I C 905/24

sygn. akt I C 905/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 12 listopada 2024 roku Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w W. w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 12 listopada 2024 roku w W. sprawy z powództwa (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w G. przeciwko Ł. B. o zapłatę 1. 
        zasądza od pozwanego na rzecz powódki 3 655,65 zł (trzy tysiące sześćset pięćdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt pięć groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 5 grudnia 2023 roku do dnia zapłaty; 2. 
        oddala powództwo w pozostałej części; 3. 
        znosi wzajemnie koszty procesu między stronami. Uzasadnienie pkt. 2. (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o zasądzenie od Ł. B. 8 008,04 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazała, że na dochodzoną kwotę składają należności z tytułu eksploatacji wchodzącego w skład zasobów spółdzielni lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w G. za okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 października 2023 r. (7 311,29 zł) oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od tych należności skapitalizowane na dzień 5 grudnia 2023 r. (696,75 zł) (pozew k. 2-4). Pozwany wniósł o oddalenie powództwa z uwagi na jego niewykazanie co do zasady i co do wysokości. Podniósł, że nie zgadza się na obciążanie go całością zadłużenia, skoro nie jest wyłącznym właścicielem lokalu (sprzeciw k. 29, pismo k. 139). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: 20 października 2008 r. W. K. i H. K. nabyli lokal mieszkalny przy ul. (...) w G. (odpis KW k. 52). Nie utworzono wspólnoty mieszkaniowej, zarząd nieruchomością sprawuje powodowa spółdzielnia mieszkaniowa (bezsporne, vide KW k. 56). 24 listopada 2018 r. spadek po H. K. nabył pozwany Ł. B. (bezsporne, nadto postanowienie k. 77). Zgodnie z kartoteką powodowej spółdzielni za okres od czerwca 2022 r. do października 2023 r. nieuiszczone są opłaty eksploatacyjne związane z ww. lokalem w wysokości 457,92 zł za każdy miesiąc, co po uwzględnieniu rozliczeń daje 7 311,29 zł zaległości (bezsporne, nadto kartoteka k. 115). Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługiwało na częściowe oddalenie. Po pierwsze, sąd oddalił powództwo w części dotyczącej połowy naliczonej przez powoda zaległości z tytułu opłat eksploatacyjnych. Pozwany zaprzeczył, żeby był wyłącznym właścicielem lokalu, tymczasem powód wykazał jedynie, że przysługuje mu udział 1/2 we współwłasności jako spadkobiercy jednego z małżonków, w skład majątku wspólnego których wchodził ten lokal. Tymczasem zgodnie z art. 27 ust. 1-3 u.s.m. w zakresie nieuregulowanym w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali (z wyjątkiem niektórych przepisów o zarządzie nieruchomością wspólną, o wspólnocie mieszkaniowej i o zebraniu właścicieli). Tym samym na zasadzie art. 4 ust. 1 1 u.s.m. w zw. z art. 1a u.w.l. i art. 3 ust. 3a u.w.l. w zw. z art. 27 ust. 1 u.s.m. pozwany jako współwłaściciel lokalu w udziale 1/2 obowiązany jest do uiszczania połowy należnych za dany lokal opłat. Przyjmuje się bowiem, że każdy ze współwłaścicieli lokalu jest właścicielem, niezależnie od pozostałych odpowiadającym za zobowiązania, odpowiada bowiem w zakresie wynikającym z jego udziału (czyli iloczynu udziału we współwłasności lokalu oraz udziału lokalu w częściach wspólnych, jak to stanowi art. 3 ust. 3a u.w.l.). Nie budzi to wątpliwości w piśmiennictwie (por. B. Jelonek-Jarco [w:] K. Osajda, Ustawa o własności lokali. Komentarz , Legalis 2021, art. 1a, nb. 7). Zaakcentować bowiem należy, że w solidarność (a jedynie w przypadku solidarności każdy ze współwłaścicieli odpowiadałby za całość zadłużenia lokalu) musi mieć wyraźną podstawę ustawową albo umowną, o czym stanowi art. 369 k.c. , a więc nie można jej domniemywać. Również na gruncie ogólnego reżimu współwłasności (kodeksowego) mamy do czynienia z odpowiedzialnością stosownie do wielkości udziałów ( art. 207 k.c. ). Nie ma żadnej podstawy prawnej do przypisania współwłaścicielom lokalu solidarnej odpowiedzialności za koszty zarządu czy utrzymania nieruchomości wspólnej przypadające na ich wspólny lokal. Podstawą taką nie jest w szczególności art. 370 k.c. , bowiem dotyczy on „zaciągania” zobowiązania przez współwłaścicieli, a nie zobowiązań wynikających z mocy prawa (a więc niezaciąganych), ponadto jest to przepis ogólny względem szczególnej regulacji z ustawy o własności lokali i ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (powołanych wyżej). Podstawą solidarności nie mógłby być też art. 1034 § 1 k.c. (ew. w zw. z art. 46 k.r.o. ), dotyczy on bowiem wyłącznie długów spadkowych (ew. powstałych w okresie wspólności małżeńskiej). Nie jest długiem spadkowym (powstałym w okresie wspólności małżeńskiej) należność z tytułu współwłasności lokalu powstała już po śmierci współwłaściciela (małżonka). Długami spadkowymi są odziedziczone po spadkodawcy zobowiązania do uregulowania, w tym wynikające z kosztów zarządu i utrzymania nieruchomości wspólnej. Po chwili otwarcia spadku (ustania małżeństwa) własność lokalu przechodzi na spadkobierców (staje się współwłasnością udziałową) i powstające z tytułu kosztów przypadających na ten lokal zobowiązania są już własnymi zobowiązaniami poszczególnych współwłaścicieli, tak jak każdych innych właścicieli lokali – nie ma bowiem znaczenia dla natury zobowiązań wobec spółdzielni, czy lokal nabyło się w drodze umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, czy też w drodze dziedziczenia. Mając powyższe na uwadze, sąd zasądził od pozwanego jako współwłaściciela z udziałem 1/2 należną od niego część opłat eksploatacyjnych (1/2). Po drugie, sąd oddalił powództwo w części dotyczącej skapitalizowanych odsetek jako niewykazane. Mimo zobowiązania przewodniczącego do wskazania od jakich kwot, za jaki okres i po jakiej stopie zostały wyliczone skapitalizowane odsetki (k. 38v) – zawodowy pełnomocnik powódki nie wykonał zobowiązania (k. 47-49). Tym samym nie sprostał ciężarowi przytoczeń ( onus proferendi ) tj. podania sądowi twierdzeń, z których wynikałaby dochodzona należność. Tymczasem już prima facie widać, że wbrew żądaniu sformułowanemu w pozwie (w którym powód wskazał, że dochodzi skapitalizowanych odsetek od dochodzonych należności głównych), w rzeczywistości powód skapitalizował odsetki od zaległości dochodzonych w innych postępowaniach sądowych (por. karta konta odsetkowego k. 7), i to nie wiadomo po jakiej stopie, następnie dokonując niewyjaśnionej sądowi operacji odliczenia jakiejś kwoty. Nie jest rolą sądu dedukowanie, jakich i jak wyliczonych odsetek dochodzi strona.