I C 906/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie R. Ż. i M. Ż. domagali się od (...) S.A. w W. zasądzenia zadośćuczynień w kwotach po 80 000 zł za śmierć ich małoletniej córki M. Ż., która zginęła w wypadku drogowym w 1998 roku. Sprawca wypadku, Z. P., został skazany prawomocnym wyrokiem. Ubezpieczyciel odmówił zaspokojenia roszczeń, podnosząc zarzuty przedawnienia, braku podstaw prawnych oraz przyczynienia się zmarłej do powstania szkody w 20%. Sąd Okręgowy połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i ustalił, że więź emocjonalna łącząca powodów ze zmarłą córką była bardzo silna, co uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. Sąd oddalił zarzut przedawnienia, wskazując na dwudziestoletni termin przedawnienia dla szkód wynikłych ze zbrodni lub występku. Uznano również, że 4-letnie dziecko nie może ponosić odpowiedzialności za przyczynienie się do szkody w rozumieniu art. 362 k.c. Jednakże, z uwagi na zaniechania ojca dziecka w zapewnieniu mu należytej opieki, sąd obniżył zasądzoną kwotę o 20%. Ostatecznie, zasądzono od ubezpieczyciela na rzecz każdego z powodów kwotę 60 000 zł zadośćuczynienia, z odsetkami od dnia wymagalności roszczenia. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, dokonując ich stosunkowego podziału.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela OC za zadośćuczynienie dla najbliższych członków rodziny zmarłego, interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z czynów niedozwolonych, zasady oceny przyczynienia się małoletniego i rodzica do szkody.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji niektórych przepisów, a także specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Zagadnienia prawne (5)
Czy najbliższym członkom rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie pieniężne na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje, jeśli więź emocjonalna była bardzo silna i jej zerwanie spowodowało ból, cierpienie i poczucie krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, które dopuszcza przyznanie zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w postaci zerwanej więzi emocjonalnej z osobą zmarłą, szczególnie w relacjach rodzinnych.
Czy roszczenie o naprawienie szkody wynikłej ze zbrodni lub występku ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedawnia się z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd stosuje art. 442¹ § 2 k.c., który wprowadza dwudziestoletni termin przedawnienia dla szkód wynikłych ze zbrodni lub występku, niezależnie od daty dowiedzenia się o szkodzie.
Czy zachowanie małoletniego poszkodowanego może stanowić podstawę do zmniejszenia odszkodowania na podstawie art. 362 k.c. (przyczynienie)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli poszkodowany jest dzieckiem poniżej 13 roku życia, któremu nie można przypisać winy ani świadomości nagannego zachowania.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na art. 462 k.c. oraz orzecznictwo, zgodnie z którym małoletni poniżej 13 lat nie ponosi odpowiedzialności za szkodę, a jego zachowanie nie może być podstawą do miarkowania odszkodowania z tytułu przyczynienia.
Czy zachowanie rodzica sprawującego pieczę nad dzieckiem może stanowić podstawę do zmniejszenia odszkodowania z tytułu przyczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli rodzic zaniechał należytej pieczy nad dzieckiem, a jego zaniedbania pozostawały w związku przyczynowym ze szkodą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zaniedbania ojca dziecka w zapewnieniu mu opieki podczas wypadku stanowiły podstawę do zmniejszenia należnego mu odszkodowania o 20%, biorąc pod uwagę stopień winy obu stron.
Czy ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z zerwania więzi rodzinnej po śmierci osoby bliskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obejmuje, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i brzmieniem przepisów rozporządzeń wykonawczych.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 67/12) oraz analizuje treść rozporządzeń wykonawczych, stwierdzając, że ubezpieczenie OC obejmuje również szkody niemajątkowe, w tym zadośćuczynienie za krzywdę wywołaną zerwaniem więzi rodzinnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Ż. | osoba_fizyczna | powód |
| M. Ż. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
| Z. P. | osoba_fizyczna | sprawca wypadku |
| M. Ż. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona (zmarła) |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 448 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych, w tym zerwanej więzi emocjonalnej zmarłego.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 442¹ § § 2
Kodeks cywilny
Określa dwudziestoletni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wynikłej ze zbrodni lub występku.
Dz.U. Nr 96, poz. 475 art. § 10
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1992 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów
Określa zakres ubezpieczenia OC, w tym odpowiedzialność za szkody powstałe w związku ze śmiercią.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Ogólna podstawa odpowiedzialności deliktowej (wina).
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Reguluje kwestię przyczynienia się poszkodowanego do szkody.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych.
k.r.o. art. 95
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa obowiązek pieczy nad dzieckiem.
k.r.o. art. 96
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa wykonywanie władzy rodzicielskiej.
u.U.o. art. 14 § ust. 1 i 2
Ustawa o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa terminy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.
Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 art. 113 § ust. 1, 2 pkt 1, 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Reguluje zasady ponoszenia kosztów sądowych w sprawach, w których orzeczono o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Silna więź emocjonalna rodziców ze zmarłym dzieckiem uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia. • Śmierć dziecka w wyniku wypadku komunikacyjnego jest deliktem, od którego biegnie 20-letni termin przedawnienia. • Małoletnie dziecko poniżej 13 roku życia nie może przyczynić się do powstania szkody w rozumieniu art. 362 k.c. • Ubezpieczenie OC obejmuje zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z zerwania więzi rodzinnej.
Odrzucone argumenty
Roszczenie uległo przedawnieniu. • Brak podstaw prawnych do zasądzenia zadośćuczynienia od ubezpieczyciela. • Zmarła przyczyniła się do powstania szkody w 20%. • Zachowanie ojca dziecka nie uzasadnia obniżenia odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
Powodów i ich zmarłą córkę łączyła niezwykle silna więź emocjonalna. • Jej strata wywołała u nich ból i cierpienie. • Sąd Okręgowy podziela w całości trafną argumentację jurydyczną stanowiącą podstawę poglądu Sądu Najwyższego. • Katalog dóbr osobistych określonych w art. 23 k.c. ma charakter otwarty. • Więź emocjonalna łącząca osoby bliskie może być zaliczona do katalogu dóbr osobistych. • Przepis art. 448 k.c. stanowi prawdziwy przełom dla polskiego prawa cywilnego. • Osoba dochodząca zadośćuczynienia za spowodowanie śmierci osoby najbliższej nie jest poszkodowana jedynie pośrednio. • Krzywdą wyrządzoną zmarłemu jest utrata życia, dla osób mu bliskich zaś jest to naruszenie dobra osobistego poprzez zerwanie więzi emocjonalnej. • W przypadku więzi rodzinnej trudno jest często taki dowód przeprowadzić, choć niekiedy jej istnienie można domniemywać. • Zadośćuczynienie ma kompensować nie tyle doznany ból spowodowany śmiercią osoby bliskiej, lecz przedwczesną utratę członka rodziny. • Dobrem osobistym, którego naruszenie wymaga rekompensaty, jest zatem prawo do życia w rodzinie. • W ocenie Sądu krzywda powodów spowodowana tragiczną śmiercią czteroletniego dziecka jest olbrzymia, a doznanego cierpienia nie da się przełożyć na żadną kwotę pieniężną. • Niewątpliwie zachowanie małoletniej córki powodów polegające na wejściu bądź wbiegnięciu na jezdnię bezpośrednio przed nadjeżdżającym samochodem marki F. (...) nr rej. (...) pozostawało w związku kauzalnym z zaistnieniem szkody. […]
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela OC za zadośćuczynienie dla najbliższych członków rodziny zmarłego, interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z czynów niedozwolonych, zasady oceny przyczynienia się małoletniego i rodzica do szkody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji niektórych przepisów, a także specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza głęboko emocjonalny temat śmierci dziecka w wypadku i dochodzenia zadośćuczynienia przez rodziców. Pokazuje złożoność prawną oceny odpowiedzialności ubezpieczyciela, przyczynienia się do szkody oraz przedawnienia, co jest cenne dla prawników. Jednocześnie, ludzki wymiar tragedii czyni ją interesującą dla szerszej publiczności.
“Czy ubezpieczyciel zapłaci za śmierć dziecka? Sąd rozstrzyga o zadośćuczynieniu i przyczynieniu się rodzica.”
Dane finansowe
WPS: 80 000 PLN
zadośćuczynienie: 48 000 PLN
zadośćuczynienie: 48 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.