I C 905/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o odszkodowanie za przewlekłość postępowania, wskazując na brak wykazania szkody i związku przyczynowego przez powoda.
Powód M. K., odbywający karę pozbawienia wolności, domagał się od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 30.000 zł z tytułu przewlekłości postępowań karnych oraz braku możliwości orzeczenia kary łącznej. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że powód nie wykazał istnienia szkody majątkowej, jej rozmiaru ani związku przyczynowego z działaniem organów państwa, co jest konieczne do uwzględnienia roszczenia na podstawie art. 417 k.c.
Powód M. K. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Sprawiedliwości o zapłatę 20.000 zł (później zmodyfikowane do 30.000 zł) tytułem odszkodowania za przewlekłość postępowań karnych oraz brak możliwości orzeczenia kary łącznej. Powód, odbywający karę pozbawienia wolności, powołał się na naruszenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia, po stwierdzeniu niewłaściwości rzeczowej przez Sąd Okręgowy, rozpoznał sprawę. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując istnienie szkody i jej związek z postępowaniem. Sąd oddalił powództwo, uznając je za bezzasadne. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 417 k.c. odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej wymaga wykazania nie tylko przewlekłości postępowania, ale przede wszystkim istnienia szkody majątkowej oraz normalnego związku przyczynowego między przewlekłością a szkodą. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia tych faktów spoczywa na powodzie (art. 6 k.c.), a powód nie sprostał temu obowiązkowi, nie wskazując precyzyjnie faktów stanowiących podstawę jego roszczenia ani nie przedstawiając dowodów. W związku z tym, sąd nie uznał za zasadne podejmowanie działań z urzędu w systemie procesu kontradyktoryjnego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 98 k.p.c. w zw. z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, odstępując od obciążania powoda kosztami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo podlega oddaleniu, ponieważ powód nie wykazał istnienia szkody majątkowej ani związku przyczynowego między przewlekłością postępowania a tą szkodą.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 417 k.c., podkreślając, że odpowiedzialność Skarbu Państwa wymaga wykazania przez powoda zarówno przewlekłości postępowania, jak i szkody majątkowej pozostającej w normalnym związku przyczynowym z tym zdarzeniem. Powód nie sprostał ciężarowi dowodu w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Minister Sprawiedliwości
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § § 2
Kodeks cywilny
Naprawienia szkody wynikającej z prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji można żądać po stwierdzeniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody.
k.p.c. art. 210 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozprawa odbywa się w ten sposób, że po wywołaniu sprawy strony - najpierw powód, a potem pozwany - zgłaszają ustnie swe żądania i wnioski oraz przedstawiają twierdzenia i dowody na ich poparcie.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach sądowych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie wykazał istnienia szkody majątkowej. Powód nie wykazał związku przyczynowego między przewlekłością postępowania a rzekomą szkodą. Ciężar udowodnienia szkody i związku przyczynowego spoczywa na powodzie.
Odrzucone argumenty
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z przewlekłości postępowań karnych. Przewlekłość postępowań naruszyła prawa powoda, w tym prawa wynikające z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Na powodzie ciąży nadto obowiązek wykazania poniesienia szkody w dochodzonej wysokości. Zadaniom powyższym powód w najmniejszym stopniu nie sprostał.
Skład orzekający
Aleksandra Różalska - Danilczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymagań dowodowych w sprawach o odszkodowanie za przewlekłość postępowania, zwłaszcza w kontekście ciężaru dowodu spoczywającego na powodzie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powoda i jego braku aktywności dowodowej. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów o przewlekłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa i ciężar dowodu w sprawach o przewlekłość postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Przewlekłość postępowania: czy zawsze należy się odszkodowanie? Sąd wyjaśnia, co trzeba udowodnić.”
Dane finansowe
WPS: 30 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 905/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 luty 2014 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Aleksandra Różalska - Danilczuk Protokolant: Justyna Ciechomska po rozpoznaniu dnia 13 luty 2014 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. K. przeciwko Skarbowi Państwa- Ministrowi Sprawiedliwości o zapłatę 1. oddala powództwo, 2. odstępuje od obciążania powoda kosztami procesu Sygn. akt IC 905/13 UZASADNIENIE Powód M. K. pozwem datowany na dzień 20 lutego 2013 r. domagał się zasądzenia od pozwanego – oznaczonego, jako Ministerstwo Sprawiedliwości,Skarb Państwa – zapłaty kwoty 20.000,00 zł tytułem odszkodowania za – jak to określili – przewlekłości procesowe. Nadto powód wniósł o zwolnienie od kosztów procesu, wyjaśniając jednocześnie, iż nie posiada żadnego majątku. Z uzasadnienia treści pozwu wynika, iż powód obecnie odbywa karę pozbawienia wolności. Dochodzona pozwem kwota odszkodowania w wysokości 20.000,00 zł wynika ze szkody majątkowej poniesionej przez niego efekcie przewlekłości poszczególnych spraw karnych oraz braku możliwości orzeczenia kary łącznej. Dowód: pozew wraz z wnioskiem-k.4-5. Postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie postanowił stwierdzić swą niewłaściwość rzeczową i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie według właściwości. Dowód: postanowienie z dnia 7 marca 2013 r.-k.7-8. Pismem procesowym datowanym na dzień 10 lipca 2013 r. powód powielił motywy uzasadnienia wcześniej złożonego pozwu wskazując dodatkowo naruszenie przez polskie sądy Europejskiej Konwencji Praw człowieka. Ponadto w niniejszym piśmie powód zmodyfikował wysokość dochodzonego odszkodowania na kwotę 30.000,00 zł. Dowód: pismo procesowe wraz z oświadczeniem o staniem rodzinnym-k.35-39. Pismami procesowym datowanym 23 lipca 2013 r. (drugi egzemplarz pisma z dnia 31 lipca 2013 r.) powód powieli argumentację z wcześniejszych pism procesowych. Dowód: pisma procesowe-k.41-43. Pismem procesowym datowanym na dzień 1 października 2013 r. powód w odpowiedz na postanowienie Sądu z dnia 3 września 2013 r. poinformował Sąd, iż nie posiada żadnego majątku. Dowód: pismo procesowe-k.56. Postanowieniem z dnia 28 października 2013 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie postanowił zwolnić powoda od kosztów sądowych w całości. Dowód: postanowienie-k.62. W odpowiedzi na pozew datowanej na dzień 14 lutego 2014 r. pozwany zakwestionował wszystkie twierdzenia i zarzuty powoda i wskazał, że jego roszczenia nie zasługują na uwzględnienie - ani co do zasady, ani co do wysokości wnosząc o oddalenie powództwa, a także zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwany, że powód nie wykazał, aby doznał jakiejkolwiek szkody w związku z postępowaniem karnymi, na które powołuje się w niniejszej sprawie. Dowód: odpowiedz na pozew-k.78-81. W toku procesu strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Sąd Rejonowy w Otwocku wyrokiem o sygn. akt II K 698/99 skazał powoda na 1 rok pozbawienia wolności. Dowód: okoliczność bezsporna. Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim w sprawie o sygn. akt II K 147/02 wydał wyrok łączny 2 lat pozbawienia wolności. Kare powód odbywał od dnia 6 grudnia 2000 r. do dnia 18 lutego 2003 r. Dowód: okoliczność bezsporna. Sądu Rejonowego dla Warszaw- Woli w W. w sprawie o sygn. sygn. akt V 372/06 wydał wyrok 1 roku pozbawienia wolności. Karę powód odbywał od 29 grudnia 2007 r. do 30 grudnia 2008 r. Dowód: okoliczność bezsporna. Stan faktyczny niniejszej sprawy, w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia, był w całości bezsporny i ustalono go na podstawie niekwestionowanych przez strony dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Sąd ustalił i zważył co następuje: Powództwo jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Powód obecnie odbył karę pozbawienia wolności i wyszedł z Zakładu Karnego w C. . W toku procesu powód podtrzymywał swoje stanowisko wrażone w pozwie podnosząc, że w wyniku przewlekłości poszczególnych postępowań karnych doznał szkody materialnej, której wysokość wycenił na kwotę 30.000,00 zł. Swoje roszczenie powód oparł na ogólnych zasadach odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działania jego organów, zatem - art. 417 k.c. Zgodnie ze wskazanym art. 417 k.c. szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa (§ 1). Jednakże, jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą ( art. 417 1 § 2 k.c. ). Przede wszystkim zauważyć trzeba, że powyższe przepisy przewidują możliwość naprawienia szkody rozumianej jako strata majątkowa. Oznacza to, że podstawą uwzględnienia powództwa w tym względzie jest konieczność wykazania przez powoda tak przewlekłości postępowania sądowego, jak również szkody pozostającej w normalnym związku przyczynowym z tym zdarzeniem. Na powodzie ciąży nadto obowiązek wykazania poniesienia szkody w dochodzonej wysokości. W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że nie jest przedmiotem rozpoznania Sądu prawidłowość orzekania Sądów w kwestii wniesionych przez powoda. Obowiązkiem powoda było wykazanie nieprawidłowości postępowań, a które w rezultacie doprowadziły do przewlekłego jego prowadzenia. W kodeksie postępowania cywilnego istnieje szereg przepisów wzmacniających kontradyktoryjny charakter procesu przez zobowiązanie stron do aktywnego udziału w procesie, którego są stroną. Zgodnie z art. 3 k.p.c. strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Rozprawa odbywa się w ten sposób, że po wywołaniu sprawy strony - najpierw powód, a potem pozwany - zgłaszają ustnie swe żądania i wnioski oraz przedstawiają twierdzenia i dowody na ich poparcie. Strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne swych żądań i wniosków ( art. 210 § 1 k.p.c. ). Każda ze stron obowiązana jest do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących okoliczności faktycznych ( § 2 ). Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne ( art. 232 k.p.c. ). Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu ( art. 233§2 k.p.c. ). Koniecznym jest także zwrócenie uwagi na w zasadzie kluczowy przepis dla kwestii ciężaru udowodnienia faktów zawarty w art. 6 k.c. , w myśl, którego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zadaniom powyższym powód w najmniejszym stopniu nie sprostał. Skoro powód nie wywiązał się ze spoczywającego na nim obowiązku dokładnego wskazania i udowodnienia faktów, stanowiących podstawę faktyczną jego roszczenia, Sąd nie uznał za stosowne - zwłaszcza w systemie procesu kontradyktoryjnego, podejmowanie w tym względzie działań z urzędu. W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne, powód nie udowodnił swoich twierdzeń o poniesionej przez niego szkodzie majątkowej – zarówno co do ich istnienia, jak też co do tego, że były skutkiem działalności pozwanego Skarbu Państwa opieszale rozpoznającego sprawy, w których powód był stroną. Powód w niniejszej sprawie nie wykazała szkody, jej rozmiaru, istnienia związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniami wywołującymi rzekomą szkodę a samą szkodą. Z tych przyczyn, na podstawie ww. przepisów prawa orzeczono jak w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na podstawie art. Art. 98 k.p.c. w zw. z 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (pkt. II wyroku). Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć peł. pozwanego i powodowi wraz z pouczeniem.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI