I C 908/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał apelację powoda (...) S.A. od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Szamotułach, który oddalił powództwo o zapłatę opartą na wekslu. Powód dochodził kwoty 18 592,57 zł z umownymi odsetkami. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając część postanowień umowy pożyczki konsumenckiej za abuzywne. Sąd Okręgowy, oddalając apelację, podkreślił, że choć weksel ma charakter abstrakcyjny, jego gwarancyjny charakter in blanco pozwala na badanie stosunku podstawowego. Sąd uznał, że klauzule dotyczące prowizji (406 zł i 8 254 zł) oraz opłaty przygotowawczej (340 zł) w umowie pożyczki były niedozwolone zgodnie z art. 385¹ k.c., ponieważ stanowiły dodatkowy zysk dla pożyczkodawcy i naruszały interesy konsumenta, omijając przepisy o odsetkach maksymalnych. Sąd Okręgowy skorygował obliczenia Sądu Rejonowego dotyczące wysokości rat i zaległości, ale potwierdził, że w momencie wypowiedzenia umowy i wypełnienia weksla nie istniała zaległość odpowiadająca wysokości jednej raty, co było warunkiem wypowiedzenia umowy i wypełnienia weksla. W związku z tym, powództwo oparte na wekslu zostało słusznie oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości badania stosunku podstawowego w sprawach wekslowych z konsumentami, ocena abuzywności klauzul dotyczących kosztów pozaodsetkowych w umowach pożyczek konsumenckich, analiza warunków wypowiedzenia umowy pożyczki.
Dotyczy specyficznej sytuacji weksla gwarancyjnego in blanco zabezpieczającego umowę pożyczki konsumenckiej. Obliczenia Sądu Okręgowego dotyczące wysokości rat i zaległości mogą wymagać weryfikacji w indywidualnych przypadkach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd może badać stosunek podstawowy (umowę pożyczki) w ramach oceny zasadności roszczenia opartego na wekslu gwarancyjnym in blanco, zwłaszcza w kontekście ochrony konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może badać stosunek podstawowy, ponieważ gwarancyjny weksel in blanco nie jest wekslem abstrakcyjnym, a jego charakter osłabia się w przypadku zabezpieczenia zobowiązania ze stosunku podstawowego, co pozwala na analizę zgodności wypełnienia weksla z porozumieniem i ochronę konsumenta.
Uzasadnienie
Weksel gwarancyjny in blanco, wystawiony w celu zabezpieczenia umowy pożyczki, pozwala na badanie stosunku podstawowego. Osłabienie abstrakcyjności weksla umożliwia analizę, czy zobowiązanie wekslowe koreluje ze zobowiązaniem z umowy pożyczki, szczególnie gdy wierzycielem jest pierwszy posiadacz weksla, a dłużnikiem konsument.
Czy postanowienia umowy pożyczki konsumenckiej dotyczące prowizji, opłaty przygotowawczej i wynagrodzenia pośrednika finansowego, które znacząco zwiększają koszty pozaodsetkowe, stanowią niedozwolone klauzule umowne (abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te mogą stanowić niedozwolone klauzule umowne, jeśli pod pozorem pokrycia kosztów stanowią dodatkowy zysk dla pożyczkodawcy, naruszają równowagę kontraktową i interesy konsumenta, nawet jeśli nie przekraczają limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu.
Uzasadnienie
Postanowienia umowne dotyczące prowizji i opłat, które nie są uzasadnione nakładem pracy ani wydatkami pożyczkodawcy, a stanowią dla niego dodatkowe źródło zysku, mogą być uznane za abuzywne. Sąd jest zobowiązany do badania ich nieuczciwego charakteru z urzędu w sprawach z udziałem konsumentów.
Czy brak zaległości odpowiadającej wysokości jednej raty pożyczki stanowi podstawę do wypowiedzenia umowy i wypełnienia weksla?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zaległości odpowiadającej wysokości jednej raty nie stanowi podstawy do wypowiedzenia umowy pożyczki ani wypełnienia weksla, jeśli warunki umowy nie zostały spełnione.
Uzasadnienie
Analiza wysokości rat i faktycznie uiszczonych kwot wykazała, że w momencie wypowiedzenia umowy i wypełnienia weksla nie istniała zaległość równa wysokości jednej raty, co oznaczało, że warunki umowy nie zostały spełnione, a tym samym powództwo oparte na wekslu było bezzasadne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| B. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (24)
Główne
Prawo wekslowe art. 10
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 485 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
u. k.k. art. 36a § ust. 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 359 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 720 § 1 ust. 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
k.c. art. 359
Kodeks cywilny
u. k.k. art. 36a
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
u. k.k. art. 5 § pkt 6a
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 359 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 720 § 1 ust. 3
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul umownych dotyczących prowizji i opłat w umowie pożyczki konsumenckiej. • Brak spełnienia warunków do wypowiedzenia umowy pożyczki i wypełnienia weksla z powodu braku zaległości odpowiadającej wysokości jednej raty. • Możliwość badania stosunku podstawowego (umowy pożyczki) w ramach oceny zasadności roszczenia opartego na wekslu gwarancyjnym in blanco w celu ochrony konsumenta.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 485 § 2 k.p.c. poprzez niewydanie nakazu zapłaty. • Naruszenie art. 233 § 1, 232, 339 § 2 k.p.c. poprzez uznanie żądania za nienależne mimo braku odpowiedzi pozwanego. • Naruszenie art. 3 k.p.c., 232, 187 § 1 k.p.c. poprzez obciążenie powoda obowiązkiem przedstawienia dowodów na przyszłe zarzuty pozwanego. • Naruszenie art. 10 Prawa wekslowego w zw. z art. 6 k.c. poprzez przyjęcie, że ciężar dowodu spoczywał na powodzie. • Naruszenie art. 385¹ § 1 k.c. w zw. z art. 385² k.c., 56 k.c., 359 k.c., 36a ust. 2 u.k.k. poprzez nieuprawnione uznanie zapisów umownych za sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Naruszenie art. 5 pkt 6a w zw. z art. 36a u.k.k. poprzez jego niezastosowanie. • Naruszenie art. 353¹ k.c. poprzez ingerencję sądu w treść stosunku umownego. • Naruszenie art. 720 § 1 k.c. poprzez brak zasądzenia zwrotu pożyczki. • Naruszenie art. 359 § 1 k.c. w zw. z pkt 1.2 umowy pożyczki poprzez przyjęcie, że powodowi nie należą się odsetki umowne. • Naruszenie art. 720 1 ust 3 k.c. poprzez brak zastosowania i oddalenie powództwa w zakresie kosztu pozaodsetkowego.
Godne uwagi sformułowania
Zasadniczą cechą zobowiązania wekslowego jest jego abstrakcyjność. Polega ona na oderwaniu weksla od stosunku podstawowego. • Abstrakcyjność weksla doznaje jednak osłabienia w przypadku weksla niezupełnego w chwili wystawienia (weksla in blanco), wystawionego w celu zabezpieczenia zobowiązania ze stosunku podstawowego. • W ocenie Sądu Okręgowego, ani podniesienie zarzutów wekslowych przez pozwanego, ani badanie przez sąd w procesie między przedsiębiorcą a konsumentem, czy postanowienia uzgodnione między stronami mają nieuczciwy charakter, a tym samym tzw. przeniesienie sporu na grunt stosunku podstawowego nie oznacza, że proces o zapłatę tego rodzaju weksla przestaje mieć charakter procesu wekslowego. • Trafne jest stanowisko (...) że za niedozwolone klauzule umowne, w świetle art. 385 1 § 1 k.c. , należy więc każdorazowo uznawać te postanowienia umowne, które pod postacią opłaty pobieranej formalnie na poczet pokrycia kosztów konkretnych czynności, w rzeczywistości stanowią dla pożyczkodawcy źródło dodatkowego zysku, ukryte przed konsumentem, pozwalając mu jednocześnie omijać przepisy dotyczące wysokości odsetek maksymalnych oraz niedopuszczalności kary umownej za niespełnienie świadczenia pieniężnego. • W związku z tym należało je uznać za niedozwolone klauzule umowne. • Brak tu jakiejkolwiek ekwiwalentności świadczeń. • Wbrew obliczeniom Sądu I instancji, zdaniem Sądu Okręgowego wysokość raty (...) wynosi 292,60 zł, a nie 564 zł. […]
Skład orzekający
Maria Antecka
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości badania stosunku podstawowego w sprawach wekslowych z konsumentami, ocena abuzywności klauzul dotyczących kosztów pozaodsetkowych w umowach pożyczek konsumenckich, analiza warunków wypowiedzenia umowy pożyczki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji weksla gwarancyjnego in blanco zabezpieczającego umowę pożyczki konsumenckiej. Obliczenia Sądu Okręgowego dotyczące wysokości rat i zaległości mogą wymagać weryfikacji w indywidualnych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych kosztów w pożyczkach konsumenckich i ochrony konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Pożyczka z wekslem: Sąd Okręgowy chroni konsumenta przed ukrytymi kosztami i nieuczciwymi klauzulami!”
Dane finansowe
WPS: 18 592,57 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.