kredytu.
u.k.k. art. 5 § pkt 8
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie posiadała statusu konsumenta, gdyż kredyt był bezpośrednio związany z jej działalnością gospodarczą. Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało złożone po upływie rocznego terminu od wykonania umowy. Umowa kredytu nie naruszała przepisów ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie określenia kosztów, RRSO i procedury spłaty przedterminowej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwości umowy kredytu konsolidacyjnego uzasadniające sankcję kredytu darmowego. Kredyt został zaciągnięty na cele konsumpcyjne, a nie związane z działalnością gospodarczą.
Godne uwagi sformułowania
środki uzyskane z kredytu konsolidacyjnego zostały przeznaczone na spłatę zobowiązania zaciągniętego celem zakupu telefonu oraz zakup samochodu. Te zaś stanowią narzędzia niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej o profilu detektywistycznym nie sposób przyjąć, ażeby sporna Umowa została zawarta w celach niezwiązanych z ówczesną działalnością gospodarczą powódki. termin na złożenie oświadczenia upłynął zatem bezskutecznie w dniu 4 kwietnia 2020 r. podczas gdy oświadczenie powódki złożone w trybie art. 45 o kredycie konsumenckim doręczone zostało stronie przeciwnej (Bankowi) w dniu 18 lipca 2024 r. obowiązujące przepisy nie wprowadzają zakazu naliczania odsetek od kredytowanego kosztu kredytu.
Skład orzekający
Ewa Ligoń-Krawczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu konsumenta w przypadku kredytów związanych z działalnością gospodarczą oraz interpretacja terminu wykonania umowy dla sankcji kredytu darmowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kredyt jest wykorzystywany do zakupu narzędzi niezbędnych w działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów i interpretacji przepisów dotyczących kredytów konsumenckich, co jest istotne dla wielu osób i firm. Kluczowe jest rozróżnienie między konsumentem a przedsiębiorcą w kontekście kredytowania.
“Czy kredyt na samochód i telefon dla Twojej firmy to kredyt konsumencki? Sąd wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 111 297 PLN
Sektor
usługi
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I C 917/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2025 roku Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Ligoń-Krawczyk Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Kocielnik po rozpoznaniu w dniu 27 października 2025 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa E. O. przeciwko (...) Bank S.A. z siedzibą w W. o zapłatę (111297.00 PLN) I.
Oddala powództwo, II.
Zasądza od E. O. na rzecz (...) Bank S.A. z siedzibą w W. tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 5.417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; Sygn. akt I C 917/24 UZASADNIENIE wyroku z dnia 24 listopada 2025 r. Pozwem z dnia 18 września 2024 r. (data stempla pocztowego) skierowanym przeciwko (...) Bankowi S.A. z siedzibą w W. E. O. wniosła o: I.
wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i orzeczenie nim, że pozwnay zobowiązany jest do zapłaty na rzecz powódki kwoty 111 296,99 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 7 sierpnia 2024 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty – w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zapłaty. II.
w przypadku wniesienia przez pozwanego sprzeciwu od nakazu zapłaty i skierowania sprawy do postępowania zwykłego powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 111 296,99 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 7 sierpnia 2024 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w związku z zawarciem umowy kredytu konsolidacyjnego nr (...) uzyskała kwotę 200 000,00 zł z czego kwota 29 800,00 zł miała zostać przeznaczona na pokrycie prowizji. Odsetki umowne miały wynosić 116 563,81 zł. Podała, że pismem z dnia 9 lipca 2024 r. złożyła oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Zarzuciła ww. umowie, iż w sposób sprzeczny z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim naliczane były przez pozwanego odsetki umowne od kredytowanych kosztów. Zaznaczyła, że odsetki te były naliczane nie tylko od całkowitej kwoty kredytu, tj. 170 200,00 zł, ale także od prowizji – kwoty 29 800,00 zł, zatem w sposób sprzeczny z naturą odsetek jako wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Zarzuciła również naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim poprzez błędne określenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta ustalonej w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki oraz braku podania wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. W tym zakresie powódka stwierdziła, że pozwany Bank błędnie wskazał w treści umowy wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, której wysokość została zaniżona ze względu na oprocentowanie pozaodsetkowych kosztów kredytu (prowizji) oraz przyjęcia przy wyliczeniach także kredytowanej prowizji po stronie udzielonej kwoty kredytu (200 000,00 zł), zamiast po stronie całkowitej kwoty kredytu (170 200,00 zł). To zaś – zdaniem powódki – skutkowało zaniżeniem wartości RRSO i wprowadzeniem konsumenta w błąd. Dodatkowo, powódka zarzuciła spornej umowie brak określenia procedury i warunków, na jakich koszty kredytu mogą ulec zmianie, zwłaszcza gdy następuje jego wcześniejsza spłata, a co za tym idzie naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 10 i 16 ustawy o kredycie konsumenckim. Podała, że w umowie brak jest postanowień odnoszących się do procedury spłaty całości kredytu przed terminem, co skutkuje brakiem wiedzy po stronie konsumenta o swoich prawach i obowiązkach, w szczególności co do kosztów kredytu podlegających zwrotowi w przypadku przedterminowej spłaty oraz sposobu ich wyliczania. Dodała, iż może to prowadzić do wzbogacenia banku, który nie rozliczy się lub rozliczy wadliwie ww. koszty. Ostatecznie powódka zaznaczyła, że ciężar dowodu spoczywa na pozwanym, który musi wykazać poprawność wyliczeń, a w konsekwencji brak wprowadzenia konsumenta w błąd (pozew o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym – k. 3-14) . Zarządzeniem z dnia 26 września 2024 r. m.in. stwierdzono brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym oraz nakazano sprawę zakreślić w rep. Nc i wpisać do rep. C. Od tego czasu postępowanie toczyło się w trybie zwykłym (zarządzenie z dnia 26 września 2024 r. – k. 46) . W odpowiedzi na pozew z dnia 28 października 2024 r. (...) Bank S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty . Podniósł również zarzut przedawnienia roszczenia powódki wobec nieskutecznego, spóźnionego, złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Domagał się także wykazania przez powódkę, iż zawarcie spornej Umowy pozostawało poza ramami prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W uzasadnieniu pozwany potwierdził naliczanie odsetek od kwoty udzielonego kredytu, tj. od kwoty 200 000,00 zł. Stwierdził jednocześnie, że powódka nie rozumie, że nieprawidłowa wartość RRSO mogłaby mieć miejsce gdyby Bank prezentował kredytowane koszty w całkowitej kwocie kredytu, zamiast wyłącznie w całkowitym koszcie kredytu, a tymczasem koszty kredytu nie zostały ujęte w całkowitej kwocie kredytu, a jedynie w całkowitym koszcie kredytu co wynika wprost z treści umowy. Dalej, pozwany zaznaczył, powołując się na orzecznictwo – że dopuszczalne jest finansowanie kosztów kredytów udzielanych przez banki oraz naliczanie odsetek od kwoty przeznaczonej na ten cel. Następnie pozwany zanegował twierdzenia powódki, że kredytowanie kosztów udzielenia kredytu nie służy realizacji interesów kredytobiorcy. Podkreślił, że gdyby nie były kredytowane to kredytobiorca byłby zobowiązany ponieść te koszty w chwili zawierania umowy. Dodał, ze kredytobiorca "wykorzystuje" całość kredytu, ale część z tej kwoty przekazuje (rozdysponowuje) na pokrycie kosztów należnych kredytodawcy. Taka operacja stanowi realizację dyspozycji kredytobiorcy. Wskazał także, że konsument powinien otrzymać od kredytodawcy informacje na temat warunków umowy, kosztów i swoich zobowiązań tak by mógł ocenić z ekonomicznego punktu widzenia zakres zobowiązania, czemu sprostał udzielając powódce spornego kredytu i nie sposób uznać jakoby świadomie próbował wprowadzić konsumenta w błąd. Ostatecznie pozwany zauważył, że w większości umów stosowano identyczne klauzule i tak samo liczono poszczególne wskaźniki (odpowiedź na pozew – k. 51-77). Do zamknięcia rozprawy strony podtrzymały tak sformułowane stanowiska w sprawie, przy czym ze względy na zgłoszony przez stronę powodową wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawy C-566/24 Sąd – postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – oddalił wniosek w ww. zakresie (replika na odpowiedź na pozew – k. 134-147; pismo przygotowawcze pozwanego – k. 183-191; protokół z rozprawy z dnia 24 czerwca 2025 r. – k. 218-219; protokół z rozprawy z dnia 27 października 2025 r. – k. 249-250). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: E. O. – prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...) w ramach której wykonywała usługi (...) – poszukiwała środków m.in. na zakup samochodu oraz spłatę zobowiązania zaciągniętego celem zakupu telefonu. Celem znalezienia najlepszej oferty zgłosiła się do pośrednika – (...) S.A. z siedzibą w W. . Powódka dokonała wyboru oferty proponowanej przez (...) Bank S.A. z siedzibą w W. , z pracownikami którego odbyła dwa spotkania poprzedzające zawarcie umowy. (dowód: karta źródła dochodu – k. 95-96; wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej – k. 97; zeznania powódki złożone na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. – k. 218-219) W dniu 4 kwietnia 2019 r. zawarła z (...) Bankiem S.A. z siedzibą w W. umowę o kredyt konsolidacyjny nr (...) (dalej: Umowa). Zgodnie z § 1 ust. 1 Umowy, bank udzielił klientowi kredytu w wysokości 200 000,00 zł przeznaczonego na: 1)
potrzeby konsumpcyjne kredytobiorcy w wysokości 168 003,00 zł; 2)
spłatę zobowiązań kredytowych kredytobiorcy z tytułu: a)
umowy kredytu za zakup towarów, usług i papierów wartościowych nr (...) na rachunek prowadzony w (...) Bank S.A. w wysokości 2 197,00 zł; 3)
zapłatę kosztów kredytu określonych poniżej: a)
prowizji od udzielonego kredytu w wysokości 29 800,00 zł (§ 1 ust. 1 Umowy). W myśl § 1 ust. 5 Umowy, Umowa była zawarta pod warunkiem zawieszającym wydania pozytywnej decyzji kredytowej, poprzedzonej pełną weryfikacją i potwierdzeniem zgodności wszystkich danych zgłoszonych przy składaniu wniosku. Podjęcie pozytywnej decyzji kredytowej było równoznaczne z możliwością uruchomienia kredytu. Środki miały być przekazane przez Bank klientowi zgodnie z odrębną dyspozycją stanowiącą załącznik do niniejszej Umowy (§ 1 ust. 7 Umowy). W myśl § 2 ust. 1 Umowy, oprocentowanie kredytu było liczone według stopy zmiennej. Zmiana stopy procentowania miała bezpośredni wpływ na wielkość zadłużenia oraz wysokość należnych odsetek. Zmiana oprocentowania nie powodowała zmiany warunków umowy i nie wymagała podpisania aneksu. Zgodnie z § 2 ust. 2 Umowy, oprocentowanie w całym okresie kredytowania stanowiło sumę stawki WIBOR 3M i marży w wysokości 8.27 punktów procentowych, stałej w trakcie trwania Umowy. W § 2 ust. 3 Umowy ustalono, że oprocentowanie kredytu na dzień zawarcia Umowy wynosi 9,99% w stosunku rocznym. Dla pierwszego okresu obrachunkowego, do obliczenia wysokości oprocentowania Banku miał zastosować stawkę referencyjną WIBOR 3M z przedostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uruchomienia kredytu. Jeżeli termin spłaty pierwszej raty kredytu był przesunięty z najbliższego terminu spłaty (zgodnie z wybranym dniem spłaty) przypadającego po dacie uruchomienia środków na kolejny termin, zgodnie z częstotliwością spłat, to zmiana oprocentowania w pierwszym okresie obrachunkowym miała zostać dokonana po terminie spłaty dwóch pierwszych rat (§ 2 ust. 4 Umowy). Stosownie do § 2 ust. 5 Umowy, zmiana oprocentowania w kolejnych, 3-miesięcznych okresach obrachunkowych następowała w wyniku zmiany stawki WIBOR 3M z przedostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień spłaty raty kredytu. W przypadku zmiany stopy procentowej opartej na WIBOR, Bank miał powiadomić kredytobiorcę o tym fakcie w terminie 14 dni, przesyłając mu nowy harmonogram spłat (§ 2 ust. 8 Umowy). Stosownie do § 3 Umowy: 1.
Bank pobiera opłaty i prowizje zgodnie z zapisami Umowy oraz Taryfy Opłat i Prowizji za czynności związane z obsługą kredytu oraz zmiana postanowień Umowy. 2.
W trakcie trwania Umowy opłaty i prowizje mogą ulec zmianie. 3.
Zmiany opłat i prowizji mogą nastąpić w przypadku wystąpienia przynajmniej jednego z poniższych warunków: 1)
zmiana wysokości płacy minimalnej oraz poziomu wskaźników publikowanych przez GUS: inflacja, przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw; 2)
zmiany cen energii, połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, rozliczeń między bankowych oraz stóp procentowych ustalanych przez Narodowy Bank Polski; 3)
zmiany cen usług i operacji, z których Bank korzysta przy wykonywaniu poszczególnych czynności bankowych i nie bankowych; 4)
zmiany zakresu lub formy świadczonych przez bank usług (w tym zmiany lub dodania nowej funkcjonalności w zakresie obsługi danego produktu) w zakresie, w jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku z wykonywaniem umowy; 5)
zmiany przepisów prawa regulujących produkty lub usługi oferowane przez bank lub mających wpływ na wykonywanie umowy lub Regulaminu, w zakresie, w jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku z wykonywaniem umowy; 6)
zmiany przepisów podatkowych i/lub zasad rachunkowości stosowanych przez Bank, w zakresie jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku z wykonywaniem umowy; 7)
zmiana lub wydanie nowych orzeczeń sądowych, orzeczeń organów administracji, zaleceń lub rekomendacji uprawnionych organów, w tym Komisji Nadzoru Finansowego – w zakresie mającym wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku z wykonywaniem umowy. 4.
Zmiany stawek opłat i prowizji następują na zasadach i w wysokości określonych w Taryfie Opłat i Prowizji dla klientów indywidualnych. 5.
Zmiany stawek opłat i prowizji będą podawane do wiadomości kredytobiorcy za pośrednictwem poczty lub poprzez kanały elektroniczne lub jeżeli kredytobiorca wyraził zgodę, w formie elektronicznej na adres mailowy podany przez kredytobiorcę, natomiast w sytuacji, gdy nie ma możliwości wykorzystania kanałów elektronicznych lub przesłania na adres mailowy – za pośrednictwem poczty. 6.
Jeżeli klient nie dokona wypowiedzenia Umowy w terminie 30 dni od powiadomienia go przez Bank o zmianach, o których mowa w ust. 3, przyjmuje się, że Klient wyraża zgodę na zmiany. 7.
Bank uprawniony będzie pobierać opłaty i prowizje w nowej wysokości poczynając od 31 dnia po przekazaniu klientowi wprowadzonych zmian do Taryfy Opłat i Prowizji lub zmienionego wyciągu z Taryfy Opłat i Prowizji, chyba że w tym czasie otrzyma od klienta pismo wypowiadające Umowę lub propozycję jej rozwiązania za porozumieniem stron. W § 4 Umowy wskazano, że całkowita kwota kredytu wynosiła 170 200,00 zł. Kwota ta nie obejmowała kredytowanych przez Bank kosztów kredytu wskazanych w § 1 ust. 1 pkt 3 niniejszej Umowy (ust. 1). Całkowita kwota do zapłaty przez kredytobiorcę na dzień zawarcia Umowy wynosiła 316 563,81 zł. Na całkowitą kwotę do zapłaty składały się: 1)
całkowita kwota kredytu określona w ust. 1 oraz 2)
całkowity koszt kredytu, który na dzień zawarcia Umowy, naliczony szacunkowo wynosił 146 363,81 zł (ust. 2). Na całkowity koszt kredytu składały się: 1)
należne odsetki umowne w wysokości 116 563,81 zł; 2)
prowizja od udzielonego kredytu w wysokości 29 800,00 zł (ust 3). Roczną rzeczywistą stopę oprocentowania (RRSO), która na dzień zawarcia umowy wynosi 14,94% wyliczono uwzględniając wartości określone w ust. 1 i 3 (ust. 4). Stosownie do treści § 14 ust. 1 Umowy, integralną częścią Umowy stanowiły załączniki: 1.
Prognozowany harmonogram spłat; 2.
Wzór formularza oświadczenia o odstąpieniu od umowy; 3.
Dyspozycja uruchomienia kredytu; 4.
Wyciąg z Taryfy Opłat i Prowizji (...) Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych; 5.
Oświadczenie o numerach rachunków i wysokości rat; 6.
Zestawienie produktów dodatkowych kredytobiorcy; 7.
Oświadczenie dotyczące ryzyka zmiennej stopy procentowej. Stosownie do § 5 ust. 5-7 Umowy kredytobiorca mógł dokonać przedterminowej spłaty części lub całości kwoty kredytu zgodnie z poniższymi zasadami: 1.
w przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w Umowie, ulega obniżeniu całkowity koszt kredytu o te koszty, które który skrócono czas obowiązywania Umowy, z wyłączeniem kosztów ochrony ubezpieczeniowej jeżeli kredytobiorca zdecydował się kontynuować tę ochronę; 2.
w przypadku spłaty części kredytu przed terminem określonym w Umowie, po rozliczeniu wpłaconych środków przez Bank, okres kredytowania ulegał skróceniu, a całkowity koszt kredytu ulegał obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania Umowy, z zastrzeżeniem pkt 3) poniżej. W takim przypadku nie był wymagany aneks do Umowy, a Bank przesyłał kredytobiorcy nowy harmonogram spłat; 3.
kredytobiorca zainteresowany rozliczeniem wpłaty w inny sposób niż określony w pkt 2), zobowiązany był przed datą zapadalności najbliższej raty złożyć Bankowi stosowną dyspozycję określającą sposób rozliczenia wpłaty. 6. Bank miał dokonać rozliczenia kredytu w terminie 14 dni od dnia dokonania całkowitej spłaty kredytu, a w przypadku niedopłaty na rachunku jedynie nie wyższej niż 10 zł. Po rozliczeniu kredytu, w przypadku wystąpienia nadpłaty oraz jeśli kredytobiorca nie wydał odrębnej dyspozycji, Bank miał dokonać przelewu nadwyżki z rachunku kredytu w następującej kolejności: 1) na spłatę zaległości w bieżącej spłacie na pozostałych rachunkach produktów kredytowych posiadanych w Banku przez Kredytobiorcę, 2) na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy kredytobiorcy. W przypadku braku posiadania ww. produktów w Banku, Bank miał podejmować próbę kontaktu z kredytobiorcą w celu rozdysponowania kwoty nadpłaty. W przypadku braku kontaktu z kredytobiorcą w okresie 14 dni od rozliczenia kredytu, Bank zamykał rachunek kredytu i skieruje kwotę nadpłaty na nieoprocentowany rachunek Banku. W myśl § 13 ust. 2 Umowy, klient oświadczył, że zapoznał się z załącznikami do Umowy, akceptuje ich treść i potwierdza ich otrzymanie. Jednocześnie strony ww. Umowy podpisały formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego, w którym m.in. ustaliły, że pożyczka zostanie wypłacona po podjęciu pozytywnej decyzji kredytowej i spełnieniu wszystkich warunków do uruchomienia określonych w umowie. Powódka podpisała także oświadczenie dotyczące ryzyka zmiennej stopy procentowej, w którym potwierdziła, iż została poinformowana o ryzyku związanym ze wzrostem oprocentowania i tym samym wzrostem wysokości miesięcznej raty i że jest tego świadoma. Oświadczenie to zawierało tabelę prezentującą symulacje modelowe obrazujące wpływ zmian oprocentowania kredytu na wysokość miesięcznych rat kapitałowo-odsetkowych. (dowód: umowa o kredyt konsolidacyjny nr (...) – k. 18-21v; formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego – k. 88-91; oświadczenie dotyczące ryzyka zmiennej stopy procentowej – k 87) Tego samego dnia, tj. 4 kwietnia 2019 r., powódka złożyła dyspozycję uruchomienia kredytu nr (...) w kwocie 200 000,00 zł w formie: - przelewu w kwocie 168 003,00 zł na rachunek w banku (...) ( Bank (...) S.A. ), którego właścicielem jest E. O. ; spłaty zobowiązań kredytowych z tytułu: - umowy kredytu za zakup towarów, usług i papierów wartościowych nr (...) na rachunek prowadzony w (...) Bank S.A. w wysokości 2 197,00 zł; Dodatkowo wniosła o dokonanie z rachunku kredytu przelewu z tytułu prowizji od udzielonego kredytu w kwocie 29 800,00 zł na rachunek kredytowy. (dowód: dyspozycja uruchomienia kredytu nr (...) – k. 84) W dniu 9 lipca 2024 r. E. O. złożyła wobec pozwanego Banku oświadczenie w trybie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim , o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W piśmie tym powołała się na wadliwe wyliczenie i wskazanie całkowitej kwoty do zapłaty oraz rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania kredytu, a także brak podania wszystkich założeń do wyliczenia RRSO. Zaznaczyła jednocześnie, że wszystkie dokonane na rzecz Banku wpłaty z tytułu spornej Umowy stanowią świadczenia nienależne na podstawie art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. , dlatego winny zostać zwrócone. Oświadczenie to zostało odebrane przez pozwany Bank w dniu 18 lipca 2024 r. (dowód: oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego – k. 22; tracking – śledzenie przesyłek – k. 23) W odpowiedzi z dnia 5 sierpnia 2024 r. Bank stwierdził, że nie ma podstaw, aby powódka mogła skorzystać z sankcji kredytu darowego. Nie podzielił również zastrzeżeń powódki w zakresie Umowy odnośnie zapisów ustawy z dnia 21 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. (dowód: odpowiedź na reklamacje – k. 33-36) Ostatecznym przedsądowym wezwaniem do zapłaty z dnia 25 lipca 2024 r. powódka wezwała pozwany Bank do zapłaty kwoty 111 296,99 zł tytułem nienależnie pobranych odsetek i prowizji na podstawie łączącej Umowy, niezwłocznie – w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Podała, że na powyższą kwotę składają się kwota 81 496,99 zł tytułem zapłaconych Bankowi odsetek oraz kwota 29 800,00 zł tytułem zapłaconej Bankowi prowizji. Wskazała jednocześnie, że jest zainteresowana polubownym zakończeniem sprawy. Wezwanie to zostało doręczone pozwanemu Bankowi w dniu 30 lipca 2024 r. (dowód: ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty – k. 28-28v; tracking – śledzenie przesyłek – k. 30) W odpowiedzi z dnia 16 sierpnia 2024 r. pozwany Bank nie uznał reklamacji powołując się na wcześniej udzieloną odpowiedź w sprawie reklamacji z dnia 9 lipca 2024 r. (dowód: odpowiedź na reklamację – k. 37-40) E. O. nadal spłaca kredyt i prowadzi działalność gospodarczą, jednak nie w zakresie usług detektywistycznych. (dowód: zeznania powódki złożone na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. – k. 218-219). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów. Sąd w całości dał wiarę dokumentom wymienionym w stanie faktycznym, bowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności, a Sąd nie miał podstaw do podważenia ich wiarygodności bądź zawartej w nich treści z urzędu. Sąd miał na uwadze, iż przedłożone przez powódkę (kredytobiorcę) Umowa o kredyt konsolidacyjny nr (...) zawarta dnia 4 kwietnia 2019 r. (k. 18-21v) została podpisana jedynie przez przedstawiciela Banku i brak jest podpisu kredytobiorcy, jednak żadna ze stron nie kwestionowała skuteczności zawarcia ww. Umowy. Ustalenia faktyczne w sprawie Sąd poczynił także w oparciu o zeznania powódki, w zakresie powyżej wskazanym. W ocenie Sądu powódka dysponowała informacjami istotnymi z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, które zasługiwały na uwzględnienie o tyle, o ile znajdowały potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że powódka była bezpośrednio zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sporu, co nakazywało zachowanie szczególnej ostrożności przy ocenie wiarygodności jej depozycji. Z tego też względu Sąd nie dał wiary zapewnieniom powódki, jakoby skredytowany samochód oraz telefon nie były wykorzystywane w prowadzonej przez nią działalności detektywistycznej. Ocena ta została dokonana w oparciu o zasady doświadczenia życiowego – nie sposób bowiem przyjąć, aby działalność detektywistyczna mogła być wykonywana bez posługiwania się telefonem, czy samochodem. Twierdzenia powódki w tym zakresie należało zatem uznać za niewiarygodne. Sąd pominął pozostałe dowody z dokumentów lub kopii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, a nie wskazanych powyżej, jako niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu w całości. Strona powodowa domagała się – w rezultacie złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego – zasądzenia od pozwanego Banku na rzecz powódki kwoty 111 296,99 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 7 sierpnia 2024 r. do dnia zapłaty. Przed przystąpieniem do oceny tak sformułowanego roszczenia konieczne jest rozważenie czy w momencie zawierania spornej Umowy powódka, prowadząca działalność gospodarczą o profilu detektywistycznym, legitymowała się statusem konsumenta. Zgodnie z treścią art. 22 1 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. O statusie konsumenta rozstrzyga więc kilka elementów, z których kluczowym – w okolicznościach sprawy – jest niezwiązany z działalnością gospodarczą lub zawodową charakter czynności prawnej dokonywanej z przedsiębiorcą. Kryterium to oznacza, że status konsumenta nie podlega ocenie in abstracto, lecz w relacji do konkretnej czynności prawnej. To, że osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową nie pozbawia jej per se atrybutu konsumenta; osoba taka może bowiem korzystać ze statusu konsumenta, jeżeli dokonywana przez nią czynność nie jest bezpośrednio związana z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2022 r., II CSKP 314/22, OSNC-ZD 2022, nr D, poz. 50). Badając tę kwestię, sąd winien uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, które mogą być pomocne we wskazaniu celu nabycia towaru lub usługi stanowiących przedmiot umowy. W przypadku umów kredytowych istotne znaczenie ma w tej mierze przeznaczenie (sposób wykorzystania) pożyczonego kapitału (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 8 czerwca 2023 r., C-570/21, I.S., K.S. przeciwko (...) .S.A., ECLI:EU:C:2023:456). Podkreślenia wymagało w tym kontekście, że cel zawarcia Umowy stanowił quaestio facti, przy którego ustalaniu Sąd korzystał nie tylko z dowodów, lecz także wniosków opartych na regułach logiki i zasadach doświadczenia życiowego ( art. 231 k.p.c. ). W realiach niniejszej sprawy ustalono, że środki uzyskane z kredytu konsolidacyjnego zostały przeznaczone na spłatę zobowiązania zaciągniętego celem zakupu telefonu oraz zakup samochodu. Te zaś stanowią narzędzia niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej o profilu detektywistycznym, co wynika z zasad doświadczenia życiowego oraz charakteru tego rodzaju działalności, wymagającej stałej łączności, mobilności oraz możliwości szybkiego przemieszczania się. W konsekwencji uznać należało, że cel zaciągniętego zobowiązania kredytowego pozostawał w bezpośrednim i funkcjonalnym związku z prowadzoną przez powódkę działalnością gospodarczą. Związek ten nie miał charakteru ubocznego ani pośredniego, lecz stanowił element umożliwiający lub usprawniający wykonywanie działalności zawodowej powódki. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, ażeby sporna Umowa została zawarta w celach niezwiązanych z ówczesną działalnością gospodarczą powódki. Przeciwnie, analiza przeznaczenia środków oraz charakteru nabytych dóbr prowadzi do wniosku, że czynność ta miała charakter zawodowy, co wyłącza możliwość przypisania powódce statusu konsumenta. Tym samym nie jest ona uprawiona do skorzystania z ochrony przewidzianej dla konsumentów, a przewidzianej przepisami ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim . Choćby więc na tej podstawie żądanie pozwu było nieuzasadnione. Celem kompleksowej analizy powództwa należy wskazać, że jego podstawę stanowił przepis art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (dalej: u. k.k. ), zgodnie z którym w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Sankcja kredytu darmowego polega w ogólności na uprawnieniu konsumenta do spłaty kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy. Wykładnia językowa art. 45 ust. 1 u.k.k. wskazuje, że skutki związane z sankcją kredytu darmowego powstają – verba legis – "po złożeniu" oświadczenia. Oświadczenie konsumenta uznaje się za złożone z chwilą, gdy doszło do kredytodawcy w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią ( art. 61 § 1 k.c. ). Oświadczenie konsumenta powinno być złożone w formie pisemnej ad probationem ( art. 45 ust. 1 u.k.k. w zw. z art. 73 § 1 k.c. ). Artykuł 45 u.k.k. jest przepisem o charakterze sankcyjnym, restrykcyjnym wobec kredytodawców i dlatego nie może być poddany wykładni rozszerzającej. Celem sankcji kredytu darmowego jest pozbawienie kredytodawcy prawa do pobierania odsetek i innych opłat określonych w umowie z tytułu udzielonego kredytu za naruszenie obowiązków informacyjnych. Sankcja ta w daleko idący sposób modyfikuje treść stosunku prawnego łączącego kredytodawcę z konsumentem na niekorzyść tego pierwszego. Co do zasady zatem przepisy sankcjonujące dane postępowanie winny być możliwie ściśle interpretowane, nie pozwalając na pojawienie się obszarów niepewności prawnej. W myśl art. 45 ust. 5 u.k.k. uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Ustawodawca nie sprecyzował, co rozumie pod pojęciem „wykonania” umowy, co doprowadziło do powstania odmiennych interpretacji tego terminu w orzecznictwie sądów powszechnych. Istnieje koncepcja zgodnie z którą moment, od którego zaczyna biec roczny termin na wygaśnięcie uprawnienia konsumenta do złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego, dotyczy momentu, w którym wszelkie zobowiązania obu stron umowy zostały w pełni wykonane i nie można odnosić tego wyłącznie do wykonania zobowiązania przez kredytodawcę. Nie ma jednocześnie znaczenia, czy zostały one wykonane w terminie, dobrowolnie, czy też przymusowo, np. w drodze egzekucji komorniczej. Należy przy tym zaznaczyć, że chodzi tutaj o zobowiązania określone treścią umowy o kredyt konsumencki bez uwzględnienia skutków sankcji kredytu darmowego (zob. wyrok Sądu Rejonowego w Szczytnie z 28 września 2017 r., sygn. akt I C 531/17, Legalis nr 1988362; wyrok Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z 07 lipca 2017 r., sygn. akt X C 615/17, Legalis nr 2025036; wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 20 czerwca 2022 r., sygn. akt XXVII Ca 3081/21, Legalis nr 2845358). Zgodnie z odmienną koncepcją zwrot „wykonanie umowy” użyty w art. 45 ust. 5 u.k.k. oznacza dzień wykonania umowy przez kredytodawcę, czyli dzień przekazania kwoty kredytu. Przemawia za tym fakt, że w przeciwnym wypadku unicestwiony byłby cel tego przepisu. Ma on bowiem za zadanie ograniczyć uprawnienie konsumenta krótkim terminem prekluzyjnym, tak aby ustabilizować stosunek prawny i kredytodawca nie pozostawał w nieskończoność w niepewności co do zakresu swojej wierzytelności. Gdyby zaś wygaśnięcie uprawnienia zależało od wykonania umowy przez kredytobiorcę (konsumenta), mógłby on przez jej celowe niewykonywanie odwlekać upływ tego terminu. Niedopuszczalne jest, aby jedna ze stron stosunku prawnego mogła według własnej woli regulować rozpoczęcie biegu (wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 13 czerwca 2018 r., sygn. XIV C 1375/17, Legalis nr 2113819; wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z 3 listopada 2022 r., sygn. II C 2736/22, Legalis nr 2849855). W ocenie Sądu termin, o którym mowa w art. 45 ust. 5 u.k.k. rozpoczyna swój bieg z chwilą wykonania umowy przez kredytobiorcę, a zatem z chwilą spełnienia przez bank świadczenia charakterystycznego dla tej umowy, czyli w dacie zawarcia umowy i uruchomienia kredytu (por. M. Grochowski (w:) Ustawa o kredycie konsumenckim. Komentarz. Red. K. Osajda, Legalis 2023, uwagi do art. 45, teza 18-21 ). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że umowa kredytu konsolidacyjnego nr (...) z dnia 4 kwietnia 2019 r. została wykonana zgodnie z postanowieniami Umowy i dyspozycją kredytobiorcy wypłaty kredytu. Termin na złożenie oświadczenia upłynął zatem bezskutecznie w dniu 4 kwietnia 2020 r. podczas gdy oświadczenie powódki złożone w trybie art. 45 o kredycie konsumenckim doręczone zostało stronie przeciwnej (Bankowi) w dniu 18 lipca 2024 r . (tracking – śledzenie przesyłek – k. 23). Z tych względów Sąd uznał, iż roszczenie kredytobiorcy wygasło, a w konsekwencji powództwo zostało wniesione po upływie terminu, o którym mowa w art. 45 ust. 5 u.k.k. . Jednocześnie przy przyjęciu, iż strona powodowa dochowała rocznego terminu do skutecznego złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego należało uznać, iż powódka nie wykazała spełnienia przesłanek do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.k.k. kredytem konsumenckim jest kredyt w wysokości nie większej niż 255 550,00 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się także umowę o kredyt niezabezpieczony hipoteką, który jest przeznaczony na remont domu albo lokalu mieszkalnego, w tym w wysokości większej niż wysokość określona w ust. 1 (ust. 1a). Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności: 1) umowę pożyczki, 2) umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego , 3) umowę o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego, jeżeli konsument jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z odroczeniem spełnienia świadczenia, 4) umowę o kredyt, w której kredytodawca zaciąga zobowiązanie wobec osoby trzeciej, a konsument zobowiązuje się do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia, 5) umowę o kredyt odnawialny (ust. 2). Zgodnie z ww. ustawą, na etapie zawierania umowy kredytodawcę obciążają liczne obowiązki związane z formą umowy ( art. 29 ust. 1 ), doręczeniem jej egzemplarza konsumentowi ( art. 29 ust. 2 ) oraz kształtowaniem treści dokumentu umowy ( art. 29 ust. 3, art. 30-34 u.k.k. ). Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 45 ust. 1 u.k.k. w razie uchybienia przez kredytodawcę określonym obowiązkom informacyjnym na etapie przedkontraktowym, wynikającym z przepisów art. 29 ust. 1 (forma pisemna) art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33 (umowa o kredyt wiązany lub w formie odroczonej płatności, umowa o kredyt w rachunku, umowa restrukturyzacyjna), art. 33a (maksymalna wysokość opłat i odsetek) i 36a-36c u. k.k. (maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu, odroczenie spłaty zadłużenia, koszty kredytu przy udzieleniu kolejnych kredytów przed dokonaniem spłaty kredytu wcześniejszego), konsumentowi (po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia) przysługuje uprawnienie do zwrotu kwoty kredytu w wysokości kapitału, bez konieczności zapłaty na rzecz kredytodawcy odsetek oraz pozostałych kosztów zastrzeżonych w umowie kredytu (określonych w art. 5 pkt 6 u.k.k. ), co czyni z umowy kredytu de facto stosunek nieodpłatny (tak: M. Grochowski, Komentarz do art. 45 [w:] K. Osajda (red.), Ustawa o kredycie konsumenckim. Komentarz, Wyd. 2, Warszawa 2019, Nb 1). W ocenie Sądu twierdzenia strony powodowej co do naruszenia przepisów ustawy z dnia 12 maja 2012 r. o kredycie konsumenckim (tj. art. 30 ust. 1 pkt 6, 7, pkt 10 oraz 16 ustawy o kredycie konsumenckim) nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 6 u.k.k . powódka uzasadniała nieprawidłowym naliczeniem odsetek od kredytowanych kosztów kredytu, a także nieprawidłowym wskazaniem całkowitego kosztu kredytu, całkowitej kwoty do zapłaty oraz błędnie podanego RRSO. Zgodnie z powołaną wyżej regulacją umowa o kredyt konsumencki powinna określać stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy. W Umowie wskazano rodzaj stawki referencyjnej, jej wysokość na dzień zawarcia Umowy oraz sposób i zakres jej ustalania oraz zmiany (§2 Umowy, k. 19v). W przedmiotowej Umowie wskazano, że Bank pobiera prowizję za udzielenie kredytu w wysokości 29 800,00 zł (§ 1 ust. 1 pkt 3a Umowy – k. 19v). Wbrew twierdzeniom strony powodowej, pozwany Bank prawidłowo określił też całkowity koszt kredytu stanowiących sumę wszelkich kosztów, które konsument jest zobowiązany ponieść, tj. należnych odsetek umownych w wysokości 116 563,81 zł i prowizji od udzielonego kredytu w wysokości 29 800,00 zł. Całkowita kwota do zapłaty wynosiła 316 563,81 zł, na którą składała się całkowita kwota kredytu w wysokości 170 200,00 zł oraz całkowity koszt kredytu wyliczony na 146 363,81 zł (§ 4 ust. 1-3 Umowy, k. 20). Całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta to suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu ( art. 5 pkt 8 u.k.k. ). Całkowity koszt kredytu to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże jeżeli są znane kredytodawcy oraz koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach – z wyjątkiem jednak kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta ( art. 5 pkt 6 u.k.k. ). Z kolei całkowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt ( art. 5 pkt 7 u.k.k. ). W umowie kredytu wskazano, że całkowita kwota kredytu wynosi 170 200,00 zł. Kwota ta nie obejmowała kredytowanego kosztu kredytu w postaci odsetek umownych i prowizji, co wynika wprost z treści § 4 ust. 1 Umowy (k. 20). Z kolei w § 4 ust. 2 pkt 2 Umowy wskazano, ile wynosi całkowity koszt kredytu, tj. 146 363,81 zł (k. 20) . Kwota kredytowanej prowizji wchodziła wobec tego w zakres całkowitej kwoty do zapłaty, ale nie w zakres całkowitej kwoty kredytu. Jako całkowitą kwotę do zapłaty w umowie kredytu wskazano kwotę 316 563,81 zł stanowiącą sumę całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu (§ 4 ust. 2 Umowy, k. 20). W konsekwencji przyjąć należy, że w umowie kredytu zawartej przez pozwanego z kredytobiorcą prawidłowo wskazano zarówno rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO), jak i całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki, wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. W tym miejscu należy zaznaczyć, że obowiązujące przepisy nie wprowadzają zakazu naliczania odsetek od kredytowanego kosztu kredytu. Wynika to z treści art. 5 pkt 7 u.k.k. , w którym expressis verbis mowa jest o „kredytowanych kosztach kredytu”. Ustawa nie zakazuje kredytowania takich kosztów, a jedynie wyłącza je z zakresu pojęcia całkowitej kwoty kredytu. Potwierdza to także wyrok z dnia 30 stycznia 2019 r. (sygn. akt I NSK 9/18, LEX nr 2643248) , w którym Sąd Najwyższy wskazał, że w aktualnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne prezentowanie tej samej kwoty (np. opłaty przygotowawczej, prowizji itp.) zarówno w ramach całkowitej kwoty kredytu, jak i w kosztach kredytu. I to nawet wówczas, gdy składniki kosztów kredytu są kredytowane przez kredytodawcę. Za taką tezą sformułowaną przez Sąd Najwyższy, przemawia wyraźna treść art. 5 pkt 7 u.k.k. Wynika z tego – po pierwsze, że składniki kosztu kredytu mogą być kredytowane przez kredytodawcę, a po drugie, że prowizja – nawet jeśli jest kredytowana – nie może być wykazywana w umowie zarówno w całkowitej kwocie kredytu, jak też w kosztach kredytu. Istota omawianego w tym miejscu zagadnienia została wyjaśniona w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2016 r., C-377/14 i sprowadza się do tego, że włączenie jakiejkolwiek kwoty należącej do całkowitego kosztu kredytu, do całkowitej kwoty kredytu może mieć wpływ na obliczenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania i w konsekwencji może wpłynąć na prawidłowość informacji, które kredytodawca powinien wskazać w danej umowie o kredyt ( vide pkt 89 i 91 uzasadnienia). Również w literaturze wskazuje się, iż dopuszczalne jest finansowanie kosztów kredytu udzielonego przez bank oraz naliczanie odsetek od kwoty przeznaczonej na ten cel. Brak jest podstaw do przyjęcia w przepisach ustawy o kredycie konsumenckim odmiennych zasad pobierania odsetek od wykorzystanego kredytu, zależnych w szczególności od tego, czy celem kredytowania są koszty udzielanego kredytu (J. Gil, M. Szlaszyński, Problematyka odsetek od kredytowanych kosztów bankowego kredytu konsumenckiego , „Monitor Prawa Bankowego ” z 2022 r. Nr 6, s. 59-74). Podobnie T. Czech ([w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II , Warszawa 2018 r., art. 5) wskazuje, że pojęcie „wypłaconej kwoty”, o której mowa w art. 5 pkt 10 u.k.k. , obejmuje także część kapitału kredytu przeznaczoną na sfinansowanie koszów związanych z tym kredytem. W zakresie więc oznaczenia RRSO, w umowie kredytu zawartej przez powódkę – konsumenta z pozwanym Bankiem prawidłowo wskazano zarówno rzeczywistą stopę oprocentowania, jak i całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta, ustaloną w dniu zawarcia Umowy, wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. Wymienione zapisy umowne wyczerpują w ocenie Sądu spełnienie obowiązku przewidzianego w art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że sporna Umowa narusza art. 30 ust. 1 pkt. 10 i 16 u.k.k. poprzez uzależnienie dokonania zwrotu nadpłaty istniejącej w związku z błędnym poinformowanie kredytobiorcy, że koszt kredytu ulega obniżeniu o koszty, które dotyczą okresu, o który skrócony jest czas obowiązywania umowy w sytuacji, gdy proporcjonalnemu obniżeniu ulegają wszystkie koszty, a nie tylko te zależne od okresu kredytowania. Powódka została poinformowana o możliwości spłaty przedterminowej w § 5 ust. 5 Umowy (k. 20) . Jako wyrwany z kontekstu Umowy jest zarzut uzależnienia dokonania zwrotu nadpłaty przy przedterminowej spłacie kredytu od pisemnej dyspozycji kredytobiorcy. Z ust. 6-7 § 5 Umowy wynika bowiem, że Bank miał dokonać rozliczenia kredytu w terminie 14 dni od dnia dokonania całkowitej spłaty kredytu. Bank dokona rozliczenia kredytu w przypadku niedopłaty na rachunku nie wyższej niż 10 zł. Po rozliczeniu kredytu, w przypadku wystąpienia nadpłaty oraz jeśli kredytobiorca nie wydał odrębnej dyspozycji, Bank miał dokonać przelewu nadwyżki z rachunku kredytu w następującej kolejności: 1) na spłatę zaległości w bieżącej spłacie na pozostałych rachunkach produktów kredytowych posiadanych w Banku przez Kredytobiorcę; 2) na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy kredytobiorcy. W przypadku braku posiadania ww. produktów w Banku, Bank miał podejmować próbę kontaktu z kredytobiorcą w celu rozdysponowania kwoty nadpłaty. W przypadku braku kontaktu z kredytobiorcą w okresie 14 dni od rozliczenia kredytu, Bank zamykał rachunek kredytu i skieruje kwotę nadpłaty na nieoprocentowany rachunek Banku. Taka treść informacji nie jest sprzeczna z żadnym przepisem wskazanym w art. 45 u.k.k. i nie oznacza, że zwrot nadpłaty powstałej po przedterminowej spłacie kredytu jest uzależniony od dyspozycji kredytobiorcy. Ta dyspozycja ma dotyczyć wyłącznie sposobu dokonania tego zwrotu. Brak takiej dyspozycji nie powoduje, że zwrot pozostałych środków nie jest należny. Zgodnie z art.49 ust. 1 u.k.k. w przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą. Należy wskazać, że § 5 ust. 5 pkt 1 Umowy, której dotyczy niniejsza sprawa, ma takie samo brzmienie jak powołany art. 49 ust. 1 u.k.k. Skoro w umowie wiernie zacytowano przepis, nie można zarzucać, że kredytodawca nie zrealizował obowiązków wynikających z art. 30 ust. 1 pkt 10 i 16 u.k.k. – w zakresie treści informacji zawartej w Umowie, dotyczącej procedury spłaty przedterminowej i zasad obniżenia kosztów kredytu w wypadku takiej spłaty. Należy więc uznać, że kredytodawca spełnił ciążący na nim na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 10 i 16 ustawy obowiązek informacyjny. Powódka jednocześnie nie wykazała, aby nie miała odpowiedniego czasu do zapoznania się z treścią Umowy i dołączonych do niej dokumentów (załączników). Strona powodowa nie podnosiła też twierdzeń jakoby poszczególne zapisy Umowy były dla powódki nieodpowiednie w dacie zawierania Umowy. Ostatecznie sama treść Umowy nie była indywidualnie uzgadniana co do końcowego słownego brzmienia, lecz na kształt ostatecznie przyjętego wariantu Umowy i w ogóle na decyzję o jej zawarciu decydujący wpływ miała powódka. Zdaniem Sądu, w chwili zawierania Umowy powódka znała i akceptowała obecnie kwestionowane postanowienia umowne. Podsumowując powyższe rozważania, dokonane przy założeniu, że oświadczenie zostało złożone w terminie, a powódka uprawniona jest do skorzystania z uprawnień konsumenckich, zdaniem Sądu nie zaktualizowały się określone w art. 45 ust. 1 u.k.k. przesłanki do złożenia oświadczenia o skorzystaniu przez kredytobiorcę z sankcji kredytu darmowego, a w związku z tym powódka nie nabyła od kredytobiorcy żadnych roszczeń w tym zakresie. W ocenie Sądu postanowienia umowne były sformułowane w sposób zwięzły, tak by uzyskać większą czytelność dokumentu i uniknięcia negatywnych konsekwencji po stronie konsumenta w postaci tzw. przeładowania informacyjnego, które utrudniałoby mu percepcję treści zawartych w dokumencie. Zgodnie z art. 354 k.c. dłużnik powinien wykonywać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – także w odpowiadający tym zwyczajom. Jest niewątpliwe, że powódka dokonała świadomie wyboru kredytu i jego warunków, zaś po zapoznaniu się z treścią Umowy i jej załącznikami, zawarła ważną umowę, której warunkami jest związana do chwili obecnej. W świetle powyższych ustaleń powództwo podlegało oddaleniu w całości, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Zgodnie z art. 108 §1 k.c. sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 98 §1 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W niniejszej sprawie Sąd, w punkcie II sentencji wyroku, obciążył powódkę – jako stronę przygrywającą – całością kosztów procesu, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5 400,00 zł obliczone na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictw w wysokości 17,00 zł. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w wyroku. Sędzia Ewa Ligoń-KrawczykNie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę